Verpleegtechnische vaardigheden
Leerjaar 1
Les 4 – periodewijzer 1.1
Klas 1C
2026
Firda Leeuwarden
Tracy-Ann Bryan
Verpleegtechnische vaardigheden
Leerjaar 1
Les 4 – periodewijzer 1.1
Klas 1C
2026
Firda Leeuwarden
Tracy-Ann Bryan
Vanaf vandaag start iedereen met het wassen van de handen (volgens protocol) voordat de les start!
En ook!!
Jasje aan.
Sieraden af, geen nagellak.
Tas en jas in hoek lokaal.
Laptop en pen mee naar de les.
Inhoud
Volgende week: Haren wassen op bed.
Doelen van deze les!
Periodewijzer 1.1 – planning en waar staan we?
Herhaling toetsstof!
Doelen van deze les behaald?
Evaluatie
Periodewijzer 1.1 –
planning en waar staan we?
Doelen van vandaag
Na deze les kan de student:
Handen op een professionele manier moet wassen en desinfecteren.
Onsteriele handschoenen aan en uit moet trekken
Een bed opmaken met en zonder zorgvrager.
Een zorgvrager wassen in bed volgens de juiste werkwijze.
Ergonomisch werken.
Veelvoorkomende toets vragen beantwoorden.
Nachtkastje
Nachtkastje is ‘privé’!
Niet zomaar opentrekken maar vragen of je in het nachtkastje mag kijken of iets mag pakken!
Nachtkastje is geen werkmiddel voor jou, dus geen materialen uitstallen op het nachtkastje.
Bed
Hygiëne!!
Desinfecteren, bed verschonen, bed verplaatsen.
Doe bij elke handeling het bed op werkhoogte!
Werking!
Handen wassen
Wanneer handen wassen?
Bij aanvang en einde dienst!
Bij zichtbaar verontreiniging.
Bij plakkerig aanvoelende handen.
Na toiletbezoek.
Na het wassen van de handen hoef je geen handalcohol te gebruiken.
Vijf momenten van handhygiëne
Handen desinfecteren
Wanneer handen desinfecteren?
Voor contact met zorgvrager in beschermende isolatie.
Tijdens verzorging van zorgvragers bij de overgang
van ‘vuil’ naar ‘schoon’.
Na het uittrekken van handschoenen.
Na direct contact met zorgvragers.
Na verpleegkundige handelingen.
Onsteriele handschoenen aan en uittrekken
Wanneer draag je onsteriele handschoenen?
Bij een wasbeurt.
Wanneer je denkt in aanraking te komen met bloed, lichaamsvochten, etc.
Eenmalig gebruik!!
Wanneer de handeling van vuil naar schoon gaat tussendoor handschoenen verwisselen.
Kies juiste maat.
Direct na uittrekken handschoenen.
handalcohol toepassen
Wat doe je direct nadat je onsteriele handschoenen hebt uitgetrokken?
Handen desinfecteren
Nieuwe handschoenen pakken
Handen wassen met water
Schort vervangen
Wanneer draag je onsteriele handschoenen in de zorg?
Bij contact met lichaamsvloeistoffen
Bij een gesprek met de zorgvrager
Bij het opmaken van een bed
Werkhoogte van het bed bij zorgverlening
Bij het verzorgen van een zorgvrager is een goede werkhouding belangrijk. Daarom zet de zorgverlener het bed op werkhoogte. Daarmee bedoelen we dat het bed ongeveer op Heuphoogte van de zorgverlener staat. Zo wordt bukken minder nodig en is de kans op rugklachten kleiner.
Privacy en toestemming bij persoonlijke spullen van de zorgvrager
Een nachtkastje hoort bij de persoonlijke spullen van een zorgvrager. Als zorgverlener open je dit niet zomaar. Je vraagt eerst om toestemming, tenzij er een directe reden is vanuit de zorg of veiligheid. Zo laat je respect zien voor de privacy van de zorgvrager en werk je volgens professionele regels.
Mag je het nachtkastje van een zorgvrager gebruiken als werktafeltje tijdens de verzorging?
Ja, altijd
Alleen bij haast
Nee, nooit
Alleen met handschoenen
Bed opmaken zonder zorgvrager
Deze handeling doe je soms zonder contact met de zorgvrager te hebben (bijvoorbeeld als de zorgvrager niet op de kamer is) of MET contact (als de zorgvrager er op de stoel naast zit). Let bij dat laatste ook altijd goed op de zorgvrager (blijf observeren!!).
Werk altijd volgens protocol (zie Vilans – mijn firda).
Hygiëne!
Pakken van de juiste materialen.
Bed op werkhoogte.
Werk netjes en zorgvuldig.
Bed altijd weer in laagste stand zetten als je klaar bent!
Bed opmaken met zorgvrager
Tijdens deze handeling observeer je de zorgvrager ten alle tijden!
Alleen bed verschonen met iemand erin als het echt niet anders kan, het is een hele belasting voor de zorgvrager.
Werk altijd volgens protocol (zie Vilans – mijn firda).
Privacy!
Hygiëne!
Pakken van de juiste materialen.
Bed op werkhoogte.
