Welkom
Kader 3
Welkom
Kader 3
Agenda
Leerdoelen
Herhalen hoofdstuk 7
Maken opdrachten
Leerdoelen
Je weet / kunt:
Wat je nog moet leren voor de toets.
Sociale zekerheid
Sociale zekerheid bestaat uit:
Sociale verzekeringen (betaald met sociale premies):
werknemersverzekeringen (WW, WIA)
voor mensen die in loondienst werken of gewerkt hebben
volksverzekeringen (AOW, ANW)
voor alle inwoners
Sociale voorzieningen (betaald met belastinggeld):
bijstandsuitkering, toeslagen (huur- en zorgtoeslag)
Inkomsten van de rijksoverheid
De overheid ontvangt belasting van burgers en bedrijven.
Als je iets koopt, betaal je btw en soms accijns.
Iedereen met een inkomen betaalt inkomstenbelasting.
Dat houden werkgevers als loonbelasting in op het brutoloon van werknemers.
Bv’s en nv’s betalen vennootschapsbelasting over de winst.
Directe- en indirecte belastingen
Directe belastingen gaan rechtstreeks naar de overheid:
loon- en inkomstenbelasting
vennootschapsbelasting.
Indirecte belastingen (kostprijsverhogende belastingen)
zijn verwerkt in prijs product.
Winkelier draagt deze belasting af aan de overheid:
accijns
btw.
Huishoudboekje van de overheid
Op Prinsjesdag
leest de koning de troonrede voor
presenteert de minister van Financiën:
rijksbegroting
= verwachte inkomsten en uitgaven komend jaar
miljoenennota
= toelichting op rijksbegroting.
Overheidsuitgaven
Ruim de helft van de overheidsuitgaven gaat naar sociale zekerheid en zorg.
Ook andere uitgaven nodig, maar niet alles kan.
Daarom: prioriteiten stellen.
Geld over of tekort?
Begrotingstekort: verwachte uitgaven hoger dan inkomsten
Begrotingsoverschot: verwachte inkomsten hoger dan uitgaven
De overheid leent geld
Begrotingstekort: overheid moet geld lenen
(van banken, verzekeraars, pensioenfondsen, burgers).
Staatsschuld
= schuld van overheid door leningen in alle jaren met een begrotingstekort.
Overheid betaalt hierover rente en aflossing.
Nakijken samenvatting
P.218
Afsluiting
Wat je nog moet leren voor de toets.