Slim informatie zoeken op internet
Slim informatie zoeken online
Lesduur is: 45 minOnderdelen in deze les
Slim informatie zoeken online
Open met de herkenbare situatie: veel leerlingen klikken snel op het eerste zoekresultaat. Deze les laat zien hoe je gerichter zoekt en controleert of informatie klopt.
Lesdoel
Ik kan informatie op internet gericht opzoeken en controleren of een website bruikbaar en betrouwbaar is.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden passen volgens jou bij slim zoeken op internet?
Gebruik de reacties om voorkennis op te halen, zoals zoekwoorden, Google, controleren, bron, betrouwbaar of filter.
Het zoeken van websites
Zoek niet zomaar los op één woord
Kies woorden die echt passen bij je onderwerp
Denk vooraf na: wat wil ik precies weten?
Goede zoekwoorden zorgen voor minder onbruikbare resultaten
Leg uit dat zoeken begint vóór het typen in Google: eerst je vraag helder maken, daarna pas zoekwoorden kiezen.
Meer dan één zoekwoord
Gebruik bij voorkeur meerdere zoekwoorden
Zet het belangrijkste zoekwoord voorop
Zo krijgt Google beter door wat je zoekt
Voorbeeld: `hersenen mythe 10 procent`
Benadruk dat één breed zoekwoord zoals 'hersenen' te veel algemene resultaten geeft.
Zoeken op een vaste woordgroep
Als woorden precies zo in een bron moeten staan, zet je ze tussen dubbele aanhalingstekens.
Voorbeeld: `"10 procent van je hersenen"`
Dan zoekt Google op die exacte woordgroep.
Maak duidelijk dat aanhalingstekens handig zijn als leerlingen zoeken naar een letterlijke uitspraak, titel of vaste formulering.
Welke zoekopdracht is het meest gericht?
hersenen
10 procent
hersenen mythe 10 procent
informatie internet
De juiste keuze gebruikt meerdere passende zoekwoorden en zet het onderwerp duidelijk neer. De andere opties zijn te breed of te vaag.
Vul de juiste woorden in
Als je informatie zoekt, gebruik je liefst meer dan één zoekwoord. Zet het belangrijkste woord voorop. Als een zin precies zo in de bron moet staan, gebruik je dubbele aanhalingstekens. Met zoekhulpmiddelen kun je ook de taal of periode kiezen.
Controleer of leerlingen de kernwoorden uit het eerste blok herkennen: zoekwoord, voorop, aanhalingstekens en taal.
Het beoordelen van websites
De eerste hit is niet automatisch de beste
Kijk eerst of de site past bij je zoekvraag
Let op bruikbaarheid én betrouwbaarheid
Goede informatie is passend, duidelijk en controleerbaar
Maak de overgang van zoeken naar beoordelen: vinden is stap 1, kiezen welke bron je gebruikt is stap 2.
Kijk verder dan de bovenste hit
Open niet alleen het eerste resultaat
Vergelijk meerdere websites
Een lagere hit kan beter bij je opdracht passen
Je kunt noemen dat betaalde of populaire resultaten niet altijd het meest bruikbaar zijn voor een schoolopdracht.
Lees eerst de korte beschrijving
Onder elk zoekresultaat staan vaak een titel en enkele regels tekst
Lees die eerst
Vraag jezelf af: kan ik hier vinden wat ik zoek?
Zo voorkom je dat je op onhandige links klikt
Deze slide heeft geen instructies
Bruikbaar of betrouwbaar?
Bruikbaar betekent: de informatie past bij jouw onderwerp en niveau.
Betrouwbaar betekent: je kunt erop rekenen dat de informatie klopt.
Je hebt allebei nodig.
Dit onderscheid is belangrijk: een site kan duidelijk geschreven zijn maar toch onjuiste informatie geven.
Controleer bij twijfel
Twijfel je over een bewering?
Zoek dezelfde informatie op andere websites
Komt het niet overeen, dan moet je extra kritisch zijn
Koppel dit aan de kern van de opdracht: niet één bron geloven, maar vergelijken en controleren.
