IJsbergtheorie

Learning objective

IJsbergtheorie

1 / 9
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 9 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Learning objective

IJsbergtheorie



IJsbergtheorie: gaat over wat je van iemand ziet en wat je níet ziet.

Boven water -->zie je iemands gedrag: wat iemand zegt, doet en laat zien.


Onder water --> zit veel meer: gedachten, gevoelens, overtuigingen, cultuur, onzekerheden, stress of opvoeding.

Minder snel oordelen

De ijsberg helpt ons om niet te snel te oordelen, maar nieuwsgierig te worden:

wat zou onder het gedrag kunnen zitten?


Je reageert rustiger en empathischer waardoor je betere zorg kan bieden.

Voorbeeld

Je werkt met een cliënt met een verstandelijke beperking.
Tijdens het eten duwt hij zijn bord weg, begint te mopperen en weigert te eten.

Boven water:
Je ziet boosheid, verzet en ‘niet willen’.

Onder water zou kunnen spelen:

  • hij begrijpt niet goed wat er van hem verwacht wordt

  • hij vindt het eten te heet, te koud of onbekend maar kan dat moeilijk zeggen

  • hij heeft pijn

  • er is teveel prikkelende drukte in de ruimte

  • hij voelt spanning omdat de dag anders liep dan normaal


Het zichtbare gedrag kan dus een manier zijn om iets duidelijk te maken

Denk mee

Stel: je werkt in de zorg en een cliënt wordt ineens boos wanneer jij hem wilt helpen met douchen.


Boven water zie je alleen het gedrag: boosheid, wegduwen, snauwen.


Wat zou er onder water aan de hand kunnen zijn?

Jouw eigen ijsberg

Opdracht: Schrijf op je werkblad de volgende punten


Boven water: Noem gedrag van jezelf waar jij of anderen wel eens "last" van hebben of waar mensen jou wel eens verkeerd begrijpen


Onder water: Beschrijf waar dit gedrag vandaan komt

gedachten, gevoelens, overtuigingen, cultuur, onzekerheden, stress of opvoeding.


klassikaal bespreken


Reageren op wat er onder water speelt

Kolom titel

“Kan ik iets doen om te helpen?”

“Wat is er aan de hand?”

“Hoe voel je je?”

“Wat heb je nodig?”

“Wil je dat ik iets uitleg?”

“Wat kunnen we samen doen?”

Vragen om te stellen

Begin met kijken: “Ik zie dat…” i.p.v. “Jij bent…”

Blijf altijd rustig

Stel open vragen, geen ja/nee-vragen.

Vul niets in; laat de ander praten.

Houd het veilig: niet boos worden, wel interesse.

Soms is één goede vraag genoeg om onder de ijsberg te komen.

rollenspel; het effect van de ijsberg

Drietallen:

Casus - Een cliënt in een verpleeghuis wordt boos tijdens het helpen met aankleden.


Persoon A; speelt het gedrag boven water na

Persoon B; reageert op het gedrag bij wat hij denkt dat er onder water kan spelen

Persoon C; observeert

Afsluiting

Wat ga ik vanaf nu anders doen als ik iemand “raar gedrag” zie vertonen?

Welke vraag kan ik stellen om iemand beter te begrijpen?

Wat heb ik ontdekt over mijn eigen ijsberg?