Hoofdstuk 6: paragraaf 6.1 consumptie
Hoofdstuk 6: paragraaf 6.1 consumptie
Wat weet jij al over geld, sparen en uitgeven?
Leerdoel van vandaag
Aan het eind van deze les kun je uitleggen wat behoeften, schaarste, geld, inkomensvormen en koopgedrag zijn en hoe je op een slimme manier met geld omgaat.
Wat zijn behoeften?
Behoeften zijn alle wensen die mensen hebben. In de economie verdelen we ze in primaire en secundaire behoeften.
Voorzien in behoeften
Je voorziet in behoeften door producten te kopen, zelfvoorziening, de natuur of collectieve voorzieningen.
Soorten producten
Diensten
Niet-tastbaar, zoals een knipbeurt of een treinreis.
Goederen
Tastbare dingen, zoals fietsen en brood.
Gebruiks- en verbruiksgoederen
Gebruiksgoederen gebruik je vaker, denk aan een televisie. Verbruiksgoederen zijn snel op, zoals eten.
Primaire en secundaire behoeften
Primaire behoeften
Dingen die leuk zijn, maar niet noodzakelijk, zoals vakanties en games.
Wat je echt nodig hebt: eten, drinken, kleding, wonen en zorg.
Secundaire behoeften
Wat is schaarste?
Omdat tijd en geld beperkt zijn, kun je niet alles kopen. Je moet keuzes maken, dat noemen we schaarste.
Schaars en vrij goed
Schaars: bijna alles waar je moeite voor doet of betaalt. Vrije goederen: zonlicht, frisse lucht.
De rol van geld
Geld is een ruilmiddel waarmee je producten en diensten kunt kopen of verkopen.
Directe en indirecte ruil
Direct: producten ruilen zonder geld. Indirect: eerst geld krijgen voor werk of spullen, dan iets kopen.
Chartaal en giraal geld
Munten en papiergeld, tastbaar.
Giraal geld
Chartaal geld
Niet tastbaar, digitaal op de bank.
Bronnen van inkomen
Je verdient inkomen uit arbeid (zoals loon) of uit bezit (zoals huur en rente).
Inkomensverschillen
Niet iedereen verdient evenveel. De overheid helpt met toeslagen en uitkeringen om verschillen kleiner te maken.
Koopovereenkomsten
Bij een koop gelden rechten en plichten. De Warenwet beschermt consumenten.
Wat beïnvloedt koopgedrag?
Bedrijven richten zich vaak op jongeren; die geven veel uit en zijn makkelijk te beïnvloeden.
Invloeden van buitenaf
Bedrijven en doelgroepen
Familie, vrienden, leeftijd, geld, milieu en gezondheid.
Consumenteninformatie
Consumenten krijgen info via onderzoek, vergelijken, etiketten en keurmerken.
Wat is marketing?
Bedrijven gebruiken de 6 P’s (prijs, plaats, product, presentatie, promotie, personeel) om producten te verkopen.
Reclame in ons leven
Reclame informeert, verleidt of probeert gedrag te veranderen (zoals milieureclame).
Functies van geld
Je koopt producten met geld.
Met geld vergelijk je prijzen en kun je sparen.
Ruilmiddel
Reken- en spaarmiddel
Betalen: hoe doe je dat?
Met munten, pinpas, creditcard of internetbankieren. Soms leen je geld (zoals met een creditcard).
Waarom sparen mensen?
Sparen doe je voor een doel, uit voorzorg of om rente te ontvangen en je geld te laten groeien.
Rente op spaargeld
De bank betaalt jou rente over je spaargeld. Hoeveel, hangt af van bedrag, rente en tijd.
Lenen
Lenen kost geld
Hypotheek (huis), persoonlijk of doorlopend krediet (consumptiegoederen), huurkoop.
Je leent geld, betaalt terug met rente en aflossing.
Soorten leningen
Uitgaven en budgetteren
Vaste lasten, dagelijkse uitgaven en incidentele uitgaven kun je plannen met een budget. Zo houd je overzicht.
Reserveren voor grote uitgaven
Als je spaart voor vervanging van spullen, noem je dat reserveren. Zo kom je niet voor verrassingen te staan.
Vervoerskosten berekenen
Denk bij vervoerskeuze aan kosten zoals benzine, verzekering en onderhoud. Deel de totaalkosten door het aantal kilometers.
Afronding en reflectie
Bedenk: wat ga jij toepassen uit deze les? Wat is voor jou belangrijk als het om geld en consumeren gaat?
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.