Rivieren
Rivieren
Onderdelen in deze les
Rivieren
Wat weet je al over de waterkringlopen?
Inleiding Waterkringloop
De waterkringloop beschrijft de beweging van water door de atmosfeer, oceanen en land.
De korte waterkringloop
De waterkringloop werkt zo:
Verdamping: De zon verwarmt water in rivieren, meren en zeeën, waardoor het verandert in waterdamp.
Condensatie: De waterdamp koelt af en vormt wolken.
Neerslag: Uit de wolken valt water als regen of sneeuw naar beneden.
Daarna stroomt het water weer terug naar rivieren en zeeën of wordt het grondwater, en begint het hele proces opnieuw.
De lange waterkringloop
De lange waterkringloop is het proces waarbij water over de hele aarde blijft bewegen. Zo werkt het:
Verdamping:
De zon verwarmt water in oceanen, meren en rivieren. Hierdoor verandert het water in waterdamp en stijgt het op.
Condensatie:
De waterdamp koelt hoger in de lucht af en vormt kleine druppeltjes die samen wolken maken.
Neerslag:
Als de wolken vol water zijn, valt het water als regen, sneeuw of hagel naar beneden.
Afvoer:
Het water stroomt via rivieren en beken weer terug naar de oceanen, waar de zon het proces opnieuw start
Slide titel
Slide tekst
Verdamping
Het proces waarbij water uit zeeën en meren in damp verandert en opstijgt.
Condensatie
Waterdamp koelt af en vormt wolken of mist in de lucht.
Neerslag
Water keert in vloeibare of vaste vorm terug naar de aarde.
Opvang
Water wordt opgevangen in rivieren, meren en grondwater voordat het terugstroomt naar de oceaan. (aquifer)
Rol van de Zon
De zon is de drijvende kracht achter de waterkringloop door het leveren van energie.
Rol van Planten
Planten dragen bij door transpiratie, waarbij water via bladeren verdampt.
Invloed van Menselijke Activiteiten
Menselijke activiteiten zoals landbouw en industrie beïnvloeden de waterkringloop.
Klimaatverandering
Veranderingen in klimaat kunnen impact hebben op patronen van de waterkringloop.
Waar denk je dat het meeste water zich bevindt?
Meeste
Minste
Damp
Bevriezen
Vloeibaar
Condenseren
Vast
Smelten
Verdampen
Wolkenvorming
Wolken ontstaan wanneer vochtige lucht opstijgt
Door het stijgen koelt de waterdamp af
Als de waterdamp koud genoeg is, condenseert die
Als er nog meer damp condenseert, komen al die kleine druppeltjes tegen elkaar en vormen ze grotere druppeltjes →Neerslag!
Via rivieren stroomt het water terug naar de zee
Oppervlaktewater
Ligt aan de opppervlakte van de aarde.
Oppervlaktewater
📌 zichtbaar
📌Oppervlaktewater is:
water uit sloten, meren, rivieren, zeëen, oceaan.
Grondwater
Grondwater is regenwater dat diep in de grond gezakt is.
Water onder de grond
grondwater
onzichtbaar
zit in openingen (poriën) van & zand- en kleideeltjes
Soorten rivieren
Gletsjerrivieren
Regenrivieren
Gemengde rivieren
Gletsjerrivier
de rivier krijgt smeltwater van een gletsjer.
Voorbeeld Gletsjer!
Regenrivier
De rivier krijgt alleen water van regen en/of grondwater
Gemengde rivier
De rivier krijgt smeltwater van een gletsjer en van de regen
Een stroomstelsel bestaat uit drie delen, die samen het lengteprofiel vormen
Bovenloop
Middenloop
Benedenloop
1. De bovenloop: hoog in de bergen, waar de rivier ontspringt. Door het grote hoogteverschil stroomt de rivier snel en is de erosieve kracht groot.
2. De middenloop: het middelste deel waar de rivier door een dal loopt waar hij zich heeft ingesneden.
3. De benedenloop: dicht bij de monding waar de rivier door een riviervlakte stroomt. De stroomsnelheid is laag en hierdoor neemt de sedimentatie toe.
Meanderen in de middenloop
In de middenloop kunnen rivieren gaan meanderen. Dit betekent dat rivieren steeds meer gaan kronkelen.
Bovenloop
Middenloop
Benedenloop
Erosie
Sedimentatie
Erosie
Erosie is het uitslijpen van gesteente door wind, water of ijs.
Als er los gesteente ligt door verwering gaat erosie makkelijker.
sedimentatie
Neerleggen van verweringsmateriaal wanneer de stroomsnelheid van de transporteur (water, wind of ijs) afneemt.
Hoog en laag water
Nederland ligt laag in europa -> veel rivieren stromen door Nederland naar de zee.
De Rijn en De Maas
Hoog en laag water
Rijn is een gemengde rivier → oorsprong ligt in de bergen → sneeuw smelt, rivierspiegel stijgt
Maas = regenrivier → veel regen in de Ardennen? rivierspiegel stijgt
Hoog en laag water
Om land te beschermen tegen overstromingen worden dijken gebouwd
Rivieren in Nederland
De Rijn (gemengd)
De Maas (regen)
De IJssel (gemengd)
De Waal (gemengd)
De Lek (gemengd)
Wijs het gebied aan waar de deltawerken gebouwd zijn:
Rivieren
Drinkwater
Transport
Recreatie
Zet de woorden op de juiste plek
Deltawerken
IJsselmeer
Afsluitdijk
Waddenzee
Noordzee
Wat doet waterbeheer?
Waterstand van de zee regelen
Waterstand van de rivieren regelen
Het land beschermen tegen de zee
Het land beschermen tegen de rivieren
Meer ruimte voor meer water
Rivieren krijgen te maken met steeds meer water
Dijken verhogen & verstevigen -> werkt niet op lange termijn
Oplossing: extra geul naast de rivier: nevengeul
Project ruimte voor rivieren
Dijkverlegging
Uiterwaard uitgraving
Zomerbedverdieping
Kribverlaging
Hoogwatergeul
Waterberging
