Starten met geschiedenis brugklas

Welkom bij geschiedenis!

1 / 30
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisMiddelbare schoolhavoLeerjaar 1

In deze les zitten 30 slides, met interactieve quiz en tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Welkom bij geschiedenis!

Open de les als kennismaking met het vak en met de methode MEMO. Maak duidelijk dat geschiedenis niet alleen gaat over jaartallen leren, maar over begrijpen hoe mensen vroeger leefden en waarom samenlevingen veranderden.

Lesdoel van vandaag:

Ik kan uitleggen hoe ik MEMO gebruik en hoe historisch denken mij helpt om het verleden te begrijpen en zo goede cijfers te behalen voor het vak geschiedenis :)

Deze slide heeft geen instructies

Welk woord past volgens jou bij geschiedenis?

Gebruik deze woordwolk als startactivatie. Vraag kort door op veelgenoemde woorden zoals vroeger, jaartallen, oorlog, bronnen of tijd.

Boek en online

MEMO bestaat uit twee delen:


  • het leerboek/werkboek met uitleg, voorbeelden en opdrachten

  • de online omgeving met extra oefening en bronnen


Samen helpen ze je om te lezen, oefenen en herhalen.

Noem waar leerlingen hoofdstukken, paragrafen, opdrachten en samenvattingen kunnen vinden. Als de school een specifieke digitale omgeving gebruikt, kan die hier worden genoemd.

Zo gebruik je MEMO handig

Een goede werkwijze is:


  • lees eerst de titel en tussenkopjes

  • bekijk bronnen, afbeeldingen en bijschriften

  • lees daarna de tekst

  • maak de opdrachten stap voor stap

  • gebruik de samenvatting om te herhalen

Benadruk dat leerlingen niet alleen de lopende tekst moeten lezen, maar ook bronnen en bijschriften. Dat is juist belangrijk bij geschiedenis.

?

Hoe noemen we in het algemeen bij het vak geschiedenis?

Deze slide heeft geen instructies

Wat leer je bij geschiedenis?

Bij geschiedenis leer je niet alleen wat er gebeurde, maar ook:


  • wanneer iets gebeurde

  • waarom het gebeurde

  • welke gevolgen het had

  • hoe mensen toen dachten en leefden

Leg het verschil uit tussen feiten kennen en verbanden begrijpen. Dat bereidt voor op historisch denken.

Waarom krijg je geschiedenis?

Geschiedenis helpt je om:


  • de wereld van nu beter te begrijpen

  • veranderingen in de tijd te zien

  • meningen en gebeurtenissen kritisch te bekijken

  • te begrijpen dat mensen vroeger andere keuzes maakten dan wij nu

Koppel dit aan herkenbare voorbeelden uit het dagelijks leven, zoals verkiezingen, tradities of regels op school die in de loop van de tijd veranderen.

Historisch denken

Historisch denken betekent dat je het verleden onderzoekt met vragen als:


  • wat gebeurde er precies?

  • wanneer gebeurde dat?

  • waardoor kwam dat?

  • wat veranderde er daarna?

  • hoe dachten mensen toen zelf?

Laat zien dat geschiedenis een manier van denken is. Het gaat om onderzoeken, vergelijken en verklaren.

Vaardigheden bij historisch denken

Daarvoor gebruik je verschillende vaardigheden:

  • informatie uit teksten en bronnen halen

  • gebeurtenissen op tijd zetten

  • oorzaken en gevolgen herkennen

  • veranderingen vergelijken

  • je inleven in mensen uit het verleden

Noem dat bronnen bijvoorbeeld teksten, afbeeldingen, voorwerpen of kaarten kunnen zijn. Houd het nog algemeen; bronsoorten hoeven niet uitgebreid behandeld te worden.

Orde in de tijd

Om geschiedenis te begrijpen, moet je weten wanneer iets gebeurde.

Daarom zetten historici gebeurtenissen in een volgorde.

Zo kun je zien:


  • wat eerder en later kwam

  • welke gebeurtenissen bij elkaar horen

  • hoe lang een ontwikkeling duurde

Maak hier de overstap naar tijdvakken, jaartallen en tijdbalken als hulpmiddel om overzicht te houden.

Continuïteit en verandering

In geschiedenis kijk je steeds naar twee dingen:


  • continuïteit: wat hetzelfde blijft

  • verandering: wat anders wordt


Zo ontdek je dat niet alles tegelijk verandert.