Wat doe je het best vóór je een website opent?
Eerste hit kiezen
Beschrijving lezen
Alleen op plaatjes letten
Direct kopiëren
De korte beschrijving onder een zoekresultaat helpt bepalen of de site past bij de zoekvraag.
Wat betekent betrouwbaar?
Makkelijk te lezen
Past bij je niveau
Vaak bovenaan
Waarschijnlijk juist
Laat het verschil benoemen tussen bruikbaar en betrouwbaar: bruikbaar past bij je opdracht, betrouwbaar gaat over of de informatie klopt.
Hoe controleer jij of een site te vertrouwen is?
Bespreek dat leerlingen kunnen noemen: meerdere websites vergelijken, niet alleen de eerste hit gebruiken, de beschrijving lezen, letten op bruikbaarheid en betrouwbaarheid, en bij twijfel controleren.
Voorbeeld: een opvallende bewering
Een leerling zegt: 'Ik heb op internet gelezen dat mensen maar 10% van hun hersenen gebruiken. Dus dat is waar!'
Zo'n uitspraak klinkt sterk, maar één website is geen bewijs.
Laat zien dat online gevonden informatie overtuigend kan klinken, maar eerst gecontroleerd moet worden.
Zo onderzoek je die bewering
Gebruik gerichte zoekwoorden, zoals:
`10 procent hersenen waar of niet`
`"10 procent van je hersenen"`
`hersenen mythe uitleg`
Zo vind je sneller websites die de bewering uitleggen of controleren.
Noem dat verschillende zoekopdrachten verschillende soorten resultaten kunnen geven: uitleg, feitenchecks of achtergrondinformatie.
Waarom één bron niet genoeg is
Eén site kan fouten bevatten
Een tekst kan verouderd of onduidelijk zijn
Daarom controleer je informatie op minimaal twee verschillende websites
Pas daarna trek je een conclusie
Deze slide heeft geen instructies
Wat noteer je bij je conclusie?
Welke bewering je hebt onderzocht
Welke websites je hebt gebruikt
Of de informatie overeenkwam
Wat jouw conclusie is op basis van die controle
Houd het bij werkwijze en verslaglegging; de inhoudelijke uitkomst van de bewering hoeft hier niet door de slides te worden ingevuld.
Samengevat
Slim zoeken op internet gaat in twee stappen:
gericht zoeken met goede zoekwoorden en filters
websites beoordelen op bruikbaarheid en betrouwbaarheid
Daarna controleer je belangrijke informatie met andere bronnen.
Deze slide landt de centrale vraag: goed zoeken is niet alleen vinden, maar ook controleren.
Waarom is één website niet genoeg als bewijs?
Die is altijd te lang
Die heeft geen titel
Die kan fouten bevatten
Die staat niet in Google
Sluit aan bij de opdracht over de 10%-bewering: één bron kan onjuist, oud of onduidelijk zijn.
Maak de samenvatting compleet
Bij een opvallende bewering gebruik je gerichte zoekwoorden. Daarna controleer je de informatie op minimaal twee verschillende websites. Pas dan trek je een conclusie over wat klopt.
Deze invuloefening vat de opdrachtstappen samen: bewering onderzoeken, websites vergelijken, conclusie trekken.
Wat zet je in je conclusie over zo'n bewering?
Goede antwoorden noemen meestal: welke bewering is onderzocht, welke websites zijn gebruikt, of de informatie overeenkwam, en wat de conclusie was.
Wat ga jij volgende keer anders doen bij Google?
Laat leerlingen één concrete volgende stap noemen, bijvoorbeeld meer zoekwoorden gebruiken, filters inzetten of informatie vergelijken.
Wat vond jij het lastigst in deze les?
Stimuleer eerlijke reflectie: lastig kan zijn goede zoekwoorden bedenken, betrouwbaarheid inschatten of meerdere bronnen vergelijken.
