Les 3 - Duurzaamheid 2
Lesduur is: 60 minOnderdelen in deze les
Deze slide heeft geen instructies
Weekplanning
Week 1: Van duurzaamheid naar de beroepspraktijk
Week 2: Duurzame voeding adviseren
Week 3: Duurzaamheidsclaims beoordelen
Week 4: Duurzaamheid in leefstijl: eerlijke keten en toegankelijkheid
Week 5: Het gesprek over duurzaamheid voeren
Week 6: Van analyse naar professioneel klantadvies
Week 7: Eindopdracht Verantwoorden en presenteren als professional
Afsluiting: Klantcasus
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen les 3
Je kunt uitleggen wat een duurzaamheidskeurmerk is en wanneer het betrouwbaar is
Je kunt beoordelen of een duurzaamheidsclaim klopt, of dat het greenwashing is
Je kunt minimaal drie betrouwbare voedselkeurmerken benoemen
Deze slide heeft geen instructies
Lesplanning
Wat is een keurmerk en wie controleert dit?
Bekende (top)keurmerken in voeding
Greenwashing herkennen
Kritisch omgaan met duurzaamheidsclaims op verpakkingen
Deze slide heeft geen instructies
Keurmerken
Welke keurmerken herken je?
En wat zegt jou dat?
Deze slide heeft geen instructies
Waarvoor dienen keurmerken?
Deze slide heeft geen instructies
Keurmerken
Doel: Keurmerken laten consumenten snel zien dat een product aan duurzaamheidseisen voldoet, gecontroleerd door een onafhankelijke partij. Zo kunnen klanten (en jij als coach) een claim vertrouwen zonder het zelf uit te zoeken.
Deze slide heeft geen instructies
Keurmerken
Nieuwe wetgeving.
Vanaf 27 september 2026 gelden strengere regels voor duurzaamheidsclaims:
Een bedrijf mag niet zomaar 'groen'‘, 'ecologisch’ of ‘milieuvriendelijk’ op een product zetten, maar moet erbij uitleggen wat er precies mee bedoeld wordt.
Er komt een einde aan bedrijfskeurmerken die niet onafhankelijk zijn.
Oude voorraad in de winkel kan nog even claims hebben die niet meer mogen, dus de klant kan ze nog tegenkomen.
https://www.acm.nl/nl/publicaties/vanaf-27-september-2026-strengere-eisen-aan-duurzaamheidsclaims
Wanneer is een keurmerk betrouwbaar?
Deze slide heeft geen instructies
Keurmerken
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) is een onafhankelijke toezichthouder, die consumenten beschermt en eerlijke concurrentie tussen bedrijven bewaakt.
De taken van de ACM zijn wettelijk vastgesteld door de overheid.
Bij een keurmerk zijn drie partijen betrokken:
De eigenaar van de norm (bijvoorbeeld Dierenbescherming)
De certificerende/controlerende instantie (bijvoorbeeld SKAL voor EKO)
De toezichthouder op de claim (ACM)
https://www.acm.nl/nl/publicaties/vanaf-27-september-2026-strengere-eisen-aan-duurzaamheidsclaims
Keurmerken
Milieu Centraal heeft een keurmerkenwijzer
Zij beoordelen hoe streng de eisen zijn op gebied van milieu, eerlijke handel en dierenwelzijn en nemen daarin het volgende mee:
onafhankelijke controle,
eisen gaan verder dan de wet,
eisen zijn openbaar,
er zijn sancties,
de norm wordt regelmatig herzien.
Deze slide heeft geen instructies
Zoek voor voeding enkele keurmerken op in de keurmerkenwijzer en geef toelichting wat het betekent.
Deze slide heeft geen instructies
Lesplanning
Wat is een keurmerk en wie controleert dit?
Bekende (top)keurmerken in voeding
Greenwashing herkennen
Kritisch omgaan met duurzaamheidsclaims op verpakkingen
Deze slide heeft geen instructies
Topkeurmerken in voeding
Keurmerken richten zich op:
Milieu
Dierenwelzijn
Werkomstandigheden
Categorie Mens en Werk wordt minder beoordeeld dan Milieu en Dierenwelzijn. Het gaat veelal op voor producten die in andere landen worden geproduceerd, zoals Koffie, Tropisch fruit, Wijn, Vis en schaaldieren.
