Spreekdoel en publiek
Ken je publiek, bereik je doel!
Spreekdoel en publiek
Ken je publiek, bereik je doel!
Deze slide heeft geen instructies
Je begint je presentatie met: "Ja, ehm, goedemorgen allemaal. Ik ga het dus hebben over... ja, social media eigenlijk." Wat is hier het grootste probleem?
Je gebruikt te veel opvulwoorden
Je laat niet duidelijk zien dat je enthousiast bent over je onderwerp
Je maakt geen oogcontact met je publiek
Je tempo is te laag
Deze slide heeft geen instructies
Noem twee manieren waarop je in de inleiding van je presentatie de aandacht van je publiek kunt pakken (dus géén "Hallo ik ben..." intro).
Voorbeeldantwoorden:
Beginnen met een pakkende vraag
Een verrassend feit of statistiek noemen
Een korte anekdote of persoonlijke ervaring delen
Een stelling poneren waar mensen het mee eens of oneens kunnen zijn
Een relevant nieuwsbericht of actuele gebeurtenis aanhalen
In welk deel van je presentatie horen de volgende elementen NIET thuis?
Kern: Hoofdargumenten met onderbouwing
Inleiding: Waarom is dit onderwerp relevant?
Slot: Nieuwe informatie die je nog niet eerder hebt genoemd
Inleiding: Voorstellen van jezelf
Deze slide heeft geen instructies
Invuloefening
Door tijdens je presentatie bewust gebruik te maken van pauzes/stiltemomenten kun je drie dingen bereiken: belangrijke punten benadrukken, je publiek de tijd geven om informatie te verwerken en spanning opbouwen voor een belangrijke onthulling.
Deze slide heeft geen instructies
Stelling: een goede presentator beweegt tijdens de presentatie regelmatig door de ruimte, want dit houdt de aandacht van het publiek vast en laat zien dat je zelfverzekerd bent.
Waar
Niet waar
Antwoord: WAAR (met nuance)
Uitleg: Bewegen kan inderdaad helpen om dynamiek te creëren en verschillende delen van je publiek aan te spreken. Maar let op: doelloos heen-en-weer lopen (zoals ijsberen) werkt juist afleidend. Het moet doelmatig zijn - bijvoorbeeld naar voren stappen bij een belangrijk punt, of naar een specifiek deel van de klas lopen. Stil blijven staan achter een lessenaar kan afstandelijk overkomen.
Aan het einde van de les...
Kun je uitleggen wat een spreekdoel is
Kun je redenen geven waarom je je moet verdiepen in je publiek
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een spreekdoel, denk je?
Deze slide heeft geen instructies
Spreekdoel
Een spreekdoel is wat je wilt bereiken met je presentatie. Er zijn vier hoofddoelen.
Deze slide heeft geen instructies
Informeren
Instrueren
Informeren - Je wilt je publiek iets leren (feiten, uitleg)
Voorbeeld: "Ik leg uit hoe een verbrandingsmotor werkt"
Overtuigen - Je wilt je publiek van mening laten veranderen
Voorbeeld: "Ik probeer jullie te overtuigen dat kernenergie duurzaam is"
Instrueren - Je wilt je publiek iets leren doen
Voorbeeld: "Ik leer jullie hoe je een perfecte omelet bakt"
Activeren/entertainen - Je wilt je publiek in beweging brengen of vermaken
Voorbeeld: "Ik motiveer jullie om vaker te sporten"
Overtuigen
Activeren / entertainen
Informeren - Je wilt je publiek iets leren (feiten, uitleg)
Voorbeeld: "Ik leg uit hoe een verbrandingsmotor werkt"
Overtuigen - Je wilt je publiek van mening laten veranderen
Voorbeeld: "Ik probeer jullie te overtuigen dat kernenergie duurzaam is"
Instrueren - Je wilt je publiek iets leren doen
Voorbeeld: "Ik leer jullie hoe je een perfecte omelet bakt"
Activeren/entertainen - Je wilt je publiek in beweging brengen of vermaken
Voorbeeld: "Ik motiveer jullie om vaker te sporten"
Mening: welk spreekdoel zullen jullie in je werk het meest gaan hebben?
Informeren
Instrueren
Activeren / entertainen
Overtuigen
Deze slide heeft geen instructies
Vandaag ga ik jullie laten zien waarom je nu moet stoppen met energiedrank.
Wat is het spreekdoel?
Informeren
Instrueren
Overtuigen
Activeren
Deze slide heeft geen instructies
In de komende 10 minuten leer ik jullie hoe je in 5 stappen een eigen podcast kunt starten, van opnemen tot online zetten.
Wat is het spreekdoel?
Instrueren
Overtuigen
Activeren
Informeren
Deze slide heeft geen instructies
Artificial Intelligence gaat de komende jaren ons leven enorm veranderen. Ik ga jullie uitleggen wat AI precies is, hoe het werkt en wat de mogelijkheden zijn.
Wat is hier het spreekdoel?
Overtuigen
Activeren
Informeren
Instrueren
Deze slide heeft geen instructies
Jullie zitten nu allemaal op jullie telefoon, maar vandaag ga ik jullie uitdagen om één week lang een digital detox te doen. Aan het einde laat ik zien hoe je dat aanpakt.
Wat is het spreekdoel?
