Schrijven en formuleren
Schrijven en formuleren
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel
Nakijken en bespreken huiswerk
Begin maken met §1.4:
Je leert wat een informatieve tekst is en waar je op moet letten
Deze slide heeft geen instructies
Huiswerk nakijken...
Leg je boek/schrift op tafel zodat ik kan zien wat je gedaan hebt.
Daarna bespreken we de gemaakte opdrachten.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een informatieve tekst?
Wat is het schrijfdoel van een informatieve tekst?
Koppel dit kort aan bekende tekstsoorten, zoals een nieuwsbericht, uitlegtekst of artikel. Houd het bij het schrijfdoel: informeren, niet overtuigen of vermaken.
Wat is een informatieve tekst?
Een informatieve tekst heeft als doel informatie geven.
De schrijver legt een onderwerp duidelijk uit aan de lezer.
De tekst is zakelijk, duidelijk en overzichtelijk opgebouwd.
Koppel dit kort aan bekende tekstsoorten, zoals een nieuwsbericht, uitlegtekst of artikel. Houd het bij het schrijfdoel: informeren, niet overtuigen of vermaken.
Kenmerken van een informatieve tekst
Opgebouwd vanuit een vaste tekststructuur.
Wat betekent dat?
Benadruk dat leerlingen bij Nederlands vaak punten krijgen op opbouw en formulering, niet alleen op inhoud.
Goede opbouw
Drie tekststructuren
Verklaringsstructuur (beschrijving van een verschijnsel, de verschillende verklaringen van dat verschijnsel en de meest waarschijnlijke oorzaak van het verschijnsel).
Voor- en nadelenstructuur: beschrijving van wat wordt beoordeeld, de voordelen en nadelen daarvan en een conclusie
Probleem- & oplossingsstructuur: beschrijving van een probleem, oorzaken en gevolgen van dit probleem, mogelijke oplossingen van dat probleem.
Deze slide heeft geen instructies
Maak opdracht 2
Maak deze opdracht in stilte
Maak deze opdracht alleen
Je hebt voor deze opdracht maximaal 10 minuten.
Noem eventueel een simpel contrast: 'best wel veel mensen vinden' is vager dan 'veel leerlingen vinden'. Zo blijft het onderwerp Nederlands en formuleren centraal.
Bespreken opdracht 2
Noem eventueel een simpel contrast: 'best wel veel mensen vinden' is vager dan 'veel leerlingen vinden'. Zo blijft het onderwerp Nederlands en formuleren centraal.
Inleiding
Wat was ook alweer het doel van een inleiding?
Noem eventueel een simpel contrast: 'best wel veel mensen vinden' is vager dan 'veel leerlingen vinden'. Zo blijft het onderwerp Nederlands en formuleren centraal.
Aan de slag!
Je mag met je buurman of buurvrouw gaan maken:
Opdracht 3 (tekst o.a. verkennend lezen + alle onderdelen), 4, 5, 6
Lees: de leertekst op bladzijde 41 (Schrijfplan maken)
Hiervoor heb je maximaal 25 minuten.
Noem eventueel een simpel contrast: 'best wel veel mensen vinden' is vager dan 'veel leerlingen vinden'. Zo blijft het onderwerp Nederlands en formuleren centraal.
Woordjes 1.5!
Voor de toets in de toetsweek moet je alle woordjes van 1.5 leren (30 woordjes).
lees deze woordjes eens door
Vul bij deze woordjes +/- in zoals bij opdracht 2
Tel hoeveel --streepjes je hebt
Noem eventueel een simpel contrast: 'best wel veel mensen vinden' is vager dan 'veel leerlingen vinden'. Zo blijft het onderwerp Nederlands en formuleren centraal.
Waarom past spreektaal minder goed in een informatieve tekst?
Bespreek dat goede antwoorden gaan over: korte en complete zinnen, geen spreektaal, precieze woorden, niet onnodig herhalen, spelling en leestekens controleren.
Wat is een schrijfplan?
Een schrijfplan is een voorbereiding voor je tekst.
Je zet eerst op een rij waarover je schrijft, voor wie je schrijft en welke onderdelen in je tekst komen.
Zo schrijf je gerichter en overzichtelijker.
Deze slide heeft geen instructies
Onderdelen van een schrijfplan
onderwerp
schrijfdoel
publiek
hoofdvraag of centrale gedachte
titel
inleiding
deelonderwerpen
slot
Tekst indelen
Vooraf bedenken
Leg uit dat een schrijfplan nog geen volledige tekst is, maar een schema of overzicht.
