Examentraining Grieks 2026

Examentraining Grieks 2026

Homerus' Odyssee

Text

1 / 58
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGrieksMiddelbare schoolvwoLeerjaar 6

In deze les zitten 58 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 150 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Examentraining Grieks 2026

Homerus' Odyssee

Text

Programma

  • Herhalen verhaallijn

  • Quiz achtergrondinformatie

  • Valkuilen formulering

  • Te verwachten vragen

  • Minder vaak tegengekomen

  • Vragen uit oude examens


Telemachus (boek 2)

  • Groeit op als verlegen kind

  • Kan niet op tegen de vrijers

  • Athene bezoekt hem in gedaante Mentes (oude gastvriend): 'Odysseus leeft nog, ga op reis en vraag naar je vader'

  • Geeft advies over vrijers verdrijven

  • Zelfvertrouwen Telemachus groeit, komt in actie

  • Roept volk Ithaca bijeen voor vergadering, vraagt steun tegen wangedrag vrijers

  • Antinoös aanwezig, beschuldigt Penelope

  • Vogelteken (twee arenden), lezing Halitherses: Odysseus komt eraan

  • Vrijers negeren voorteken, Telemachos vertrekt stiekem

Ogygia (boek 5)

  • Poseidon is niet op vergadering Olympus (= bij Ethiopiërs)

  • Athene dringt bij Zeus aan op terugkeer Odysseus

  • Odysseus zit vast op Ogygia bij Calypso

  • Hermes naar Ogygia gestuurd (wil liever niet)

  • Gaat grot in, Calypso herkent hem, Odysseus zit huilend bij kust

  • Calypso geeft Hermes maaltijd

  • 'Odysseus moet naar huis' 'Jullie goden zijn jaloers'

  • Orion gedood nadat Eos verliefd op hem was geworden

  • Iasion gedood nadat Demeter verliefd op hem was geworden

  • 'Ik laat hem gaan, maar geef hem geen geleide, wel advies'

Ogygia (2)

  • Odysseus slaapt tegen zin in gewelfde grot

  • Calypso laat hem gaan, materiaal voor vlot

  • Odysseus vertrouwt het niet

  • Calypso zweert op de Styx

  • Calypso en Odysseus eten samen

  • C.: 'Penelope is toch niet knapper dan ik?'

  • O.: 'Nee, maar ik wil toch naar huis'

  • Nog één laatste keer samen in de grot

  • Vertrekt, na 17 dagen varen land in zicht, maar Poseidon terug => storm => Phaeaken

Onderwereld (boek 11)

  • Ontvangen aan hof koning Alcinoüs

  • Festiviteiten ter ere van gast

  • Vertelt over eerste drie jaar van terugreis (voor Calypso), o.a. bezoek onderwereld voor ziener Tiresias

  • Bij ingang onderwereld kuil vol bloed geofferde schapen

  • Schimmen herkennen Odysseus na drinken bloed

  • Tiresias doet voorspelling

  • Vervolgens schim van moeder Anticleia

Anticleia

  • A.: 'Hoe ben je hier levend gekomen en ben je nog niet thuis geweest?'

  • O.: 'Ik ben hier om Tiresias te raadplegen. Al die tijd gedwaald. Hoe ben je gestorven? Vertel over vader, zoon en vrouw'

  • A.: 'Vrouw is standvastig, Telemachus beheert landgoed, vader slaapt als zwerver op het land. Zelf gestorven door ouderdom + missen Odysseus'

  • Odysseus probeert moeder driemaal te omhelzen, is bang dat Persephone hem misleidt (drogbeeld)

  • A.: 'Dit gebeurt er met lichaam/ziel na de dood'


  • Lange rij schimmen bekende vrouwen, daarna Agamemnon (vermoord door Clytaemnesta)

Agamemnon

  • A.: 'Wees voor niemand vriendelijk, ook niet voor je vrouw. Laat haar niet in je kaarten kijken'

  • Wel een andere situatie, want Penelope wel verstandig volgens Agamemnon + Agamemnon heeft zijn zoon niet meer gezien bij thuiskomst. Odysseus zal dit wel meemaken volgens A.