Werk netjes en zorgvuldig.
Bed altijd weer in laagste stand zetten als je klaar bent!
Wat is een hoog/laag bed in de verpleging en verzorging?
Een bed op wielen
Een elektrisch verstelbaar bed
Een extra smal bed
Een opklapbaar bed
Waar let je vooral op bij het opmaken van een bed in de zorg?
Complicaties voorkomen
Sneller werken
Mooie uitstraling
Minder wasgoed
Wat helpt om decubitus te voorkomen bij een zorgvrager in bed?
Gladde ondergrond
Natte lakens
Veel kreukels
Harde ribbels
Welke werkhouding is het meest ergonomisch bij het opmaken van een bed?
Gebogen rug
Gestrekte armen
Knieën gestrekt
Bed op heuphoogte
Goede houding van de zorgvrager in bed
Wanneer een zorgvrager goed in bed ligt, blijft de wervelkolom zoveel mogelijk in een rechte houding. Als de rug te veel gebogen ligt, kan dat pijn en extra druk geven. Daarom let een zorgverlener op een goede lighouding en voldoende ondersteuning van het lichaam.
Wassen bovenlichaam, onderlichaam en aan en uitkleden (inclusief halfzijdige verlamming)
Er is heel veel! theorie rondom het wassen te bespreken en te leren. Je hebt daarom o.a. de opdracht “wassen van een zorgvager” gemaakt.
Maar vooraf;
Zorg met je hart!
Toon empathie.
Let op hygiëne.
Let op privacy!
Ongewenste intimiteiten en onverwachte gebeurtenissen.
Waar staat de afkorting ADL voor in de verpleging en verzorging?
Algemene dagelijkse levensverrichtingen
Aanvullende dagelijkse leefregels
Algemeen dieet en leefstijl
Aangepaste dagelijkse logistiek
Waar of Niet waar?
Slapen en waken en eten en drinken valt niet onder persoonlijke verzorging.
Wat wordt bedoeld met zelfredzaamheid?
Het ontvangen van hulp bij alle dagelijkse activiteiten.
Het uitvoeren van verpleegtechnische handelingen
Het vermogen om voor jezelf te zorgen en dagelijkse activiteiten zelfstandig uit te voeren.
Het zelfstandige zorgen voor andere mensen
Wat is de juiste volgorde bij het wassen van een zorgvrager?
Van vuil naar schoon
Van schoon naar vuil
Van beneden naar boven
Geen vaste volgorde
Welke volgorde is juist bij het wassen van een zorgvrager vanuit jouw werkhouding?
Eerst dichtbij, dan veraf
Eerst veraf, dan dichtbij
Van onder naar boven
Van links naar rechts
Wat betekent verzorgend wassen in de zorg?
Wassen met water en zeep in een waskom
Wassen met speciale wegwerpwashandjes
Douchen met extra huidcrème
Alleen opfrissen met parfum
Agnosie herkennen in de zorgsituatie
Bij agnosie kan iemand voorwerpen of plaatsen niet goed herkennen. Iemand ziet bijvoorbeeld een washandje, maar weet niet wat het is of waarvoor het bedoeld is. In de zorg is het belangrijk om rustig uit te leggen wat het voorwerp is en hoe het gebruikt wordt.
Waarom trek je het beddengoed bij het voeteneind iets los bij het opmaken van een bed?
Makkelijker draaien
Voorkomen van spitsvoeten en drukplekken
Beter in en uit bed
Comfortabeler slapen
Wat is de juiste volgorde bij het uittrekken van een jasje bij een zorgvrager met één verlamde arm?
Eerst verlamd, dan gezond
Eerst gezond, dan verlamd
Beide armen tegelijk
Volgorde maakt niet uit
Je helpt bij de persoonlijke verzorging van een mannelijke zorgvrager. Na het wassen krijg je de voorhuid niet terug over de eikel. Wat doe je?
Arts inschakelen
Niets doen, dit is niet ernstig
Harder terugschuiven
Alleen rapporteren in het zorgdossier
Hygiënisch wassen van de intieme zone
Bij het wassen van de intieme zone werk je altijd van voor naar achter. Zo verklein je de kans dat bacteriën uit de anus worden meegenomen naar de urinewegen of geslachtsorganen. Deze werkwijze helpt om infecties te voorkomen en zorgt voor veilige, professionele zorg.
Aan de slag!!
Wie doet wat?
Maak tweetallen voor wassen op bed (pop).
Maak tweetallen voor aan- en uitkleden bij een halfzijdige verlamming .
Zorg voor het juiste protocol
Raadpleeg het actuele protocol via Vilans.
Lees de werkwijze vooraf goed door.
Oefeningen
Handen wassen en desinfecteren
Onsteriele handschoenen aan- en uittrekken
Bed opmaken zonder zorgvrager
Bed opmaken met zorgvrager
Aan- en uitkleden bij een zorgvrager met halfzijdige verlamming
Zorgvrager op bed wassen
Voorbereiding
Zoek een geschikt bed uit.
Verzamel alle benodigde materialen.
Controleer of alles compleet is.
Werk volgens protocol, let op hygiëne, ergonomie en communicatie met de
zorgvrager.