Kan een computer mij herkennen?

Kan een computer mij herkennen?

1 / 32
volgende
Slide 1: Slide
newEditorMediawijsheidBasisschoolGroep 4,5

In deze les zitten 32 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Kan een computer mij herkennen?

Open bij het alledaagse herkennen van mensen: leerlingen weten al dat je iemand kunt herkennen aan ogen, haar of bril. Dat vormt de brug naar hoe een computer dat probeert te doen.

Lesdoel

Ik kan uitleggen hoe een computer een gezicht probeert te herkennen en ik denk na over of ik dat fijn vind of niet.

Deze slide heeft geen instructies

Waar let jij op als je iemand herkent?

Gebruik dit als voorkennis-activatie. Verwachte woorden: ogen, haar, bril, neus, mond, gezicht, kleding. Koppel daarna terug: een computer let ook op kenmerken, maar op een andere manier dan mensen.

Hoe herken jij iemand?

  • Aan ogen, haar of mond

  • Aan een bril, pet of kleding

  • Aan hoe iemand eruitziet


Mensen herkennen vaak in één keer een bekend gezicht.

Deze slide bouwt op voorkennis. Laat merken dat mensen vaak snel en vanzelf herkennen, zonder precies na te denken over alle losse kenmerken.

Een computer kijkt anders

Een computer ziet een gezicht niet zoals mensen dat doen. Hij let op kenmerken van een gezicht en gebruikt gegevens om te vergelijken.


Dus: niet "Ik ken jou", maar meer: "Dit gezicht lijkt op wat ik eerder zag."

Gebruik eenvoudige taal: een computer begrijpt niet echt wie iemand is, maar vergelijkt wat hij meet of ziet met eerdere beelden.

Wat is gezichtsherkenning?

Gezichtsherkenning is een techniek waarbij een computer probeert te herkennen wie iemand is aan de hand van kenmerken van een gezicht.


De computer gebruikt dus niet één ding, maar kijkt naar meerdere onderdelen samen.

Vermijd technische termen zoals biometrische data, of noem ze alleen als extra weetje. Houd de focus op 'kenmerken van een gezicht'.

Stap voor stap

Camera maakt een beeld

Computer bekijkt kenmerken

Computer vergelijkt

Computer raadt wie het is

Benadruk dat 'raadt' hier bewust staat: de computer probeert het, maar weet het niet altijd zeker.

Waar let een computer op?

  • De vorm van ogen, neus en mond

  • De plek van onderdelen op het gezicht

  • Afstanden, zoals tussen de ogen

  • Opvallende kenmerken, zoals een bril


Zo zoekt de computer naar een patroon.

Koppel terug aan wat leerlingen zelf noemden, maar maak duidelijk dat de computer dat als meetbare kenmerken gebruikt.

Wat doet gezichtsherkenning?

A

Geluid opnemen

B

Gezichten herkennen

C

Berichten sturen

D

Spellen maken

Check van het kernbegrip na de uitleg over wat gezichtsherkenning is en hoe een computer kijkt.

Maak de uitleg af

Een computer ziet een gezicht anders dan een mens. Eerst maakt een camera een beeld. Daarna bekijkt de computer kenmerken en maakt een vergelijking met wat hij eerder zag.

camera
kenmerken
vergelijking
telefoon
kleuren
tekening
privacy

De drie kernwoorden komen direct uit de uitlegslides: camera, kenmerken, vergelijking.

Op een telefoon

  • Sommige telefoons gaan open met je gezicht

  • Dat kan snel en handig zijn

  • De telefoon vergelijkt jouw gezicht met een eerder opgeslagen beeld

Deze slide heeft geen instructies

In foto-apps

  • Een programma kan foto's van dezelfde persoon bij elkaar zetten

  • Dat helpt bij zoeken en ordenen

  • De computer let op terugkerende kenmerken

Deze slide heeft geen instructies

Ook op andere plekken

  • Op sommige vliegvelden

  • Soms in computerspellen of apps

  • Niet elke camera of elk scherm gebruikt gezichtsherkenning


Je komt deze techniek dus op verschillende plekken tegen.

Maak het onderscheid tussen 'camera' en 'gezichtsherkenning': een camera filmt of fotografeert, maar herkent niet altijd iemand.

Handig, maar niet hetzelfde

Gezichtsherkenning kan handig zijn, bijvoorbeeld om iets snel te openen of foto's te sorteren.


Maar handig betekent niet automatisch dat het altijd een goed idee is.

Dit is de brug naar mediawijsheid: gebruik ≠ altijd wenselijk.

Mag een computer mij herkennen?

Bij mediawijsheid denk je niet alleen na over wat technologie kan, maar ook over wat jij daarvan vindt.


Belangrijke vraag: wil jij dat een computer jouw gezicht gebruikt?

Deze slide heeft geen instructies

Waar kan gezichtsherkenning gebruikt worden?

A

Schoolbord

B

Knuffel

C

Vliegveld

D

Gum

Laat na het stemmen kort bespreken waarom een vliegveld wel kan en een gewoon schoolbord niet.

Zou jij je gezicht gebruiken om je telefoon te openen?