  • Agamemnon vraagt of zijn zoon Orestes nog leeft

  • Odysseus weet het niet

  • Samen huilen


Terug naar Ithaca

  • Phaeaken brengen Odysseus naar Ithaca

  • Ontmoet godin Athene: 'Er zijn vrijers, eten al drie jaar je vee op en drinken je wijn en willen trouwen met je vrouw'

  • Athene helpt hem met plan wraak op vrijers

  • Ze verandert Odysseus in een bedelaar

  • Odysseus klopt aan bij hut zwijnenhoeder Eumaeus (=trouw aan Odysseus)

  • Gastvrij onthaal + informatie gang van zaken paleis

De reis van Telemachus

  • Telemachus stiekem uit Ithaca naar Pylos

  • Spreekt oude koning Nestor

  • Samen met Pisistratus (zoon Nestor) naar Sparta

  • Aan hof Menelaüs en Helena

  • Athene grijpt in: T. terug naar Ithaca

  • A.: 'Ga terug, want vrijers eten alles op en druk op trouwen neemt toe'

  • Waarschuwing voor hinderlaag vrijers op zee

  • A.: 'Voorzichtig aan land, eerst naar zwijnenhoeder Eumaios/Eumaeus'

  • Net voor vertrek: arend pakt gans

  • Helena geeft (kloppende) interpretatie

Verhaallijn Odysseus en Telemachus komen samen

  • Telemachus vertelt Penelope: 'Odysseus zit vast bij Kalypso'

  • Gast Theoklymenos: ' Odysseus is al terug en bedenkt een plan, aldus vogelteken.'

Odysseus op Ithaca

  • Odysseus als bedelaar naar eigen paleis

  • Vrijers schelden hem uit en gooien voetenbankje naar hem

  • Wordt gekleineerd door dienaren en dienaressen

  • Penelope wil vreemdeling spreken, misschien nieuws over Odysseus

  • Spreekt vreemdeling 's avonds bij haardvuur

  • P.: 'Wie ben je, waar kon je vandaan, wie zijn je ouders?'

  • O.: 'Wat bestuur je dit land goed. Vraag niet naar mijn afkomst, want dan word ik verdrietig'

  • P.: 'Ik zou veel beter en mooier geweest zijn als mijn man nog bij me was. Vrijers willen trouwen, ik verzin listen. In het vierde jaar betrapt. Moet trouwen, ook van ouders. Zoon boos. Maar wie ben je?'

Leugenverhaal Odysseus

  • Leugens over afkomst en omzwervingen

  • Verzonnen ontmoeting met Odysseus (beschrijving kleren)

  • 'Odysseus zal snel terugkeren'

  • Opdracht aan Eurycleia om voeten te wassen

  • P.: 'Ik denk dat de voeten van Odysseus er net zo oud uitzien'

  • Eurycleia: 'U lijkt wel erg op Odysseus'

  • Eurycleia herkent het litteken

  • Penelope heeft niets in de gaten, afgeleid door Athene

  • Odysseus grijpt Eurycleia bij de keel: 'Ik zal vrijers, dienaren en jou doden'

  • E.: 'Chill, natuurlijk vertel ik niks. Ik vertel straks wel welke dienaressen (on)schuldig zijn.''

  • O.: 'Kan ik zelf wel met de goden, houd je mond'

  • Voeten worden nu echt gewassen, litteken bedekt

Penelope raadpleegt Odysseus over droom

  • 20 ganzen eten in huis, Penelope blij

  • Grote adelaar doodt hen

  • Penelope huilt

  • Adelaar met mensenstem: 'Geen droom maar gunstige werkelijkheid. Ganzen zijn vrijers, adelaar is echtgenoot'

  • Reactie bedelaar Odysseus: 'Je echtgenoot heeft de droom al uitgelegd'

  • Penelope: 'Dromen komen uit de poort van hoorn (= waar) of ivoor (= niet waar). Mijn droom is vast niet waar, maar ik hoop van wel'

  • Penelope gelooft de bedelaar niet, gaat trouwen met wie de boog kan spannen en door 12 bijlen kan schieten

Het begin van de wedstrijd

  • Penelope bidt tot Artemis, Odysseus tot Zeus. Donderslag bij onbewolkte lucht als gunstig teken

  • Voorbereidingen voor de wedstrijd, wapens aan muren van megaron verwijderd

  • Telemachus nog te jong en zwak

  • Odysseus wil boog spannen, Antinoös scheldt hem verrot

  • P.: 'Bedelaar denkt zelf vast ook niet dat het hem lukt'

  • A.: 'Denken wij ook niet, maar we zijn bang voor onze reputatie'

  • P.: 'Jullie hebben al geen goede naam meer. Als hij de boog spant, geef ik hem kleren'

  • Telemachus: 'Ik bepaal wel wie de boog krijgt. Moeder, ga naar boven'


In elkaars armen

  • Eurycleia vertelt Penelope dat Odysseus vrijers gedood heeft

  • Penelope gelooft haar niet: 'Iemand van de goden heeft het gedaan'

  • Eurycleia vertelt over het litteken

  • Penelope gaat ongemakkelijk bij Odysseus zitten

  • Telemachus: 'Rotmoeder, stel eens vragen!'

