30e les- DH3a 4.3

Hoofdstuk 4

Paragraaf 3

11-05-2026

1 / 42
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNatuurkunde / ScheikundeMiddelbare schoolhavoLeerjaar 3

In deze les zitten 42 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 75 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Hoofdstuk 4

Paragraaf 3

11-05-2026

01

02

03

§2 afronden

Leerdoelen §2

Uitleg §3

Planning

04

Huiswerk

Hoeveel lessen hebben we nog:


  1. Maandag 8 juni (Beginnen §3

  2. Maandag 15 juni (Afronden §3 + oefenen proefwerk)


Dus: Proefwerk in proefwerkweek gaat over:

  • Paragraaf 1

  • Paragraaf 2

  • Paragraaf 3



01

§1+2 afronden

(10 minuten)

Wat is een exo- en endotherme reactie?

Reactiewarmte = reactie-energie

Ereactiewarmte > 0 = endotherm

Ereactiewarmte < 0 = exotherm

Welke 4 factoren hebben invloed op de reactiesnelheid?


Reactiesnelheid = De snelheid waarmee het reactieproduct wordt gevormd


De eenheid is het aantal mol stof dat per liter in een seconde wordt gevormd of reageert

  • Reactiesnelheid in mol/liter/s (afgekort: mol/L/s)

Reactiesnelheid = De snelheid waarmee het reactieproduct wordt gevormd



Een reactie verloopt sneller als:

  1. De temperatuur wordt verhoogd


  1. De concentratie van de beginstoffen worden verhoogd


  1. De beginstoffen fijner worden verdeeld


  1. Een geschikte katalysator(?) wordt toegevoegd

Reactiesnelheid = De snelheid waarmee het reactieproduct wordt gevormd



Een reactie verloopt sneller als:

  1. De temperatuur wordt verhoogd




Reactiesnelheid = De snelheid waarmee het reactieproduct wordt gevormd



Een reactie verloopt sneller als:

  1. De concentratie van de beginstoffen worden verhoogd

Reactiesnelheid = De snelheid waarmee het reactieproduct wordt gevormd



Een reactie verloopt sneller als:

  1. De beginstoffen fijner worden verdeeld


Ijzer poeder vs ijzerenspijkertje

Reactiesnelheid = De snelheid waarmee het reactieproduct wordt gevormd



Een reactie verloopt sneller als:

  1. Een geschikte katalysator(?) wordt toegevoegd

Reactiesnelheid = De snelheid waarmee het reactieproduct wordt gevormd



Een reactie verloopt sneller als:

  1. Een geschikte katalysator(?) wordt toegevoegd

Katalysator verlaagt de activeringsenergie zonder verbruikt te worden

Hoofdstuk opbouw

4.1 Energie



4.2 Reactiesnelheid



4.3 Massa



4.4 Productieprocessen

Aantekeningen =

03

Leerdoelen + §3

(20 minuten)


Je kunt op microniveau uitleggen waarom de wet van massabehoud altijd geldt.


Je kunt molverhoudingen gebruiken om massaberekeningen uit te voeren aan reacties


Je kunt uitleggen wat de begrippen overmaat en ondermaat inhouden


Je kunt uitleggen welke stof bij een reactie in over/-ondermaat aanwezig is











Je kunt op microniveau uitleggen waarom de wet van massabehoud altijd geldt.


Je kunt molverhoudingen gebruiken om massaberekeningen uit te voeren aan reacties


Je kunt uitleggen wat de begrippen overmaat en ondermaat inhouden


Je kunt uitleggen welke stof bij een reactie in over/-ondermaat aanwezig is










Wet van behoud van massa op microniveau











Wet van behoud van massa op microniveau











Massa:

(1x12,01) + (4x1,008) + (4x16)

= 80,042u

Massa:

(1x12,01) + (4x1,008) + (4x16)

= 80,042u


Je kunt op microniveau uitleggen waarom de wet van massabehoud altijd geldt.


Je kunt molverhoudingen gebruiken om massaberekeningen uit te voeren aan reacties


Je kunt uitleggen wat de begrippen overmaat en ondermaat inhouden


Je kunt uitleggen welke stof bij een reactie in over/-ondermaat aanwezig is












Wat is een chemische reactie?










