Van breuk naar decimaal
Van breuk naar decimaal
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoel
Ik kan breuken omzetten naar decimale getallen en eenvoudige decimalen weergeven als breuk.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden passen voor jou bij breuken en decimalen?
Gebruik de opbrengst om voorkennis op te halen. Let op woorden als komma, half, tienden, geld, delen, 0,5 en 1/2.
Wat is het verband?
Een breuk en een decimaal getal kunnen dezelfde waarde laten zien.
Teller: hoeveel delen je hebt
Noemer: in hoeveel gelijke delen het geheel is verdeeld
Een decimaal laat die waarde zien met cijfers achter de komma
Benadruk dat 1/2 en 0,5 niet iets anders zijn, maar twee manieren om dezelfde hoeveelheid op te schrijven.
Plaatswaarde na de komma
Cijfers achter de komma hebben een vaste plaatswaarde.
0,1 = één tiende
0,01 = één honderdste
0,001 = één duizendste
Daarom passen breuken met noemers 10, 100 en 1000 goed bij decimalen.
Koppel dit aan geld of een strookmodel als steun: 0,1 is 1 van 10 gelijke delen.
Noemers 10, 100 en 1000
Bij deze noemers kun je de breuk bijna direct als decimaal schrijven.
7/10 = 0,7
23/100 = 0,23
5/1000 = 0,005
De noemer vertelt hoeveel plekken je achter de komma nodig hebt.
Laat zien dat 5/1000 drie decimalen nodig heeft. Leerlingen vergeten vaak de nullen: 0,005 en niet 0,5.
Zo lees je het goed
Kijk naar de noemer en schrijf de waarde in de juiste plaats.
tienden → 1 plek
honderdsten → 2 plekken
duizendsten → 3 plekken
Voorbeeld: 34/100 = 0,34
Gebruik eventueel een plaatswaardetabel: eenheden | tienden | honderdsten | duizendsten.
Welke breuk hoort bij 0,005?
5/10
5/100
5/1000
50/100
Check of leerlingen de nullen goed lezen. Veelgemaakte fout: 0,005 verwarren met 0,5.
Maak de tekst compleet
Bij decimalen kijk je naar de noemer van de breuk. 7/10 schrijf je als 0,7 en 23/100 als 0,23. Bij 5/1000 heb je drie cijfers achter de komma nodig.
Alle antwoorden komen letterlijk uit het behandelde blok over noemers 10, 100 en 1000.
Gelijkwaardige breuken helpen
Soms heeft een breuk niet meteen noemer 10, 100 of 1000. Dan maak je eerst een gelijkwaardige breuk.
De waarde blijft gelijk
Je vermenigvuldigt teller en noemer met hetzelfde getal
Daarna kun je de breuk als decimaal schrijven
Dit is de kernstap voor breuken zoals 1/2 en 3/4.
Voorbeeld: 1/2
1/2 = 5/10 = 0,5
Je maakt van 2 eerst 10.
Daarvoor vermenigvuldig je teller en noemer met 5.
Zo zie je dat een halve hetzelfde is als vijf tienden.
Noem eventueel ook de bekende context: een halve pizza, een halve euro, een halve meter.
Voorbeeld: 3/4
3/4 = 75/100 = 0,75
Je maakt van 4 eerst 100.
Daarvoor vermenigvuldig je teller en noemer met 25.
Drie vierden zijn dus vijfenzeventig honderdsten.
Laat zien dat 3/4 ook via 0,5 en 0,25 gedacht kan worden, maar houd 75/100 als hoofdroute aan.
Met welk getal maak je van 1/2 een breuk met noemer 10?
2
5
10
20
De kern is dat teller en noemer met hetzelfde getal worden vermenigvuldigd: 1/2 = 5/10.
Vul de juiste woorden in
Soms maak je eerst een gelijkwaardige breuk. Bij 1/2 maak je van 2 eerst 10, dus krijg je 5/10 en dat is 0,5. Bij 3/4 maak je van 4 eerst 100, dus krijg je 75/100 en dat is 0,75.
Laat leerlingen hardop verwoorden waarom de waarde gelijk blijft.
Waarom blijft de waarde van een gelijkwaardige breuk hetzelfde?
Bespreek dat je teller en noemer met hetzelfde getal vermenigvuldigt, zodat de waarde gelijk blijft. Voorbeelden: 1/2 naar 5/10 of 3/4 naar 75/100.
Van decimaal naar breuk
Ook andersom kun je schrijven.
0,7 = 7/10
0,23 = 23/100
0,405 = 405/1000
Het aantal decimalen bepaalt de noemer.
Benadruk dat je eerst kijkt hoeveel cijfers achter de komma staan.
Eenvoudige decimalen als breuk
Schrijf het getal zonder komma als teller.
1 cijfer achter de komma → noemer 10
2 cijfers achter de komma → noemer 100
3 cijfers achter de komma → noemer 1000
Voorbeeld: 0,5 = 5/10 = 1/2
Laat zien dat een breuk daarna soms nog vereenvoudigd kan worden, zoals 5/10 naar 1/2.
Wanneer rond je af?
Soms krijg je een decimaal met veel cijfers. Dan rond je af op een passend aantal decimalen.
Kijk naar het volgende cijfer
0,74 blijft 0,74 als je op honderdsten afrondt
0,746 wordt 0,75 als je op honderdsten afrondt
Houd afronden hier klein en functioneel: alleen als een uitkomst niet netjes stopt of als je een korter antwoord nodig hebt.
Samenvatting
Breuk ↔ decimaal
Noemer 10, 100, 1000 past direct bij decimalen
Gebruik gelijkwaardige breuken als dat nodig is
Het aantal cijfers achter de komma hoort bij tienden, honderdsten, duizendsten
Eenvoudige decimalen kun je ook weer als breuk schrijven
Verbind de hele les terug aan het leerdoel: dezelfde waarde kun je op twee manieren noteren.
Welke breuk hoort bij 0,23?
23/10
23/100
2/3
230/1000
230/1000 is gelijkwaardig aan 23/100, maar de directe koppeling uit de les is 23/100 omdat er twee cijfers achter de komma staan.
Maak de samenvatting af
Bij een decimaal kijk je naar het aantal cijfers achter de komma. Eén cijfer betekent noemer 10, twee cijfers betekenen 100 en drie cijfers betekenen 1000. Als een uitkomst te lang wordt, kun je soms afronden op een passend aantal decimalen.
Hier komen de twee laatste lesonderdelen samen: van decimaal naar breuk en afronden.
Wat uit deze les ga jij zeker onthouden?
Deze slide heeft geen instructies
Welk deel vond jij nog lastig?
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
breuk - een manier om een deel van een geheel op te schrijven
teller - het bovenste getal van een breuk; hoeveel delen je hebt
noemer - het onderste getal van een breuk; in hoeveel gelijke delen het geheel is verdeeld
decimaal getal - een getal met een komma
tiende - één deel van tien gelijke delen
honderdste - één deel van honderd gelijke delen
duizendste - één deel van duizend gelijke delen
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
gelijkwaardige breuken - breuken met dezelfde waarde, maar andere getallen
plaatswaarde - de waarde van een cijfer door zijn plek in het getal
afronden - een getal korter opschrijven met bijna dezelfde waarde
Deze slide heeft geen instructies