  • P.: 'Ik ben in verwarring. Een onderling teken kan duidelijk maken of het echt Odysseus is'

  • Het geheim van het bed

  • Penelope vliegt Odysseus om de hals en biedt excuses aan voor afstand

  • Athene houdt de nacht vast: genieten van 'heerlijke liefde' en woorden

De avonturen van Odysseus

  • Ciconen

  • Lotofagen

  • Cycloop

  • Aeolus

  • Laestrygonen

  • Circe

  • Hades met Teiresias en Anticleia

  • Sirenen

  • Dwalende rotsen

  • Scylla en Charybdis

  • Runderen van Helios

  • Ogygia met Calypso

  • Phaeaken

Boek 24: Amphimedon in de onderwereld

  • Gedode vrijers onder begeleiding Hermes naar onderwereld

  • Vertelt over list weefgetouw

  • Verklapt door een vrouw 'die het allemaal wist'

  • Bij Homerus: weven = figuurlijke werkwoord voor verzinnen van een list

  • Amphimedon vertelt over hun dood


  • Agamemnon prijst Penelope in gesprek met Amphimedon

Welk argument is ervoor te verzinnen dat Penelope genoot van de aandacht van de vrijers?

In welke beschaving is de Odyssee gesitueerd?

A

De Griekse beschaving

B

De Atheense beschaving

C

De Myceense beschaving

D

De Spartaanse beschaving

Hoe heet het bekendste epos van de Romeinen? Noteer 'naam, auteur'

Wie heeft aan Agamemnon verteld over de list met het weefgetouw en de dood van de vrijers?

Door wie is Agamemnon vermoord?

Een Romeinse schrijver heeft een fictieve brief van Penelope aan Odysseus geschreven. Noteer 'naam schrijver, naam werk'

Roem

Schaamte

Voortreffelijkheid

Prestige

Lafaard

Verblinding

κακός

ἀτη

τιμή

αρετή

κλεος

αιδώς

Welke verschijnsel is er in dit woord te zien? εἰσοροωντες

Ἀτρηϊδης is een voorbeeld van ...?

A

Patronymicum

B

Syllogisme

C

Analogie

D

Tmesis

Valkuilen in de formulering

  • Woord of tekstelement (eerste woord telt; te ruim)

  • Niet concreet genoeg

  • 'Hij vindt dat niet leuk'

  • Niet ieder element van de vraag beantwoord (bijv. 'koppel het aan de betekenis van het werkwoord') 

  • Definitie blijkt niet duidelijk genoeg uit antwoord (bijv. bij a-fortiori-redenering, retrospectie, prospectie, dramatische ironie, etc.)

  • Niet gelet op regelnummers 

Wat voor vragen kun je verwachten?

  • Citeervragen 

  • Beschrijf in eigen woorden ... (de oorzaak, wat bedoeld wordt, de overeenkomst tussen, het verschil in reactie, etc.)

  • Actualiseren

  • Naar wie of wat verwijst...

  • Zet de volgende werkwoordsvormen op chronologische volgorde

  • Verklaar verschil in tijd/aspectswaarde

  • Vergelijken met literaire vertaling

  • Stijlfiguur

  • Argumentatieve begrippen

  • Vergelijking met een andere tekst        

  • Afbeelding (bijv. wie is wie?)                                                  

Een vast bijvoeglijk naamwoord heet:

A

diectasis

B

epitheton ornans

C

metri causa

D

verlenging

Wat hielp de ἀοιδός bij het vertellen/

zingen van zijn verhaal?

A

formules

B

berekeningen

C

het encheiridion

D

experimenten

Minder vaak behandeld

  • A-fortiori-redenering

  • Analogie-redenering

  • Prospectie en retrospectie

  • Apostrophe

  • Paradox

  • Hypallage

  • Gnome/sententia


Tip: neem p. 225-226 nog even goed door (afwijkende vormen Homerus)

Geen lidwoord!

