H1 Globalisering Examentraning

Starter: Dimensies

Woordenweb maken in duo's

Zet dimensies in het midden. Noteer de namen van 5 dimensies, schrijf bij elke dimensie minimaal 3 begrippen die erbij horen, bespreek met je klasgenoot

5

minute

00

second

1 / 19
volgende
Slide 1: Slide
newEditorAardrijkskundeMiddelbare schoolhavoLeerjaar 4

In deze les zitten 19 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Starter: Dimensies

Woordenweb maken in duo's

Zet dimensies in het midden. Noteer de namen van 5 dimensies, schrijf bij elke dimensie minimaal 3 begrippen die erbij horen, bespreek met je klasgenoot

5

minute

00

second

Hoofdstuk 1 -Globalisering -   Examentraining

1

minute

00

second

Leerdoelen

  • je kent begrippen van het hoofdstuk 1 Globalisering

  • Je weet welke soorten examenvragen er zijn en wat er in een antwoord wordt verwacht.

  • Je kunt een stappenplan gebruiken bij het beantwoorden van een examenvraag.

  • je kunt grafieken en kaarten analyseren en antwoorden op examenvragen formuleren 

Inhoud van het SE

  • een meerkeuzevraag 

  • examenopgaves (noemen, verklaren, redeneren, begrip gebruiken)


Materiaal: Bosatlas, pen

Onderwerpen

  • economische globalisering

(handel, transport, containerisatie)

  • sociale globalisering (migratie)

  • culturele globalisering

aandachtpunt:

  • dimensies 

Bronnenvragen


Bronnen:

  • teksten

  • kaarten





ANTWOORD FORMULEREN

  • In bron 1 staat dat…

  • Volgens bron 2 blijkt dat…

  • Uit bron 3 kun je afleiden dat…

  • Bron 4 laat zien dat…

  • Zoals te zien is in bron 5…

  • In de tekst van bron 6 wordt vermeld dat…

Wat is het

herwaarderen van de nationale identiteit


gedachtengoed

Wat betekent dat?

bulk-index & bulkgoederen

vrachttarieven

gangbare boer & gangbare melk

vraag en aanbod

transitie

gedachtengoed

Examenvraag – Thema: Globalisering

Situatie:
De productie van smartphones is een goed voorbeeld van globalisering. Een smartphone wordt vaak ontworpen in de Verenigde Staten, met grondstoffen uit Afrika, onderdelen uit Azië en assemblage in China. Daarna wordt het product wereldwijd verkocht.

Vraag 1 (3 punten)
Leg uit hoe de productie en verspreiding van smartphones een voorbeeld is van globalisering, door gebruik te maken van ten minste drie geografische dimensies. Noem bij elke dimensie een concreet voorbeeld.

Gebruik in je antwoord de economische, politieke, en sociaal-culturele dimensie.

7

minute

00

second

Aan de slag!

  • PowerPoints lezen (op teams bij Bestanden)

  • Examenopgaven "Investerengen in Keniaanse spoor

en "Arbeidsmigratie in India en Nepal"

  • Maak examentraining (methode of boek)

  • Optie: Test Jezelf opdrachten maken, zoveel mogelijk openvragen

  • Begrippen

  • Samenvatting maken (mag ook in deze lessonup)

15

minute

00

second

5

minute

00

second

Gebruik antwoordboekjes en nakijkmodellen om zichzelf te controleren

Samenvatting 1.1

Door globalisering neemt de wereldwijde verwevenheid van gebieden op een aantal terreinen toe. Deze ontwikkeling wordt sterk gestimuleerd door de verbeterde informatie- en communicatietechnologie en de transporttechnologie. Hierdoor neemt de relatieve afstand tussen gebieden af. Afstand en tijd worden in elkaar gedrukt: tijd-ruimtecompressie. Mno’s spelen in op deze ontwikkeling.

globalisering
informatie- en communicatietechnologie
relatieve afstand
tijd-ruimtecompressie
Mno’s

Samenvatting 1.2

Na 1990 wordt de vrijemarkteconomie het leidende economisch systeem. Gebieden raken economisch hechter verweven. Na 1990 kun je de economische globalisering aflezen aan:

  • de snelle toename van de wereldhandel;

  • de sterke stijging van buitenlandse investeringen;

  • de groei van het internationale transport- en communicatieverkeer. 