Van schrijfplan naar tekst
Onderwerp kiezen → informatie ordenen → opbouw maken → tekst schrijven
Een goed schrijfplan helpt om tijdens het schrijven minder snel af te dwalen.
De pijlnotatie is hier functioneel: laat zien dat schrijven meestal in stappen verloopt.
Waarom eerst plannen?
Met een schrijfplan:
vergeet je minder snel belangrijke informatie
blijft je tekst logisch opgebouwd
schrijf je sneller en gerichter
kun je makkelijker verbeteren
Deze slide heeft geen instructies
Wat hoort bij een schrijfplan?
centrale gedachte
grappige afloop
persoonlijke mening
volledige alinea's
De juiste keuze komt uit de onderdelen van een schrijfplan. De afleiders lijken op dingen die leerlingen soms al te vroeg gaan uitschrijven.
Vul de juiste woorden in
Een schrijfplan is een voorbereiding voor je tekst. Je bedenkt eerst het onderwerp, voor wie je schrijft en welke onderdelen in je tekst komen. Daardoor blijft je tekst logisch en schrijf je meer gericht.
Laat leerlingen zien dat een schrijfplan nog geen uitgeschreven tekst is, maar een schema dat helpt bij de opbouw.
Wat vind jij het lastigst aan een schrijfplan maken?
onderwerp kiezen
ordenen
opbouw maken
beginnen
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een citaat?
Een citaat is een letterlijke uitspraak of zin uit een bron.
Je neemt de woorden precies over en zet ze tussen aanhalingstekens.
Daarmee laat je zien dat die woorden niet van jou zijn.
Wijs op het verschil tussen een citaat en een samenvatting in eigen woorden, zonder daar een apart onderwerp van te maken.
Citaat correct noteren
Let op deze regels:
neem de woorden letterlijk over
gebruik aanhalingstekens
verander de betekenis niet
vermeld erbij uit welke bron het citaat komt
Deze slide heeft geen instructies
Bronvermelding
Een bronvermelding vertelt waar je informatie of een citaat vandaan komt.
Zo is duidelijk welke bron je hebt gebruikt en werk je zorgvuldig.
Houd het eenvoudig op A2/B1-niveau: benadruk vooral eerlijk en controleerbaar werken.
Wat zet je bij een bron?
Vaak noem je:
de naam van de schrijver of organisatie
de titel van de bron
de datum of het jaar
de website of het boek
Geen ingewikkelde stijlregels nodig; focus op de basis die in deze paragraaf gevraagd wordt.
Vooruitblik op 1.5
Bij paragraaf 1.5 hoort ook werk aan de woordjes.
Zorg dat je weet welke woorden je moet leren en wanneer je dat doet.
Een korte planning helpt om dit op tijd af te hebben.
Dit neemt de genoemde vooruitblik uit het lesplan mee, maar blijft inhoudelijk binnen Nederlands: woordenschat en planning.
Wat is een citaat?
een bron zonder titel
een eigen samenvatting
een letterlijke uitspraak
een kort deelonderwerp
Hier toets je het verschil tussen letterlijk overnemen en in eigen woorden samenvatten.
Vul de juiste woorden in
Bij een citaat neem je woorden letterlijk over. Je zet ze tussen aanhalingstekens en je noemt ook de bron. In een bronvermelding noem je bijvoorbeeld de schrijver, de titel en het jaar.
Alle woorden komen direct uit de slides over citaat en bronvermelding.
Wat heb jij vandaag geleerd over schrijven of formuleren?
Deze slide heeft geen instructies
Welk onderdeel vond jij het moeilijkst vandaag?
Deze slide heeft geen instructies
Wat ga jij onthouden voor de volgende schrijfopdracht?
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
informatieve tekst - tekst die bedoeld is om informatie te geven
schrijfplan - schema of voorbereiding voor een tekst
inleiding - eerste deel van een tekst waarin het onderwerp wordt geïntroduceerd
middenstuk - deel waarin de informatie verder wordt uitgewerkt
slot - laatste deel van een tekst dat de tekst afrondt
citaat - letterlijk overgenomen woorden uit een bron
bronvermelding - vermelding van de bron die je hebt gebruikt
Deze slide heeft geen instructies