Begrijpend lezen met korte teksten
Begrijpend lezen met korte teksten
Open met het idee dat leerlingen leren om informatie letterlijk uit een korte tekst te halen: wie, waar, wat, wanneer en waarom.
Lesdoel
Ik kan in een korte tekst belangrijke informatie vinden en een vraag over de tekst beantwoorden.
Deze slide heeft geen instructies
Welk woord past bij begrijpend lezen?
Gebruik de woorden uit de wolk als start: bijvoorbeeld lezen, zoeken, antwoord, tekst, vraag, belangrijk.
Tekst 1: Stage in de supermarkt
Kevin loopt stage in een supermarkt.
Hij werkt op de groenteafdeling.
De tekst gaat over zijn werk.
Benadruk dat leerlingen eerst moeten zoeken naar de plaats en de persoon in de tekst. Dat helpt bij de eerste vraag.
Werk van Kevin
Elke ochtend vult Kevin de schappen aan.
Hij vult verse groenten en fruit aan.
Hij controleert ook producten.
Hij kijkt of producten niet over de datum zijn.
Wijs op het signaalwoord 'ook'. Dat laat zien dat Kevin meer dan één taak heeft.
Oordeel over Kevin
In de tekst staat: Zijn stagebegeleider is tevreden over zijn werk.
Dat betekent dat Kevin zijn werk goed doet.
Leg uit dat 'tevreden' een belangrijk woord is voor het antwoord op de derde vraag.
Belangrijke informatie vinden
Waar? in een supermarkt
Wat doet Kevin? schappen vullen en producten controleren
Wat vindt de begeleider? hij is tevreden
Model hoe je antwoorden kort formuleert met woorden uit de tekst.
Waar loopt Kevin stage?
in een restaurant
in een supermarkt
in een school
in een bus
Deze slide heeft geen instructies
Vul de tekst aan
Kevin loopt stage in een supermarkt. Hij vult elke ochtend de schappen aan. Zijn stagebegeleider is tevreden over zijn werk.
Laat leerlingen letten op waar, wat en oordeel.
Tekst 2: Met de bus naar school
Jasmine gaat elke dag met de bus.
Ze vertrekt om half acht van huis.
De tekst gaat over haar reis naar school.
Deze slide heeft geen instructies
Reistijd
De busrit duurt ongeveer twintig minuten.
Dit is het antwoord op de vraag over de duur van de reis.
Benadruk het woord 'ongeveer'. De tijd is niet precies, maar een schatting.
Waarom soms te laat?
Als de bus vertraging heeft, komt Jasmine soms te laat in de les.
De oorzaak is dus: vertraging van de bus.
Leg het verband oorzaak → gevolg uit: vertraging → te laat komen.
Antwoorden uit de tekst halen
Hoe gaat Jasmine? met de bus
Hoe lang duurt de rit? ongeveer twintig minuten
Waarom soms te laat? door vertraging
Deze slide heeft geen instructies
Waardoor komt Jasmine soms te laat?
door vertraging
door regen
door ontbijt
door fietspech
Deze slide heeft geen instructies
Vul de tekst aan
Jasmine gaat elke dag met de bus naar school. De busrit duurt ongeveer twintig minuten. Soms komt ze te laat door vertraging.
Alle antwoorden staan letterlijk in de tekst.
Tekst 3: Een sollicitatiegesprek
Mark heeft gesolliciteerd naar een bijbaan.
Die bijbaan is in een restaurant.
Daarna kreeg hij een sollicitatiegesprek.
Laat zien dat de eerste zin vaak al veel belangrijke informatie geeft.
Tijdens het gesprek
Mark vertelde waarom hij graag wil werken.
Hij vertelde ook welke ervaring hij al heeft.
Dit zijn twee onderdelen van het gesprek.
Wijs op de combinatie 'waarom' en 'welke ervaring'. Beide horen in het antwoord.
De uitkomst
Een week later kreeg Mark te horen dat hij was aangenomen.
Dat betekent dat hij de bijbaan heeft gekregen.
Leg het woord 'aangenomen' uit als leerlingen dit nog lastig vinden.
Belangrijkste antwoorden
Waarvoor solliciteerde Mark? voor een bijbaan in een restaurant
Waar vertelde hij over? waarom hij wil werken en zijn ervaring
Wat hoorde hij later? dat hij was aangenomen
Deze slide heeft geen instructies
Waarvoor solliciteerde Mark?
een stage
een bijbaan
een reis
een les
De tekst zegt ook dat de bijbaan in een restaurant is.
