Hoofdstuk 7 Materialen
Paragraaf 7.1 Materiaaleigenschappen
Hoofdstuk 7 Materialen
Paragraaf 7.1 Materiaaleigenschappen
LEERDOELEN
7.1.1 Je kunt benoemen welke materialen warmte, elektriciteit en geluid goed geleiden en welke materialen niet.
7.1.2 Je kunt uitleggen waarom materialen uitzetten als hun temperatuur hoger wordt.
7.1.3 Je kunt beschrijven wat corrosie is.
7.1.4 Je kunt uitleggen wat verspanen is.
7.1.5 Je kunt benoemen hoe je onderdelen van een voorwerp met elkaar verbindt.
Verschil tussen een stof en een materiaal
· Stof: een soort materie met bepaalde eigenschappen (bijv. suiker, zuurstof, water).
· Materiaal: een stof die gebruikt wordt om iets van te maken (bijv. hout voor meubels,
staal voor bruggen, glas voor ramen).
Kortom: een stof is de bouwsteen, een materiaal is de toepassing van die stof.
Geleiding van warmte
Uitleg
Materialen die warmte goed geleiden, noem je geleiders.
Alle metalen zijn goede warmtegeleiders.
Een materiaal dat warmte slecht geleidt noem je een isolator.
Lucht houdt warmte vast, omdat het warmte slecht geleidt.
Kernbegrippen
Warmtegeleiding: het doorgeven van warmte door een materiaal.
Geleider: materiaal dat warmte goed doorlaat (bijvoorbeeld metaal).
Isolator: materiaal dat warmte slecht doorlaat (bijvoorbeeld lucht).
Warmte geleiding
Geleiding van elektriciteit
Uitleg
Materialen die elektriciteit goed doorlaten noem je geleiders. Alle metalen zijn goede geleiders van elektriciteit.
Plastic geleidt stroom niet goed en wordt daarom een isolator genoemd. Bijna alle materialen die geen metaal zijn, zijn goede isolatoren.
Kernbegrippen
- Elektrische geleiding: het doorlaten van elektrische stroom door een materiaal.
- Geleider: materiaal dat stroom goed doorlaat (bijv. koper, aluminium).
- Isolator: materiaal dat stroom slecht of niet doorlaat (bijv. plastic, rubber).
Koper is de geleider / de witte plastic is de isolator
Geleiding van geluid
Uitleg
Elk materiaal geeft geluid door. Sommige materialen kunnen geluid dempen.
Dit betekent dat ze geluid minder goed doorlaten
.
Kernbegrippen
Vooral materialen met veel gaatjes, openingen en kanaaltjes kunnen geluid goed dempen.
Voorbeelden zijn glaswol, steenwol, katoen, piepschuim en rubber.
Schuimrubber als geluidisolator
4. Uitzetten en krimpen
Materialen zetten uit als ze warmer worden en krimpen in als ze afkoelen.
· Bij verwarming gaan de deeltjes in een stof sneller bewegen → ze hebben meer ruimte nodig → het materiaal wordt groter (uitzetten).
· Bij afkoeling bewegen de deeltjes minder → ze komen dichter bij elkaar → het materiaal wordt kleiner (krimpen).
Voorbeeld:
Een metalen spoorstaaf zet uit in de zomer (warmte) en krimpt in de winter (kou).
Daarom laat men bij het leggen van spoorrails kleine openingen tussen de stukken.
Corrosie
Uitleg
Bijna alle metalen verkleuren in de buitenlucht. Dit komt door een chemische reactie van het metaal met zuurstof en water. Deze reactie noem je corrosie. Bij ijzer en staal noem je dit roesten.
Je kunt ijzer en staal beschermen tegen roesten door te verven, verzinken of verchromen. Bij verzinken en verchromen breng je een dun laagje zink of chroom aan.
Kernbegrippen
- Corrosie: aantasting/verkleuring van een metaal door zuurstof en water.
- Roesten: corrosie van ijzer of staal.
- Verchromen: beschermen door een laagje chroom.
- Verzinken: beschermen door een laagje zink.
Corrosie van koper