Chemische reactie = moleculen van de beginstof verdwijnen en nieuwe moleculen van reactieproducten ontstaan.












C6H12O6(s) + 6O2(g) -> 6CO2(g) + 6H2O(l)

Molverhouding: 1:6:6:6

1 glucosemolecuul reageert met 6 zuurstofmoleculen tot 6 koolstofdioxide- en 6 watermoleculen


Chemische reactie = moleculen van de beginstof verdwijnen en nieuwe moleculen van reactieproducten ontstaan.












C6H12O6(s) + 6O2(g) -> 6CO2(g) + 6H2O(l)

Molverhouding: 1:6:6:6

Als ik 0,1 mol glucose heb, ben ik 0,6 mol zuurstof nodig om 0,6 mol koolstofdioxide en 0,6 mol water te vormen


Chemische reactie = moleculen van de beginstof verdwijnen en nieuwe moleculen van reactieproducten ontstaan.












C6H12O6(s) + 6O2(g) -> 6CO2(g) + 6H2O(l)

Molverhouding: 1:6:6:6

Als ik 1 kg glucose heb, ben ik 6 kg zuurstof nodig om 6 kg koolstofdioxide en 6 kg water te vormen

Bereken hoeveel mol waterstofgas nodig is voor de synthese van 0,8 mol ammoniak

N2(g) + 3H2(g) ->2NH3(g)


N2(g) + 3H2(g) ->2NH3(g)


Molverhouding: 1:3:2


Ik heb 0,8 mol ammoniak (NH3), bereken hoeveel waterstof gas er nodig is

Verhoudingstabel











Met behulp van de molverhouding kun je berekenen hoeveel reactieproducten gevormd worden of beginstoffen nodig zijn bij een reactie


Stap 1: Geef de reactievergelijking

  • Daarmee wordt de molverhouding duidelijk en welke stoffen reageren


Voorbeeld: Geef de verbranding van methaan.










Stap 2: Bereken van de gegeven stof het aantal mol

  • Hierbij maak je gebruik van de formule n=m/M

  • n = aantal mol / m = massa in gram / M = molaire massa in g/mol


Voorbeeld: Voor deze verbranding gebruik ik 1 kilogram methaan










Stap 3: Bereken het aantal mol van de gevraagde stof

  • Met behulp van de molverhouding


Voorbeeld: Hoeveel mol water komt hierbij vrij?

  • Wat is de molverhouding?










Stap 4: Reken het aantal mol om naar de gevraagde eenheid

  • Met behulp van de formule m = n x M


Voorbeeld: Hoeveel gram water komt hierbij vrij?

  • Hoeveel mol heb je (n)

  • Wat is de molaire massa van water (M)









Bereken hoeveel kilogram zuurstof je nodig hebt voor de volledige verbranding van 1 kg benzine (C8H18(l))

15 minuten! Daarna onder-/overmaat

Ga aan de slag met opdrachten §4.3:











Je kunt op microniveau uitleggen waarom de wet van massabehoud altijd geldt.


Je kunt molverhoudingen gebruiken om massaberekeningen uit te voeren aan reacties


Je kunt uitleggen wat de begrippen overmaat en ondermaat inhouden


Je kunt uitleggen welke stof bij een reactie in over/-ondermaat aanwezig is











Vaak zijn de hoeveelheden stof die aanwezig zijn niet ideaal, waardoor niet alle beginstoffen worden omgezet in reactieproduct.










Vaak zijn de hoeveelheden stof die aanwezig zijn niet ideaal, waardoor niet alle beginstoffen worden omgezet in reactieproduct.

  • De beginstof die als eerste op is = ondermaat

  • De beginstof waarvan op het einde nog over is = overmaat









In een vat wordt 50 gram NH3 gemengd met 50 gram HCl. Hierbij ontstaat NH4Cl. Geef aan welke stof in overmaat is en bereken hoeveel gram NH4Cl ontstaat

04

Huiswerk

(20 minuten)

Huiswerk

Hoofdstuk 4 paragraaf 3:

  • Alles behalve +