1.1 Organismen
1.1 Organismen
Op tafel:
-Boek A
-Etui
-Schrift
-Laptop -> lessonup
Onderdelen in deze les
1.1 Organismen
Op tafel:
-Boek A
-Etui
-Schrift
-Laptop -> lessonup
Open bij het idee dat biologie gaat over levende wezens in veel vormen: niet alleen dieren en planten, maar ook kleinere organismen zoals bacteriën en schimmels.
Planning
Leerdoelen
Uitleg
Check
Huiswerk
De andere doelen uit de input komen terug in de lesopbouw en de voorbeelden, maar dit ene doel stuurt de les.
Leerdoelen
Je kunt uitleggen wat een organisme is.
Je kunt de zeven levenskenmerken noemen.
Je kunt onderscheiden of iets levend, dood of levenloos is.
De andere doelen uit de input komen terug in de lesopbouw en de voorbeelden, maar dit ene doel stuurt de les.
Waarom is een houten bureau wel 'dood', maar een plastic pen 'levenloos' — en wanneer stopt iets precies met leven?
Gebruik de antwoorden om op te halen dat organismen niet alleen dieren en planten zijn, maar ook bacteriën en schimmels.
Wat is een organisme?
Een organisme is een levend wezen.
Mensen, dieren en planten zijn organismen, maar ook bacteriën en schimmels horen daarbij.
Benadruk dat 'organisme' een biologisch woord is voor alles wat leeft.
Wanneer is iets een organisme?
Iets is een organisme als het leeft.
Om dat te herkennen, kijk je naar de levenskenmerken. Die laten zien of iets levend is of niet.
Dit is de brug naar de volgende subtopic: niet op uiterlijk beoordelen, maar op levenskenmerken.
De zeven levenskenmerken
ademhalen
voeden
uitscheiden
waarnemen
bewegen
voortplanten
groeien
Laat leerlingen zien dat dit een vaste lijst is die ze moeten kennen.
Onderscheid
Levend = 7 levenskenmerken
dood = ooit geleefd, nu niet meer
levenloos = nooit geleefd
Laat leerlingen zien dat dit een vaste lijst is die ze moeten kennen.
Onderzoek
Een vlam van een kaars: Een vlam groeit, beweegt, heeft 'voeding' (zuurstof/kaarsvet) nodig en kan zich voortplanten naar een ander kaarsvet. Is een vlam een organisme? Waarom wel/niet?
Een gedroogde appelpitten-zaksiloot: De pitten liggen al 3 jaar droog in een kastje. Ze bewegen niet, ademen nauwelijks merkbaar en groeien niet. Pas als je ze water geeft, gebeurt er iets. Waren ze in de kast dood, levenloos of levend?
Een virus (bijv. Griep of Corona): Een virus kan zichzelf niet voortplanten zonder een gastheer (bv de mens) en heeft geen eigen stofwisseling. Waarom twijfelen biologen of een virus wel een 'organisme' is?
Laat leerlingen zien dat dit een vaste lijst is die ze moeten kennen.
