Serieschakelingen 2
Autotechniek
Opbouwen, meten en berekenen
Serieschakelingen 2
Autotechniek
Opbouwen, meten en berekenen
Leerdoelen van deze les
1
Je kunt de vervangingsweerstand (Rtot) van een serieschakeling met meerdere weerstanden berekenen.
2
Je kunt de stroomsterkte in een serieschakeling berekenen en met de multimeter meten.
3
Je kunt deelspanningen berekenen met de wet van Ohm en controleren of Utot klopt.
4
Je kunt een serieschakeling zelfstandig en veilig opbouwen op de practicumset.
2
Serieschakelingen 2 · Autotechniek niveau 4
18-9-2026
VOORKENNIS-CHECK
We hebben dit eerder gehad — weet je het nog?
1
Wat is kenmerkend voor de stroomsterkte in een serieschakeling?
2
Hoe bereken je de vervangingsweerstand (Rtot) van een serieschakeling?
3
Wat gebeurt er met de spanning over de weerstanden in een serieschakeling?
4
Welke formule van de wet van Ohm gebruik je om U, I of R te berekenen?
3
Serieschakelingen 2 · Autotechniek niveau 4
18-9-2026
Antwoorden — kernbegrippen op een rij
Onthoud ook: Utot = U1 + U2 + U3 + U4 — dit gebruiken we straks om onze metingen te controleren.
4
Serieschakelingen 2 · Autotechniek niveau 4
18-9-2026
Programma van vandaag
Oefening 1
4 weerstanden in serie
Opbouwen, Rtot en I berekenen, deelspanningen meten en controleren.
Oefening 2
6 weerstanden in serie
Voeding instellen op een gegeven deelspanning en de schakeling doorrekenen.
Extra opdracht
Toepassing in de auto
Een serieschakeling met LED's, zoals je die in een auto tegenkomt.
Benodigd: voeding 12V, practicumset, multimeter, meetkabels.
5
Serieschakelingen 2 · Autotechniek niveau 4
18-9-2026
IN DE PRAKTIJK
Serieschakelingen zitten overal in de auto
Denk aan een rij verlichting, indicatielampjes of sensoren die na elkaar op dezelfde stroomkring zijn aangesloten. Valt er één schakelaar of aansluiting weg, dan valt de hele keten stil — precies zoals bij deze opstelling met drie lampjes in serie.
6
Serieschakelingen 2 · Autotechniek niveau 4
18-9-2026
OEFENING 1
Serieschakeling met 4 weerstanden
R1
100 Ω
R2
150 Ω
R3
220 Ω
R4
330 Ω
Voeding wordt tijdens de opdracht op 12V ingesteld.
7
Serieschakelingen 2 · Autotechniek niveau 4
18-9-2026
Stappenplan Oefening 1
a
Bouw de schakeling op zoals in het schema.
b
Bereken de vervangingsweerstand Rtot.
c
Stel de voeding in op 12V.
d
Bereken de stroomsterkte van de schakeling.
e
Meet U1, U2, U3 en U4 en noteer in de tabel.
f
Bereken U1 t/m U4 en vergelijk met je meting.
g
Controleer of Utot klopt.
Klopt je meting niet met je berekening? Controleer eerst je aansluiting van de multimeter voordat je verder rekent.
8
Serieschakelingen 2 · Autotechniek niveau 4
18-9-2026
VOORBEELD
Rtot en stroomsterkte berekenen
Stap 1 — vervangingsweerstand
Rtot = R1 + R2 + R3 + R4
Rtot = 100 + 150 + 220 + 330
Rtot = 800 Ω
Stap 2 — stroomsterkte (wet van Ohm)
I = U / Rtot
I = 12 / 800
I = 0,015 A = 15 mA
Deze stroomsterkte is overal in de schakeling gelijk — gebruik hem in de volgende stap om elke deelspanning te berekenen.
9
Serieschakelingen 2 · Autotechniek niveau 4
18-9-2026
VOORBEELD
Deelspanningen berekenen: Ux = I × Rx
Controle: U1 + U2 + U3 + U4 = 1,50 + 2,25 + 3,30 + 4,95 = 12,00 V = Utot ✓
10
Serieschakelingen 2 · Autotechniek niveau 4
18-9-2026
OEFENING 2
Een uitgebreidere schakeling: 6 weerstanden
Deze keer ken je de voedingsspanning niet vooraf — je stelt de voeding in op basis van één gegeven deelspanning:
Stel de voeding zo in dat over R3 een spanning van 1,45 V staat.
Bereken daarna zelf de stroomsterkte, alle deelspanningen en de totaalspanning — en controleer je berekening met een meting.
R1 100 Ω · R2 150 Ω · R3 220 Ω · R4 330 Ω · R5 470 Ω · R6 1 kΩ
11
Serieschakelingen 2 · Autotechniek niveau 4
18-9-2026
EXTRA OPDRACHT — TOEPASSING IN DE AUTO
LED-indicatielampjes in serie op het boordnet
In een instrumentenpaneel zitten 3 identieke LED's in serie met een voorschakelweerstand R, aangesloten op het boordnet van 12V. Elke LED heeft een spanningsval van 2,1V. De stroom moet begrensd worden tot 15 mA.
a
Bereken de totale spanningsval over de 3 LED's.
b
Bereken hoeveel spanning over R moet vallen.
c
Bereken de waarde van voorschakelweerstand R.
d
Er wordt een 4e LED toegevoegd, in serie. Wat gebeurt er met de stroom, en waarom?
12
Serieschakelingen 2 · Autotechniek niveau 4
18-9-2026
Kernpunten van vandaag
Stroom
I is overal gelijk in de schakeling
Vervangingsweerstand
Rtot = R1 + R2 + R3 + …
Deelspanning
Ux = I × Rx
Controle
Utot = U1 + U2 + U3 + …
13
Serieschakelingen 2 · Autotechniek niveau 4
18-9-2026
AAN DE SLAG
Succes met Oefening 1 en 2
Werk zelfstandig of in tweetallen. Klaar met Oefening 2? Ga verder met de extra opdracht over LED's in de auto.
Vragen? Steek je hand op — ik loop rond.