Atoommodel

• Scheikunde
• Middelbare school
• mavo
• Leerjaar 3

Atoommodel

Chromebook dicht

Aantekeningen schrift voor je

Rode aantekeningen overnemen in je schrift

Atoommodel

Planning deel 1:

15 minuten instructie

15 minuten discussie na aanleiding filmpje

15 minuten vragen stellen en vragen beantwoorden

5 minuten pauze

Atoommodel

Planning deel 2:

15 minuten instructie

10 minuten opdrachten 

15 minuten RV kloppend maken

5 minuten afronden

Atoommodel

Doelen:

Uitleg atoommodel

Bouw van een atoom

      Kern

      Elektronen wolk

Plaatsen in het periodiek systeem

Atoommodel

Moleculen zijn opgebouwd uit atomen

Bij chemische reacties veranderen moleculen omdat de moleculen uiteenvallen in atomen en uit deze atomen weer nieuwe stoffen worden gemaakt

Voor andere verbindingen (zouten) moet je weten hoe een atoom in elkaar zit

Atoommodel

Atoom komt van het griekse woord atomos wat betekend:

ondeelbaar 

Tot begin 1900 dacht men dat atomen inderdaad niet deelbaar waren. 

Na 1911 werd bekend dat atomen waren opgebouwd uit een kern en een elektronen wolk daaromheen

Atoommodel

Een atoom bestaat uit een kern met een elektronenwolk

Het volume van een atoom is ongeveer een miljard keer zo groot als het volume van een kern

Ter vergelijking een kern zo groot als een knikker zit in een atoom zo groot als stadion de kuip

Atoommodel

De kern van een atoom bevat 2 soorten deeltjes

Positief geladen PROTONEN

Neutraal geladen NEUTRONEN

Atoommodel

De kerndeeltjes worden bij elkaar gehouden door kernkrachten

Dat dit zeer sterke krachten zijn blijkt wel uit de A-bom

Atoommodel

De bom op Hirosjima bevatte 700 gram splijtbaar uranium

De bom op Nagasaki bevatte 1000 gram splijtbaar plutonium

Kleine hoeveelheden met verwoestende kracht, allemaal vanwege de kernkrachten in een atoom.

Atoommodel

De kern bevat een exact (integer) aantal protonen

Deze protonen maken welk element het is

Elk element heeft een bepaald aantal protonen

Dit is het atoomgetal

Atoommodel

De kern bevat een exact (integer) aantal protonen

Deze protonen maken welk element het is

De lading van een proton is positief en wordt aangegeven met 1+

Neutronen in een kern hebben geen lading, zijn neutraal dat word aangegeven met 0   Een kern is dus positief

Atoommodel

Een kern is positief, een atoom is neutraal dus moeten er deeltjes zijn die de positieve lading in een kern neutraliseren

De elektronen

Elektronen zijn negatief geladen (aangegeven met 1-)

De lading van een elektron is even sterk als die van een proton alleen tegengesteld

Atoommodel

Dus het aantal protonen in de kern van een atoom is evengroot als het aantal elektronen in de wolk om de kern

Waterstof heeft 1 proton en dus ook 1 elektron

IJzer heeft 26 protonen en dus ook 26 elektronen

Waterstof heeft 1 als atoomgetal

IJzer heeft 26 als atoomgetal

Atoommodel

De elektronen in een wolk om de kern hebben specifieke banen om die kern. 

In de eerste baan zitten maximaal 2 elektronen

Er kunnen er niet meer bij

In de banen daarna zitten telkens 8 elektronen

Er kunnen er niet meer bij. Dan zitten de elektronen in een volgende baan 

Atoommodel

De banen waar elektronen in zitten noemen ze de schillen

De eerste schil maximaal 2 elektronen

Daarna in elke schil maximaal 8 elektronen

Vergelijk met een ui,  de schillen zitten steeds op een afstan van een andere schil

Atoommodel

Elektronenbanen (schillen)

Atoommodel

De lading van een proton is 1+

De lading van een neutron is 0

De lading van een electron is 1 -

De massa van 1 proton is 1 u (zit in de kern)

De massa van 1 neutron is 1 u (zit in de kern)

De massa van 1 electron is 0,00055 u (zit in schillen)

Atoommodel

1 proton = 1 u ; 1 neutron = 1 u; 1 electron = 0,00055 u 

De massa van electronen is verwaarloosbaar

De massa van een atoom zit dus in de kern

De u staat voor unit  (= internationale afspraak)

De massa van 1 u is  1,66 x 10-24 g

0,000 000 000 000 000 000 000 001 66 g

Atoommodel

• Een chlooratoom bevat 17 protonen en 18 neutronen
• Wat is de massa van 1 atoom
• 17 protonen = 17 * 1 u = 17 u
• 18 neutronen = 18 * 1 u = 18 u
• 1 chlooratoom heeft een massa van 17 u + 18 u = 35 u

Atoommodel

• Een ander chlooratoom bevat 17 protonen en 20 neutronen
• Wat is de massa van 1 atoom
• 17 protonen = 17 * 1 u = 17 u
• 18 neutronen = 20 * 1 u = 20 u
• 1 chlooratoom heeft een massa van 17 u + 20 u = 37 u

Atoommodel

Er zijn dus chlooratomen met een massa van 35 u (75 % van alle chlooratomen) en chlooratomen met een massa van 37 u (25 % van alle chlooratomen) 

De gemiddelde massa van chlooratomen is 35,5 u

Dit wordt de relatieve atoommassa genoemd

Atoommodel

Er zijn dus elementen met uiteraard hetzelfde atoom nummer maar verschillende atoommassa

Dit verschijnsel wordt isotopen genoemd

Isotopen zijn atomen van hetzelfde chemische element die een gelijk aantal protonen, maar een verschillend aantal neutronen in de kern hebben

Atoommodel

In de BINAS tabel 33 en tabel 34 staan alle gegevens die je nodig hebt

• Atoomnummer is aantal protonen in de kern
• Relatieve atoommassa is de gemiddelde massa van een atoom.

Atoommodel

In de BINAS tabel 33 en tabel 34 staan alle gegevens die je nodig hebt  (periodiek systeem)

• Atoomnummer is aantal protonen in de kern
• Relatieve atoommassa is de gemiddelde massa van een atoom.

Periodiek systeem

In het PS staan alle bekende elementen gesorteerd op atoomnummer.(in regels ook perioden genoemd)

Ook is er een sortering op eigenschappen:

Alle snel met water reagerende, alle die zouten kunnen vormen, alle die nauwlijks kunnen reageren. (dat zijn groepen)

Periodiek systeem

Sortering op eigenschappen:

Alle snel met water reagerende, groep 1: Alkalimetalen

Alle die zouten kunnen vormen groep 17: Halogenen

Alle die nauwlijks kunnen reageren. groep 18: Edelgassen