Prooemium   1.1-5  p. 10, 12


Ἄνδρα µοι ἔννεπε, Μοῦσα, πολύτροπον, ὃς µάλα πολλὰ

πλάγχθη, ἐπεὶ Τροίης ἱερὸν πτολίεθρον ἔπερσε·

πολλῶν δ᾽ ἀνθρώπων ἴδεν ἄστεα καὶ νόον ἔγνω,

πολλὰ δ᾽ ὅ γ᾽ ἐν πόντῳ πάθεν ἄλγεα ὃν κατὰ θυµόν,

5 ἀρνύµενος ἥν τε ψυχὴν καὶ νόστον ἑταίρων.

Vaak geen samentrekking

Prooemium   1.1-5  p. 10, 12


Ἄνδρα µοι ἔννεπε, Μοῦσα, πολύτροπον, ὃς µάλα πολλὰ

πλάγχθη, ἐπεὶ Τροίης ἱερὸν πτολίεθρον ἔπερσε·

πολλῶν δ᾽ ἀνθρώπων ἴδεν ἄστεα (= ἄστη) καὶ νόον ἔγνω,

πολλὰ δ᾽ ὅ γ᾽ ἐν πόντῳ πάθεν ἄλγεα (= ἄλγη) ὃν κατὰ θυµόν,

5 ἀρνύµενος ἥν τε ψυχὴν καὶ νόστον ἑταίρων.

Vaak geen augment

Prooemium   1.1-5  p. 10, 12


Ἄνδρα µοι ἔννεπε, Μοῦσα, πολύτροπον, ὃς µάλα πολλὰ

πλάγχθη, ἐπεὶ Τροίης ἱερὸν πτολίεθρον ἔπερσε·

πολλῶν δ᾽ ἀνθρώπων ἴδεν ἄστεα καὶ νόον ἔγνω,

πολλὰ δ᾽ ὅ γ᾽ ἐν πόντῳ πάθεν ἄλγεα ὃν κατὰ θυµόν,

5 ἀρνύµενος ἥν τε ψυχὴν καὶ νόστον ἑταίρων.

Genitivus enkelvoud van -ος gaat soms uit op -οιο

Prooemium   1.6-10  p. 10, 12

Ἀλλ᾽ οὐδ᾽ ὣς ἑτάρους ἐρρύσατο, ἱέµενός περ·

αὐτῶν γὰρ σφετέρῃσιν ἀτασθαλίῃσιν ὄλοντο,

νήπιοι, οἳ κατὰ βοῦς Ὑπερίονος Ἠελίοιο

ἤσθιον· αὐτὰρ ὁ τοῖσιν ἀφείλετο νόστιµον ἦµαρ.

10 Τῶν ἁµόθεν γε, θεά, θύγατερ ∆ιός, εἰπὲ καὶ ἡµῖν.

Dativus meervoud op -έσσι ipv - σι en op -οῖσι ipv -οῖς

Odysseus mag naar huis  1.11-15  p. 14


Ἔνθ᾽ ἄλλοι µὲν πάντες, ὅσοι φύγον αἰπὺν ὄλεθρον,

οἴκοι ἔσαν, πόλεµόν τε πεφευγότες ἠδὲ θάλασσαν·

τὸν δ᾽ οἶον, νόστου κεχρηµένον ἠδὲ γυναικός,

νύµφη πότνι᾽ ἔρυκε Καλυψώ, δῖα θεάων,

15 ἐν σπέσσι γλαφυροῖσι, λιλαιοµένη πόσιν εἶναι.


Soorten vragen: Citeervragen

Vraag 1.


Regel 19.471 Τὴν δ᾽ ἅµα χάρµα καὶ ἄλγος ἕλε φρένα

In deze regel wordt eerst een lijdend voorwerp genoemd (Τὴν ) en daarna

een toespitsing van dit lijdend voorwerp (φρένα).

1p Citeer uit de regels 488-494 (εἴ t/m σίδηρος) de twee Griekse accusativi

die in dezelfde relatie tot elkaar staan.



Ὧδε γὰρ ἐξερέω, καὶ µὴν τετελεσµένον ἔσται·

         εἴ χ᾽ ὑπ᾽ ἐµοί γε θεὸς δαµάσῃ µνηστῆρας ἀγαυούς,

         οὐδὲ τροφοῦ οὔσης σεῦ ἀφέξοµαι, ὁππότ᾽ ἂν ἄλλας

490   δµῳὰς ἐν µεγάροισιν ἐµοῖς κτείνωµι γυναῖκας.»

