Genetische variatie en biodiversiteit
Genetische variatie en biodiversiteit
Wat weet jij al over genetische variatie en biodiversiteit?
Aan het einde van de les kun je...
...uitleggen hoe mutaties en geslachtelijke voortplanting de genetische variatie vergroten, en het belang van biodiversiteit en veerkracht in ecosystemen toelichten.
Waarom is genetische variatie belangrijk?
Genetische variatie bepaalt hoe soorten zich aanpassen aan hun omgeving en overleven bij veranderingen.
Wat is genetische variatie?
Genetische variatie is het verschil in DNA tussen individuen van dezelfde soort.
Hoe ontstaat genetische variatie?
Genetische variatie ontstaat door mutaties en geslachtelijke voortplanting.
Wat zijn mutaties?
Mutaties zijn blijvende en willekeurige veranderingen in het DNA die nieuwe informatie toevoegen.
Typen mutaties: puntmutaties
Een puntmutatie is een verandering in één basenpaar van het DNA (substitutie, deletie, insertie).
Typen mutaties: chromosoommutaties
Grote delen van een chromosoom worden veranderd zoals duplicatie, deletie, inversie of translocatie.
Typen mutaties: ploidie-mutaties
Bij ploidie-mutaties verandert het aantal chromosoomsets, bijvoorbeeld polyploïdie bij planten.
Effect van mutaties op variatie
Zorgen voor nieuwe allelen die kunnen leiden tot nieuwe eigenschappen in een populatie.
Selectie
Mutaties
Natuurlijke selectie bepaalt welke varianten voordelig zijn en blijven bestaan.
Geslachtelijke voortplanting vergroot variatie
Door recombinatie bij voortplanting ontstaan unieke combinaties van genen, wat de variatie vergroot.
Voorbeeld: genetische variatie in honden
Denk aan de vele hondenrassen met verschillende uiterlijke en genetische eigenschappen.
Wat is biodiversiteit?
Biodiversiteit is de verscheidenheid aan levensvormen binnen een ecosysteem, soort of populatie.
Biodiversiteit en veerkracht
Een hoge biodiversiteit zorgt ervoor dat ecosystemen beter kunnen omgaan met verstoringen.
Rol van biodiversiteit bij verstoringen
Klimaatverandering
Ecosystemen met veel soorten kunnen zich sneller aanpassen bij verandering van het klimaat.
Ziektes
Meer soorten betekent minder kans dat één ziekte alle organismen treft.
Het belang van veerkracht
Veerkracht is het vermogen van een systeem om terug te kaatsen na een verstoring. Biodiversiteit draagt hieraan bij.
Wat doen biologen om veerkracht te behouden?
Voorbeelden: beschermen van natuurgebieden, aanleggen van ecologische verbindingszones, herstel van ecosystemen.
Voorbeeld herstel van ecosystemen
In Nederland worden moerassen opnieuw ingericht zodat oorspronkelijke soorten terugkeren.
Reflectie: waarom is biodiversiteit belangrijk voor jou?
Bedenk hoe biodiversiteit jouw leven beïnvloedt. Denk aan voedsel, natuur en gezondheid.
Oefenopdracht
Bedenk een voorbeeld waarbij door mutatie of geslachtelijke voortplanting nieuwe variatie in een soort ontstaat, en leg uit hoe biodiversiteit een ecosysteem veerkrachtig maakt.
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.