Ethisch argumenteren in de zorgpraktijk
Ethisch argumenteren in de zorgpraktijk
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoelen
Aan het eind van deze les kun je:
een ethisch standpunt formuleren,
dit onderbouwen met de SAB-methode,
de onderliggende waarden benoemen,
drogredenen herkennen,
met je samenwerkingsgroep deelnemen aan een lagerhuisdebat over ethisch dilemma.
Deze slide heeft geen instructies
Waarom is argumenteren in de zorg belangrijk?
Je keuzes toelichten is essentieel voor samenwerking en vertrouwen binnen het team en richting patiënten.
Deze slide heeft geen instructies
Heb je ooit wel eens moeten jij uitleggen waarom je iets vond?
Jazeker
Een enkele keer
Ik heb geen mening dus nee
Neuh ik denk het niet
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de SAB-methode?
Standpunt
Argument
Bewijs
Deze structuur helpt je om helder en onderbouwd te spreken.
Het SAB-model is een didactische vereenvoudiging van het argumentatiemodel van Toulmin, zoals toegepast in onderwijs en debatdidactiek (o.a. SLO; Nederlands Debat Instituut).
Uitleg SAB-methode
Standpunt (S)
Wat vind je dat er moet gebeuren?
Waarom? (A) Waarop baseer je dit? (B)
Argument (A) en Bewijs (B)
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeld
S:
Een verpleegkundige moet altijd eerlijk zijn tegen de patiënt over behandelgrenzen.
A:
Omdat eerlijkheid nodig is om de autonomie van de patiënt te respecteren.
B:
Zonder volledige informatie kan een patiënt geen geïnformeerde keuze maken, wat in strijd is met professionele zorgnormen.
Deze slide heeft geen instructies
Bewijs
"Ik vind" is geen argument
Een standpunt zonder onderbouwing is niet overtuigend.
Argumenten en bewijzen maken het verschil.
Deze slide heeft geen instructies
Van argument naar waarde
Argument
Waarde eronder
Veiligheid / niet-schaden
(voorkomen dat de patiënt schade oploopt)
Autonomie
(respect voor zelfbeschikking)
“We moeten ons aan het protocol houden, ook al wil de patiënt iets anders.”
“De patiënt moet deze beslissing zelf kunnen nemen.”
Een argument gaat over wat je doet of zegt in deze situatie;
een waarde gaat over wat je daarbij moreel wilt beschermen.
Deze slide heeft geen instructies
Van argument naar waarde
De beroepscode benoemt en onderbouwt onder andere:
Autonomie (zelfbeschikking en informed consent)
Zorgzaamheid en betrokkenheid
Niet-schaden en veiligheid
Rechtvaardigheid (gelijke en eerlijke zorg)
Privacy en vertrouwelijkheid
Professionaliteit en verantwoordelijkheid
We gaan van argument naar waarde omdat ethiek niet gaat over wie het beste argument heeft, maar over welke waarden we bereid zijn te beschermen of op te offeren.
De waarden autonomie, zorgzaamheid, rechtvaardigheid, niet-schaden, privacy en professionaliteit zijn expliciet verankerd in de beroepscode van verpleegkundigen en vormen daarmee een legitiem en officieel ethisch kader voor verpleegkundig handelen.
Naast de beroepscode bestaat er een bio-ethisch denkkader waarin ‘weldoen’ een expliciet principe is. Wat in theorie ‘weldoen’ heet, komt in de beroepscode terug als zorgzaamheid en professioneel handelen.
Herken drogredenen in discussies
Let op veelvoorkomende drogredenen: beroep op autoriteit, emotioneel appel, valse tegenstelling, etc.
Deze slide heeft geen instructies
Het drogredeneren loopspel
Deze slide heeft geen instructies
Slide titel
m
s
Deze slide heeft geen instructies