Gebruik een eenvoudig voorbeeld, zoals wonen, kleding of school: sommige dingen veranderen snel, andere blijven lang hetzelfde.

Een tijdbalk maken

Een tijdbalk helpt om orde in de tijd te zien.


Stappen:

  • kies een begin- en eindjaar

  • verdeel de tijd in gelijke stukken

  • zet gebeurtenissen op de goede plek

  • schrijf korte, duidelijke labels bij de gebeurtenissen

Als de klas later zelf een tijdbalk maakt, benadruk dan dat de verdeling gelijk moet zijn. Anders lijkt een periode groter of kleiner dan zij echt is.

Wat blijft, wat verandert?

Bij een onderwerp kun je steeds vragen:


  • wat bleef hetzelfde?

  • wat veranderde?

  • ging dat snel of langzaam?


Dat helpt om nauwkeuriger naar het verleden te kijken.

Noem een concreet voorbeeld, zoals vervoer: mensen reizen al eeuwen, maar de manier waarop verandert sterk.

Soorten veranderingen

Vier soorten

Nog twee soorten

  • economisch: geld, handel en werk

  • cultureel: gewoonten, ideeën en kunst

  • politiek: bestuur en macht

  • sociaal: groepen mensen en hun positie

Leg uit dat één gebeurtenis vaak meerdere soorten veranderingen tegelijk heeft. Een oorlog kan bijvoorbeeld politiek, sociaal en economisch gevolgen hebben.

Oorzaken en gevolgen

In geschiedenis zoek je verbanden.


oorzaak → waarom iets gebeurt

gevolg → wat er daarna gebeurt


Eén gebeurtenis kan meerdere oorzaken en meerdere gevolgen hebben.

Benadruk dat geschiedenis zelden één simpele oorzaak heeft. Leerlingen denken dat vaak wel in het begin.

Je inleven in vroeger

Om het verleden eerlijk te begrijpen, moet je proberen te denken vanuit mensen van toen.


Dat betekent:

  • letten op hun tijd en omstandigheden

  • niet meteen oordelen met ideeën van nu

  • begrijpen waarom keuzes toen logisch konden lijken

Introduceer dit als historisch inlevingsvermogen. Geef eventueel een simpel voorbeeld: regels of beroepen die vroeger normaal waren, maar nu niet meer.

?

Slide tekst

Deze slide heeft geen instructies

Normen en waarden

Normen zijn regels over gedrag.

Waarden zijn ideeën over wat belangrijk of goed is.


Normen en waarden verschillen:

  • per tijd

  • per plaats

  • per groep mensen

Leg uit dat dit helpt bij historisch denken: mensen in het verleden hadden soms andere normen en waarden dan wij nu.

Geschiedenis als manier van kijken

Bij geschiedenis onderzoek je dus:


  • tijd en volgorde

  • continuïteit en verandering

  • oorzaken en gevolgen

  • normen en waarden van toen


Zo begrijp je het verleden beter dan met alleen jaartallen.

Deze slide brengt de onderdelen samen en rondt de inhoud af voordat de les later met verwerking verdergaat.

Begrippen

historisch denken - nadenken over het verleden met aandacht voor tijd, oorzaken, gevolgen en perspectieven

continuïteit - wat in de tijd hetzelfde blijft

verandering - wat in de tijd anders wordt

tijdbalk - een lijn waarop je gebeurtenissen in de tijd zet

oorzaak - de reden waarom iets gebeurt

gevolg - wat er door een gebeurtenis gebeurt

normen en waarden - ideeën over wat belangrijk is en welk gedrag hoort

Deze slide heeft geen instructies

TIJDVAKKEN

Deze slide heeft geen instructies

Brugklas: 5 tijdvakken

Jagers en boeren

Grieken en Romeinen

Monniken en ridders

Steden en Staten

Ontdekkers en Hervormers


Deze slide heeft geen instructies

OPDRACHT

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

-3000 voor Christus

Deze slide heeft geen instructies

3000 voor Christus - 500 na Christus

Deze slide heeft geen instructies

500 - 1000

Deze slide heeft geen instructies

1000-1500

Deze slide heeft geen instructies

1500-1600

Deze slide heeft geen instructies