Onder invloed van de WTO wordt de vrijhandel gestimuleerd. bijvoorbeeld door het schrappen van handelsbelemmeringen. Hier profiteren mno’s van door onderdelen van het bedrijf te verplaatsen naar andere locaties in de wereld: offshoring. Favoriete gebieden hebben een of meerdere van deze kenmerken:

1. een gunstige ligging, 2. een groeiende afzetmarkt, 3. beschikken over goedkope arbeid of grondstoffen, 4. kennen belastingvoordelen en 5. zijn politiek stabiel. Het gevolg hiervan is dat de productieketen van goederen wordt opgedeeld en de wereldhandel toeneemt.

vrijemarkteconomie
wereldhandel
stijging
vrijhandel
handelsbelemmeringen
offshoring
gunstige
groeiende
goedkope arbeid
stabiel
productieketen
toeneemt

Samenvatting 1.3

De wereldeconomie wordt nog steeds beheerst door de drie centrumgebieden. Dit mondiaal netwerk staat onder druk door de verschuiving van het economisch zwaartepunt naar de semiperiferie: global shift. Geografische gevolgen hiervan zijn:

  • het ontstaan van een nieuwe internationale arbeidsverdeling;

  • het veroveren van nieuwe afzetmarkten door mno’s;

  • doorschuiven en/of reshoring van productie;

  • groeiende verwevenheid tussen gebieden;

  • groeiende sociale en regionale ongelijkheid.

Alleen landen en gebieden die voor mno’s interessant zijn doen mee in de globalisering. Hierdoor ontstaan in de wereld, maar ook binnen landen grote verschillen.

centrumgebieden
zwaartepunt
semiperiferie
nieuwe internationale arbeidsverdeling
nieuwe afzetmarkten
reshoring
verwevenheid
regionale ongelijkheid
globalisering

Samenvatting 1.4

In veel wereldsteden kom je, mede door de globalisering, dezelfde cultuurelementen tegen. Door de toename van het internationale toerisme, de internationale handel en de migratie verspreiden materiële en immateriële kenmerken zich snel over de wereld. Ook speelt de informatietechnologie een grote rol. Zo vindt de meeste uitwisseling van informatie plaats binnen de drie mondiale centrumgebieden.

Het effect van deze culturele globalisering is dat culturen en gebieden meer op elkaar kunnen gaan lijken: homogenisering. Zo is het Engels de lingua franca (de voertaal) van deze geglobaliseerde wereld. Anderzijds ontstaat door heterogenisering vooral in grote steden een mix van westerse en niet-westerse cultuurelementen. 

cultuurelementen
handel
immateriële
informatietechnologie
drie mondiale centrumgebieden
homogenisering
lingua franca
heterogenisering

Samenvatting 1.5

Arbeidsmigratie verloopt vooral van zuid naar noord. Welvarende landen zijn daarbij het meest in trek. Of iemand migreert wordt ook bepaald door de aspiraties en mogelijkheden. Internationale migratie wordt versterkt door:

  • de toenemende welvaartsverschillen;

  • verschil in leeftijdsopbouw tussen arme en rijke landen;

  • de verbeterde verbindingen tussen gebieden;

  • het verminderen van regelingen en wetten rondom landsgrenzen, bepaalde groepen migranten worden juist wel toegelaten: selectieve migratie.

Daarnaast is een toenemende groep mensen op drift in eigen regio of land: trek naar de stad, op de vlucht voor oorlogsgeweld of natuurrampen.

Groepen migranten vormen in de rijkere landen transnationale netwerken waarbinnen zij contact houden met het moederland. Zo verbindt een migratienetwerk het nieuwe vaderland met het oude thuis.

zuid
noord
aspiraties
welvaartsverschillen
leeftijdsopbouw
verbindingen
verminderen
selectieve migratie
stad
oorlogsgeweld
transnationale netwerken
nieuwe vaderland

Samenvatting 1.6

Landen profiteren ook van migratie.

  1. Migranten maken geld over naar het thuisland;

  2. Doorgangslanden met een gunstige geografische ligging profiteren als knooppunt in de migratieroutes;

  3. In vestigingslanden vergrijst de beroepsbevolking minder snel.

Een grote stad die voor een deel van de wereld belangrijk is als economisch, politiek en cultureel centrum noemen we een wereldstad. In deze steden zie je door verwestersing en amerikanisering vaak dezelfde cultuurelementen. Toch zijn we niet op weg naar één wereldcultuur. Dit komt doordat het opgeven van de eigen culturele identiteit weerstand oproept, cultuurelementen zelden één op één worden overgenomen én de westerse wereld ook onder invloed staat van niet-westerse culturen.

geld
geografische ligging
migratieroutes
vergrijst
wereldstad
cultuurelementen
wereldcultuur
culturele identiteit
niet-westerse

Leerdoelen controleren

  • Je weet welke soorten examenvragen er zijn en wat er in een antwoord wordt verwacht.

  • Je kunt een stappenplan gebruiken bij het beantwoorden van een examenvraag.

  • je kent begrippen van het hoofdstuk 1 Globalisering

  • je kunt grafieken en kaarten analyseren en antwoorden op examenvragen formuleren;

Hoe ben ik voorbereid op het examen?