Grammatica
Grammatica
Grammatica zinsdelen
vorige lessen:
Heb je de kennis over grammatica zinsdelen en ken je:
persoonsvorm, zinsdelen, onderwerp,
Vandaag ga je aan de slag met: werkwoordelijk gezegde en misschien Lijdend voorwerp
herhaling
persoonsvorm
zinsdelen
onderwerp
Persoonsvorm=
altijd een werkwoord!!!
hoort bij het onderwerp in de zin
altijd het eerste werkwoord in de zin
Voorbeeld persoonsvorm:
Dylan vierde zondag zijn verjaardag helaas zonder visite.
Het eerste werkwoord in de zin:
vierde
Het hoort bij het onderwerp (Dylan)
Persoonsvorm
De persoonsvorm vind je door de zin van tijd of getal te veranderen. Het werkwoord dat verandert, is de persoonsvorm. Of je maakt er een vraagzin van, pv staat dan vooraan. Dus: vraagproef, tijdproef of getalproef
De persoonsvorm is een zinsdeel. Voor de persoonsvorm kan maximaal 1 zinsdeel staan. De persoonsvorm kan ook aan het begin van de zin staan; dan staat er dus geen zinsdeel voor.
Wat is de persoonsvorm in de zin: Koperen draden kunnen goed elektriciteit geleiden.
goed
geleiden
draden
kunnen
Wat is de persoonsvorm in de zin: Waarom zouden vrouwelijke militairen volgens jou geen generaal mogen worden?
zouden
mogen
worden
geen generaal mogen worden
Zinsdelen
Een zin verdeel je volgens een aantal stappen in zinsdelen:
1. De persoonsvorm is 1 zinsdeel
2. Alles wat voor de persoonsvorm staat vormt 1 zinsdeel
3. Alle andere werkwoorden in de zin vormen samen 1 zinsdeel
4. Alle woorden die samen voor de persoonsvorm zouden kunnen staan, vormen samen 1 zinsdeel.
Je knipt de persoonsvorm er tussen uit!
Dylan vierde zijn verjaardag zondag helaas zonder visite.
Knip de 3 zinnen los van elkaar. We starten met de 1e zin.
Knip de PV eruit:
Dylan / vierde / zijn verjaardag zondag helaas zonder visite.
Daarna knip je de rest van de zin in stukken en die probeer je voor de persoonsvorm.
2 Dylan / 1 vierde / 3 zijn verjaardag / 4 zondag / 5 helaas / 6 zonder visite.
Verdeel de zin in zinsdelen: De mens zou de malariamug volledig kunnen uitroeien.
Onderwerp
Het onderwerp van de tekst vind je door antwoord te geven op de vraag: wie/wat + pv?
De persoonsvorm heb je al in een eerdere stap gevonden, dus dit vul je in in de vraag.
Voorbeeld onderwerp:
Arjan heeft de oefening moeten maken.
heeft moeten maken=wwg (alle werkwoorden in de zin)
Wie heeft moeten maken?
Arjan heeft de oefening moeten maken. Wat is het onderwerp?
Schrijf op een blaadje:
Wat zijn de onderwerpen in deze zinnen?
Dylan vierde zijn verjaardag zondag helaas zonder visite.
Zo’n smartphone lijkt me voor reizigers bijzonder handig.
De mens zou de malariamug volledig kunnen uitroeien.
De onderwerpen in de zinnen zijn:
visite, reizigers, De mens
Dylan, reizigers, De mens
Dylan, Zo'n smartphone, De mens
Dylan, Zo'n smartphone, de malariamug
werkwoordelijk gezegde
Alle werkwoorden in de zin (inclusief de persoonsvorm) vormen samen het werkwoordelijk gezegde.
Werkwoordelijk gezegde
Het werkwoordelijk gezegde is een zinsdeel.
Het werkwoordelijk gezegde = alle werkwoorden in de zin.
De persoonsvorm is onderdeel van het werkwoordelijk gezegde.
Het werkwoordelijk gezegde zegt wat het onderwerp ‘doet’ of ‘overkomt’.
Let op: het woordje te voor een heel werkwoord hoort ook bij het werkwoordelijk gezegde!
Ik heb veel te doen.
--> werkwoordelijk gezegde: heb te doen
Werkwoordelijk gezegde (wwg)
Wat is het werkwoordelijk gezegde in de onderstaande zin: Ik kan het werkwoordelijk gezegde benoemen.
ik
kan
benoemen
kan benoemen
Aan de slag!
Ga naar: https://www.cambiumned.nl/zinsdelen/gezegde/
Maak de opdracht: 1, 2 en 3
Lijdend voorwerp
Eerst... het verschil tussen lijden en leiden!
lijden
De man lijdt pijn.
leiden
De gids leidt ons rond in Leiden
lijdend voorwerp
Het lijdend voorwerp ondergaat het. Het 'lijdt'. Het lijdend voorwerp doet het zelf niet. Het wordt bij het lijdend voorwerp gedaan. Pas op: niet in elke zin staat een lijdend voorwerp (lv).
De slager slacht het schaap. Wie doet iets in de zin?
Wie ondergaat het?
De slager slacht het schaap. Wie doet er iets in deze zin?
De slager slacht het schaap. Wie lijdt er in deze zin?
Lijdend voorwerp
Lijdend voorwerp --> wie/wat + pv + o + overige werkwoorden?
Wie of wat slacht (pv) de slager (o)?
Antwoord op deze vraag: het schaap
Wat zijn de twee leidende voorwerpen?
zijn verjaardag, de mens
Dylan, de malariamug
zijn verjaardag, de malariamug
vierde, zou
maken grammatica cursus 5
werkwoordelijk gezegde en lijdend voorwerp
Sleep alle werkwoorden naar 'werkwoorden' alles wat geen werkwoord is sleep je naar 'geen werkwoord'.
second
Werkwoorden
Geen werkwoord
huis
goede bedoelingen
verhuizen
heb willen houden
zijn
zijn hond
Leesboek