Grieks aspect

• Grieks
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 6

Grieks: aspect

stammen en perspectief

Hoe goed begrijp je het aspect?

0100

Stammen en aspect

Het Grieks kent drie werkwoordstammen met een eigen aspect

praesensstam (praesens en imperfectum)

aoristusstam (aoristus)

perfectumstam (perfectum en plusquamperfectum)

"Aspect" van het werkwoord

van Latijn: ad+spicere = kijken naar

Dé vraag: hoe kijkt de Griekse spreker naar het werkwoord?

als toestand in het verleden

óf

als gebeurtenis in het verleden

óf

als toestand als resultaat van een gebeurtenis in het verleden

"Aspect" van het werkwoord

Dé vraag: hoe kijkt de Griekse spreker naar het werkwoord?

toestand: Het meisje was aan het spelen: ze gooide ballen.

óf

gebeurtenis: Per ongeluk gooide het meisje een bal in de rivier

óf

toestand als resultaat gebeurtenis in het verleden: Dus was ze de bal kwijt 

TOESTAND

NIET-afgeronde handeling

een situatie die voortduurde

een proces dat gaande was

de 'achtergrond' in een verhaal

Voor een toestand in het verleden gebruikt het Grieks het imperfectum

GEBEURTENIS

afgeronde handeling

een verandering in een situatie

een afgerond proces

de 'actie' in een verhaal

Voor een gebeurtenis in het verleden gebruikt het Grieks de aoristus

toestand

gebeurtenis

imperfectum

aoristus

een situatie die voortduurde

een verandering in een situatie

de 'actie' in een verhaal

de 'achtergrond' in een verhaal

Hij keek de hele tijd uit het raam.

1. imperfectum
2. aoristus
3. perfectum

Plotseling gilde hij.

1. imperfectum
2. aoristus
3. perfectum

Ze was een boek aan het lezen.

1. imperfectum
2. aoristus
3. perfectum

Zij scoorde het winnende doelpunt!

1. imperfectum
2. aoristus
3. perfectum

We breiden de hele avond.

1. imperfectum
2. aoristus
3. perfectum

We hebben de trui af(gemaakt).

1. imperfectum
2. aoristus
3. perfectum

Specifiek gebruik praesensstam

voortdurende toestand, duratief

herhaling, iteratief

poging, conatief

Specifiek gebruik praesensstam

voortdurende toestand, duratief

Ik werkte hier al jaren

herhaling, iteratief

Elk jaar legde ik grammatica uit

poging, conatief

Ik probeerde dat begrijpelijk te doen

Specifiek gebruik aoristusstam:

begin van een gebeurtenis, ingressivus

constaterend, feit

algemene uitspraak, gezegde, gnomicus (vertalen in praesens)

Specifiek gebruik aoristusstam

begin van een gebeurtenis, ingressivus

ze begon te lachen

constaterend, feit

ze heeft hier tien jaar gewerkt

algemene uitspraak, gezegde, gnomicus

de appel valt niet ver van de boom

Aoristus als aspect: imperativus

Hoe zit het met de imperativus in de aoristus? 

Je kunt toch geen bevel geven in de verleden tijd? (Ging weg!)

Hier gaat het om het aspect, niet om de tijd. 

De aoristus geeft hier een afgesloten handeling aan, een actie, een feit 

Een imperativus in de aoristus vertaal je dus altijd gewoon als een bevel in de tegenwoordige tijd!

Specifiek gebruik perfectumstam

Soms is er een toestand zonder dat er sprake is van een resultaat door een handeling in het verleden

Deze werkwoorden worden ook wel 'praesensperfecta' genoemd

voorbeeld: οἶδα ik weet

Bij een emotie kan het perfectum de emotie versterken: 

blij zijn -> heel erg blij zijn

Hij gooide steeds mis.

1. duratief
2. iteratief
3. conatief
4. ingressief

Hij zat al een eeuw op korfbal.

1. duratief
2. iteratief
3. conatief
4. ingressief

Hij probeerde raak te gooien.

1. duratief
2. iteratief
3. conatief
4. ingressief

Zijn coach gaf steeds goede tips.

1. duratief
2. iteratief
3. conatief
4. ingressief

Toen het eindelijk lukte, begon hij te lachen.

1. duratief
2. iteratief
3. conatief
4. ingressief

Hoe goed begrijp je het aspect?

0100

ΤΕΛΟΣ