1

Ja

2

Nee

3

Weet ik niet

Deze slide heeft geen instructies

Wanneer voelt het goed?

  • Je wist niet dat het gebeurde

  • Je weet niet wie meekijkt

  • Je weet niet wat er met je gegevens gebeurt

Vaak minder fijn

Vaak wel fijn

  • Jij kiest er zelf voor

  • Je weet waarvoor het wordt gebruikt

  • Het helpt jou, bijvoorbeeld op je eigen telefoon

Leg privacy eenvoudig uit als: informatie over jou die niet zomaar overal gebruikt moet worden.

Niet overal hetzelfde

Een telefoon die jij zelf gebruikt is iets anders dan een camera in een winkel of op straat.


Het maakt uit waar, waarom en of jij het weet.

Belangrijk contrast: vrijwillig gebruik op je eigen apparaat versus onzichtbaar gebruik in openbare plekken.

Gegevens over jou

Als een computer jouw gezicht gebruikt, gaat het over gegevens van jou.


Daarom is het slim om te denken aan:

  • wat wordt bewaard;

  • wie het kan zien;

  • waarvoor het wordt gebruikt.

Gebruik 'gegevens' als kernwoord. Houd het praktisch en niet technisch.

Een computer kan fouten maken

  • Twee mensen kunnen op elkaar lijken

  • Een bril, pet of schaduw kan lastig zijn

  • De computer heeft niet altijd gelijk

Dit is een belangrijke eerste kennismaking met AI-kritiek: slim betekent niet foutloos.

Waarom gaat het soms mis?

De computer kijkt naar kenmerken. Als die kenmerken veranderen of moeilijk te zien zijn, wordt herkennen lastiger.


Bijvoorbeeld door een pet, ander haar, gekke bril of twee gezichten die erg op elkaar lijken.

Deze slide heeft geen instructies

Wanneer voelt gezichtsherkenning vaak fijner?

A

Als je het kiest

B

Als het stiekem is

C

Als niemand het weet

D

Als alles wordt bewaard

Sluit aan op de mediawijsheidsslides: kiezen, weten waarvoor, en grip hebben op gegevens.

Vul de woorden in

Een computer kan fouten maken. Dat gebeurt sneller als kenmerken moeilijk te zien zijn, bijvoorbeeld door een pet of een gekke bril.

fouten
pet
bril
camera
telefoon
winkel
neus

Leg na afloop de link naar de creatieve opdracht: wat je verstopt of verandert, maakt herkennen lastiger.

Een slim gezichtsmasker

Je kunt een ontwerp maken waardoor een computer jou moeilijker herkent.


Denk aan opvallende vormen, patronen, kleuren, brillen of andere onderdelen die je gezicht anders laten lijken.

Verbind de creatieve verwerking aan de inhoud: welke kenmerken worden verstopt of veranderd?

Uitleg bij een ontwerp

Bij een goed ontwerp kun je uitleggen:

  • welk onderdeel opvalt;

  • welk kenmerk minder goed te zien is;

  • waarom de computer dan moeilijker kan vergelijken.

Voorbeeld voor de leerkracht: 'De grote sterren op de bril maken de ogen minder goed zichtbaar.'

Wat weten we nu?

Gezichtsherkenning betekent dat een computer kenmerken van een gezicht gebruikt om iemand te herkennen.


Dat kan handig zijn, maar een computer kan fouten maken en het is slim om na te denken over privacy en gegevens.

Deze slide landt de centrale vraag: een computer kan je proberen te herkennen, maar doet dat via kenmerken, niet zoals mensen, en dat vraagt kritisch nadenken.

Welk masker-onderdeel helpt het best tegen herkennen?

Bespreek antwoorden zoals: omdat ogen minder zichtbaar zijn, omdat het gezicht anders lijkt, omdat de computer moeilijker kan vergelijken. Er is niet één goed antwoord; het gaat om redeneren met kenmerken.

Wat is het belangrijkste om te onthouden?

A

Computer raadt altijd goed

B

Gezicht zegt niets

C

Herkennen is altijd fijn

D

Kenmerken zijn belangrijk

Eindcheck op de hoofdgedachte van de les: een computer gebruikt kenmerken van een gezicht.

Wat heb jij vandaag geleerd?

Reflectie zonder goed of fout. Laat leerlingen in eigen woorden benoemen wat is blijven hangen, bijvoorbeeld gezichtsherkenning, privacy, fouten of kenmerken.

Wat hielp jou het best om dit te snappen?

Reflectie op het leerproces. Mogelijke antwoorden: het stappenplan, de voorbeelden, de poll, het masker bedenken.

Begrippen

gezichtsherkenning - techniek waarbij een computer probeert te herkennen wie iemand is aan een gezicht

kenmerken - onderdelen waaraan je iets of iemand kunt herkennen

gegevens - informatie die over iemand wordt gebruikt of bewaard

privacy - zelf kunnen meebeslissen wat anderen over jou weten of gebruiken

vergelijking - kijken of iets lijkt op iets dat al bekend is

AI - slimme technologie waarbij een computer taken uitvoert die op denken lijken

Deze slide heeft geen instructies