Vul de tekst aan
Mark had gesolliciteerd naar een bijbaan in een restaurant. Tijdens het gesprek vertelde hij over zijn ervaring. Later hoorde hij dat hij was aangenomen.
Bespreek vooral de woorden bijbaan, gesprek en aangenomen.
Tekst 4: Gezond eten
Veel jongeren eten graag snacks en snoep.
Toch is gezond eten belangrijk.
De tekst vergelijkt lekker eten met gezond eten.
Bespreek kort het signaalwoord 'toch'. Dat laat een tegenstelling zien.
Welke producten zijn gezond?
groente
fruit
volkoren producten
Deze producten bevatten veel vitamines en voedingsstoffen.
Laat leerlingen zien dat een opsomming in de tekst vaak direct een antwoord geeft.
Waarom is gezond eten belangrijk?
Gezond eten helpt om fit en energiek te blijven.
Dat is de reden die in de tekst wordt genoemd.
Deze slide heeft geen instructies
Informatie samenvatten
Wat eten veel jongeren graag? snacks en snoep
Welke producten zijn gezond? groente, fruit en volkoren producten
Waarom gezond eten? je blijft fit en energiek
Benadruk dat korte antwoorden vaak genoeg zijn als ze precies bij de vraag passen.
Waarom is gezond eten belangrijk?
je slaapt langer
je wordt groter
je blijft fit
je eet sneller
Deze slide heeft geen instructies
Vul de tekst aan
Veel jongeren eten graag snacks en snoep. Gezonde producten zijn groente, fruit en volkoren producten. Gezond eten helpt je fit te blijven.
De tekst vergelijkt ongezond eten met gezond eten.
Tekst 5: Werken in de horeca
Fatima werkt op zaterdag in een lunchcafé.
Ze werkt dus in de horeca.
De tekst gaat over haar taken en haar werkdag.
Leg uit dat 'horeca' hier het werk in een café of restaurant betekent.
Taken van Fatima
Ze neemt bestellingen op.
Ze brengt eten naar de gasten.
Ze brengt ook drinken naar de gasten.
Deze slide heeft geen instructies
Wat moet zij goed kunnen?
Op drukke dagen moet Fatima:
snel werken
goed samenwerken met collega's
Dat vindt ze soms lastig, maar ook leuk.
Laat zien dat de tekst niet alleen taken noemt, maar ook vaardigheden.
Antwoorden bij deze tekst
Waar werkt Fatima? in een lunchcafé
Welke taken heeft zij? bestellingen opnemen en eten en drinken brengen
Wat moet zij goed kunnen? snel werken en samenwerken
Deze slide heeft geen instructies
Waar werkt Fatima?
in een supermarkt
in een lunchcafé
in een hotel
in een klas
Deze slide heeft geen instructies
Vul de tekst aan
Fatima werkt op zaterdag in een lunchcafé. Ze neemt bestellingen op en brengt eten en drinken. Op drukke dagen moet ze snel werken en goed samenwerken.
Hier gaat het om plaats, taken en vaardigheid.
Wat heb jij geleerd?
Goede antwoorden noemen één concreet onderwerp uit de les, bijvoorbeeld belangrijke informatie zoeken, antwoorden uit de tekst halen, of letten op wie/waar/wat/waarom.
Wat hielp jou vandaag goed?
Laat leerlingen denken aan wat hen hielp: woorden zoeken, vragen lezen, korte antwoorden geven, of goed terugkijken in de tekst.
Hoe vond jij deze les?
Deze slide heeft geen instructies
Woordenlijst
stage - leren en werken in een echt bedrijf
schappen - rekken in een winkel
over de datum - niet meer goed om te verkopen of te gebruiken
stagebegeleider - persoon die helpt en beoordeelt bij stage
vertraging - later dan gepland
sollicitatiegesprek - gesprek voor een baan
aangenomen - gekozen voor de baan
Deze slide heeft geen instructies
Woordenlijst
volkoren producten - producten van volle graankorrels
vitamines - stoffen die je lichaam nodig heeft
voedingsstoffen - stoffen in eten die je lichaam helpen
horeca - werk in een café, restaurant of hotel
bestellingen - wat gasten vragen om te eten of te drinken
collega's - mensen met wie je samenwerkt
Deze slide heeft geen instructies