         Τὸν δ᾽ αὖτε προσέειπε περίφρων Εὐρύκλεια·

         «Τέκνον ἐµόν, ποῖόν σε ἔπος φύγεν ἕρκος ὀδόντων.

         Οἶσθα µὲν οἷον ἐµὸν µένος ἔµπεδον οὐδ᾽ ἐπιεικτόν,

         ἕξω δ᾽ ὡς ὅτε τις στερεὴ λίθος ἠὲ σίδηρος.

(19. 488-494)

Tekst bij Vraag 1.

Antwoord op Vraag 1.

maximumscore 1p

σε (regel 492); ἕρκος (regel 492)

Opmerkingen

− Alleen een scorepunt toekennen wanneer beide onderdelen van het antwoord juist zijn.

− Niet fout rekenen wanneer ‘ὀδόντων’ aan het antwoord ‘ἕρκος (regel 492)’ is toegevoegd.

− Wanneer als antwoord is gegeven ‘δμῳὰς en γυναῖκας (regel 490)’, geen scorepunt toekennen.tekst

Aspectvragen

Vraag 2.

Regel 19.479-486 τῇ t/m πύθηται

In deze regels staat slechts één persoonsvorm in het imperfectum.

2p a. Citeer de desbetreffende Griekse persoonsvorm.

b. Verklaar het gebruik van het imperfectum in deze context.

Tekst bij Vraag 2.

τῇ γὰρ Ἀθηναίη νόον ἔτραπεν· αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς

480    χείρ᾽ ἐπιµασσάµενος φάρυγος λάβε δεξιτερῆφι,

         τῇ δ᾽ ἑτέρῃ ἕθεν ἆσσον ἐρύσσατο φώνησέν τε·

         «Μαῖα, τίη µ᾽ ἐθέλεις ὀλέσαι; Σὺ δέ µ᾽ ἔτρεφες αὐτὴ

         τῷ σῷ ἐπὶ µαζῷ· νῦν δ᾽ ἄλγεα πολλὰ µογήσας

         ἤλυθον εἰκοστῷ ἔτεϊ ἐς πατρίδα γαῖαν.

485    Ἀλλ᾽ ἐπεὶ ἐφράσθης καί τοι θεὸς ἔµβαλε θυµῷ,

         σίγα, µή τίς τ᾽ ἄλλος ἐνὶ µεγάροισι πύθηται.

Antwoord op Vraag 2.

maximumscore 2

• a. ἔτρεφες (regel 482) 1

• b. De handeling van de werkwoordsvorm ἔτρεφες / Het voeden besloeg een lange periode / werd voortdurend herhaald 1

Of woorden van overeenkomstige strekking.

Interpretatievragen

Vraag 3.


Regel 19.497-498 δὴ t/m εἰσι.»

Deze regels kunnen worden opgevat als kritiek op eerdere woorden van

Odysseus.

2p Leg dat uit. Ga in je antwoord in op zowel de inhoud van de

regels 497-498 (δὴ t/m εἰσι) als de woorden van Odysseus in de

regels 485-490 (Ἀλλ᾽t/m γυναῖκας).

Teksten bij Vraag 3.

485   Ἀλλ᾽ ἐπεὶ ἐφράσθης καί τοι θεὸς ἔµβαλε θυµῷ,

         σίγα, µή τίς τ᾽ ἄλλος ἐνὶ µεγάροισι πύθηται.

         Ὧδε γὰρ ἐξερέω, καὶ µὴν τετελεσµένον ἔσται·

         εἴ χ᾽ ὑπ᾽ ἐµοί γε θεὸς δαµάσῃ µνηστῆρας ἀγαυούς,

         οὐδὲ τροφοῦ οὔσης σεῦ ἀφέξοµαι, ὁππότ᾽ ἂν ἄλλας

490   δµῳὰς ἐν µεγάροισιν ἐµοῖς κτείνωµι γυναῖκας.»

497 δὴ τότε τοι καταλέξω ἐνὶ µεγάροισι γυναῖκας,

  αἵ τέ σ᾽ ἀτιµάζουσι καὶ αἳ νηλίτιδές εἰσι.»

Antwoord op Vraag 3.

maximumscore 2

• Odysseus heeft (in de regels 489-490) gezegd dat hij alle dienaressen wil doden 1

• Eurycleia maakt hem (in de regels 497-498) duidelijk dat ze dat niet allemaal verdienen 1

Of woorden van overeenkomstige strekking.

Vergelijking van Vertalingen

Vraag 4.