Instrueren
Informeren
Overtuigen
Activeren
Deze slide heeft geen instructies
Waarom moet je je publiek kennen?
Je presentatie staat of valt met hoe goed je je publiek kent. Je moet antwoord hebben op deze vragen:
Deze slide heeft geen instructies
Gouden regel: Hoe beter je je publiek kent, hoe meer je je presentatie kunt aanpassen = hoe effectiever je bent.
Deze slide heeft geen instructies
Casus: een presentatie over een wandrek
Publiek B
Zijn klasgenoten van de timmerafdeling (16-22 jaar, kennen gereedschap, weten wat de vlakbank en waterpas betekenen, hebben ervaring met houtbewerking)
Publiek A
Een groep beginners op een doe-het-zelf workshop in de bouwmarkt (25-65 jaar, willen graag iets maken maar hebben nauwelijks ervaring, kennen alleen een hamer en schroevendraaier)
Situatie: Mees (19) heeft een opleiding meubelmaker gedaan en wil een presentatie geven over hoe je zelf een strak wandrek maakt. Hij heeft twee mogelijke publiekssituaties:
Deze slide heeft geen instructies
Beschrijf minimaal twee verschillen in hoe Mees zijn presentatie zou moeten aanpassen voor publiek A versus publiek B. Denk aan: voorkennis, taalgebruik, stappen, voorbeelden.
Voorbeeldantwoorden:
Publiek A: kan vakjargon gebruiken (zwaluwstaart, vlakschuren, verstek), hoeft basisgereedschap niet uit te leggen
Publiek B: moet uitleggen wat een waterpas is, laten zien welk gereedschap je precies nodig hebt, eenvoudigere termen gebruiken
Publiek A: kan complexere technieken laten zien, sneller door de basis
Publiek B: moet elk stap uitvoerig uitleggen, waarschuwen voor veelgemaakte fouten, tijd nemen voor vragen
Publiek A: mag wat technischer, visuele materialen kunnen schematisch
Publiek B: veel foto's/video's van het proces, stap-voor-stap heel concreet
Zou Mees' spreekdoel hetzelfde blijven bij beide publieken?
Leg uit waarom wel of niet.
Voorbeeldantwoord: Ja, zijn spreekdoel blijft instrueren in beide gevallen - hij wil mensen leren hoe ze iets kunnen maken. Maar de diepgang en het tempo moeten totaal anders: bij publiek A kan hij dieper ingaan op technieken en meer voorkennis veronderstellen, bij publiek B moet hij eerst zorgen dat ze de basis snappen voordat hij verder kan.
Opdracht
Je krijgt een onderwerp: "Social media". Iedereen kent social media, maar je kunt er heel verschillende presentaties over geven. Jouw uitdaging: kies een spreekdoel en werk dat uit.
Stap 1: Kies één spreekdoel:
📊 Informeren - Leg iets uit over social media
💪 Overtuigen - Verander iemands mening over social media
🛠️ Instrueren - Leer mensen iets doen met social media
🔥 Activeren - Zet mensen in beweging rondom social media
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht
Stap 2: Beantwoord de volgende 4 vragen op basis van jouw gekozen spreekdoel:
Wat is precies mijn doel?
Formuleer in één zin wat je wilt bereiken
Voorbeeld bij overtuigen: "Ik wil mijn klasgenoten overtuigen dat ze minder tijd op Instagram moeten doorbrengen"
Deze slide heeft geen instructies
Wat is precies mijn doel?
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht
Wat weet mijn publiek (klasgenoten) al?
Iedereen gebruikt social media, maar wat weten ze over jouw specifieke punt?
Deze slide heeft geen instructies
Wat weet mijn publiek (klasgenoten) al?
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht
Welke informatie/argumenten/stappen heb ik nodig?
Bij informeren: welke feiten ga je uitleggen?
Bij overtuigen: welke argumenten gebruik je?
Bij instrueren: welke stappen doorloop je?
Bij activeren: hoe ga je ze motiveren?
Deze slide heeft geen instructies
Welke informatie/argumenten/stappen heb ik nodig?
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht
Hoe maak je het interessant voor dit publiek?
Waarom zouden ze moeten luisteren naar jouw presentatie over social media?
Deze slide heeft geen instructies
Hoe maak je het interessant voor dit publiek?
Deze slide heeft geen instructies
Startpunt van je voorbereiding!
Voordat je inhoudelijk begint met je presentatie voorbereiden, check deze punten:
✅ Spreekdoel is helder: Ik weet precies wat ik wil bereiken
✅ Publiek geanalyseerd: Ik weet wat ze weten, vinden en verwachten
✅ Match tussen doel en publiek: Mijn spreekdoel past bij dit publiek
✅ Aanpak bepaald: Ik weet hoe formeel/informeel ik moet zijn
Het bepalen van je doel en publiek is het startpunt van je voorbereiding!
Aan het einde van de les...
Kun je uitleggen wat een spreekdoel is
Kun je redenen geven waarom je je moet verdiepen in je publiek
Deze slide heeft geen instructies
Samenvatting
Je spreekdoel bepaalt wat je wilt bereiken
Je publiek bepaalt hoe je dat gaat doen
Zonder deze twee helder te hebben, is je presentatie kansloos
Deze slide heeft geen instructies