Deze slide heeft geen instructies
Topkeurmerken in voeding
Betrouwbare keurmerken in voeding:
Deze slide heeft geen instructies
Topkeurmerken in voeding
Een kritische kanttekening:
Ook een topkeurmerk is niet perfect. Zo vinden Greenpeace en Wakker Dier dat MSC en ASC niet alles dekken, terwijl Milieu Centraal ze wel als top beoordeelt. Greenpeace kijkt vooral naar de gevolgen voor de zee en het ecosysteem; Wakker Dier benadrukt daarnaast het dierenwelzijn van individuele vissen.
Een keurmerk is een betrouwbare richtlijn, geen garantie dat alles perfect is.
Deze slide heeft geen instructies
Lesplanning
Wat is een keurmerk en wie controleert dit?
Bekende (top)keurmerken in voeding
Greenwashing herkennen
Kritisch omgaan met duurzaamheidsclaims op verpakkingen
Deze slide heeft geen instructies
Wat is greenwashing?
Deze slide heeft geen instructies
Greenwashing
Vage termen: “groen”, “natuurlijk”, “bewust”, “eco” zonder uitleg
Eigen logo dat op een keurmerk lijkt, zonder onafhankelijke controle
Kleine verbetering uitgelicht, groot probleem verzwegen (bijv. “met 10% minder plastic”)
Iets wat al wettelijk verplicht is, wordt verkocht als bijzonder (“vrij van CFK’s” > CFK's zijn in alle producten al tientallen jaren verboden)
Suggestieve beelden: groene kleuren, bladeren, bloemen, natuurfoto’s
Claim zonder bewijs of bron
Alleen over één aspect (klimaat) terwijl andere aspecten (dierenwelzijn, arbeid) ontbreken
Deze slide heeft geen instructies
Greenwashing
We hadden het al over nieuwe regelgeving die vanaf september 2026 is ingegaan. Welke van de greenwashing trucs van de vorige pagina zie jij vaak op producten en mag vanaf nu niet meer?
Deze slide heeft geen instructies
Welke Greenwashing trucs mogen niet meer?
Deze slide heeft geen instructies
Lesplanning
Wat is een keurmerk en wie controleert dit?
Bekende (top)keurmerken in voeding
Greenwashing herkennen
Kritisch omgaan met duurzaamheidsclaims op verpakkingen
Deze slide heeft geen instructies
Omgaan met claims
Kijk als coach kritisch naar:
Wat wordt er precies beweerd? (concreet of vaag?)
Over welk onderdeel gaat het: product, verpakking of het hele bedrijf?
Staat er een erkend keurmerk bij? Zoek het op in de Keurmerkenwijzer.
Wie controleert het en is dat onafhankelijk?
Is het bewijs te vinden (website, certificaatnummer)?
Past de claim bij wat de klant belangrijk vindt (milieu, dierenwelzijn, eerlijke handel, gezondheid)?
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht
Kies 3 producten uit de supermarkt met een duurzaamheidsclaim of keurmerk. Je mag ook op de website van een supermarkt zoeken.
Beoordeel elke claim met een vaste tabel: claim/keurmerk, wie controleert, wat zijn de eisen, bewijs (bron), oordeel (betrouwbaar / twijfelachtig / greenwashing) en onderbouwing.
Klantgesprek: Stel dat jouw client een van deze producten koopt omdat het duurzaam lijkt. Hoe leg je uit dat de claim niet klopt?
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen les 3
Je kunt uitleggen wat een duurzaamheidskeurmerk is en wanneer het betrouwbaar is
Je kunt beoordelen of een duurzaamheidsclaim klopt, of dat het greenwashing is
Je kunt minimaal drie betrouwbare voedselkeurmerken benoemen
Deze slide heeft geen instructies