Imme Dros vertaalt de regels 162-167 als volgt:

 

       Kom, hak lange bomen om met het brons en bind ze

       aan elkaar, construeer er een flink breed vlot van en bouw er

       ook een hoog dek op, een vlot dat je over de mistige zee draagt.

       Ik geef wel brood en water en rode wijn, genoeg van

5     alles, zodat je geen honger zult lijden! En ik steek je

       in de kleren en geef je een gunstige wind in de rug mee…


2p     a. Imme Dros heeft de grammatica in regel 162 niet gevolgd. Leg dat uit voor het tekstelement ταµὼν. Ga bij je antwoord zowel in op het Grieks als op de vertaling. Leg je antwoord uit.
1p     b. Op welk Grieks woord is ‘genoeg van alles’ gebaseerd?

2p     c. Imme Dros heeft in regel 167 de tijden niet erg nauwkeurig vertaald. Licht je antwoord toe. Ga bij je antwoord in op zowel het Grieks als de vertaling

Tekst bij Vraag 4.

Tekst 5.162-167


Ἀλλ᾽ ἄγε δούρατα µακρὰ ταµὼν ἁρµόζεο χαλκῷ

       εὐρεῖαν σχεδίην· ἀτὰρ ἴκρια πῆξαι ἐπ᾽ αὐτῆς                   

ὑψοῦ, ὥς σε φέρῃσιν ἐπ᾽ ἠεροειδέα πόντον.

165   Αὐτὰρ ἐγὼ σῖτον καὶ ὕδωρ καὶ οἶνον ἐρυθρὸν                 

ἐνθήσω µενοεικέ᾽, ἅ κέν τοι λιµὸν ἐρύκοι,

      εἵµατά τ᾽ ἀµφιέσω, πέµψω δέ τοι οὖρον ὄπισθεν,

Antwoorden op Vraag 4.

 

2p     a. - (1p) ταμων is een participium; (1p) in de vertaling is het weergegeven met de

imperativus (persoonsvorm) ‘hak’.

1p     b. - μενοεικε᾿ (r.166)

 

2p     c. ἀµφιέσω, πέµψω (r.167) zijn beide futurum vormen, maar Imme Dros heeft ze

vertaald als praesensvormen.

Metrumvragen

Vraag 5.

De naam Ἠως (Dageraad) wordt met verschillende epitheta verbonden. De keuze voor een bepaald epitheton wordt mede bepaald door metrische factoren. In het hier volgende vers kan slechts een van de vier onderstaande epitheta worden aangevuld.


Ὣς µὲν ὅτ᾽ Ὠρίων᾽ ἕλετο … Ἠώς


                 εὐπλόκαμος

                 ἠριγένεια

                 ῥοδοδάκτυλος

                 φαεσίμβροτος


2p     Schrijf het vers op, scandeer het en vul het juiste, ontbrekende woord

aan.

Antwoord op vraag 5.

   -       v   v |    -  - | -    v v |-     v  v |-   v  v  |  -  - (1p)

   Ὣς µὲν ὅτ᾽  Ὠρί ων᾽ ἕλετ ο ῥοδοδάκτυλος Ἠώς (1p)

Narratologisch middel

Vraag 6.

Regel Οὐδ᾽ αὐτός που τοῦτό γ᾽ ἐνὶ στήθεσσιν ἔολπε·

Vertaling: Ook zelf heeft hij dát denk ik niet verwacht in zijn borst.


1p Leg uit dat er in regel 21.317 sprake is van dramatische ironie.

Antwoord op Vraag 6

Maximumscore 2 †

• Penelope stelt dat de vreemdeling zelf ook niet verwacht dat hij haar als vrouw zal krijgen, want zij beseft niet dat de vreemdeling haar man / Odysseus is 1

• De lezer weet dit wel 1

Of woorden van overeenkomstige strekking.

Multiple Choicevragen

Vraag 7.


Regel 21. 353 τοῦ

1p Dit woord verwijst naar:


A de boog

B het weefgetouw

C Odysseus

D Telemachus

.... · τόξον δ᾽ ἄνδρεσσι μελήσει

πᾶσι, μάλιστα δ᾽ ἐμοί· τοῦ γὰρ κράτος ἔστ᾽ ἐνὶ οἴκῳ.»


maar de boog zal de zorg zijn van alle

mannen, en vooral van mij; want van mij is de macht in huis."

Antwoord op Vraag 7

14 „ D. Telemachus (hij is hier aan het woord)