Roadblock: geheim, schuld en perspectief

• newEditor
• Nederlands
• Middelbare school
• vmbo k
• Leerjaar 1

Ondertitel kan mondeling worden genoemd: 'Zou jij kunnen leven met een loodzware leugen?'.

Lesdoel

Ik kan uitleggen hoe perspectief, vriendschap, loyaliteit en schuldgevoel samen de spanning in Roadblock bepalen.

Waaraan denk jij bij een zwaar ongeluk?

Gebruik de antwoorden als opstap naar de ondertitel en de morele spanning van het boek. Mogelijke vervolgvragen: waarom juist dat woord, en welke woorden passen bij spanning of schuld?

Voorlezen

Roadblock opent met een ernstig ongeluk op pagina 5-7.

Daardoor begint het verhaal niet rustig, maar meteen met spanning en vragen. Als lezer wil je direct weten:

• wat er precies is gebeurd

• wie erbij betrokken zijn

• of het ongeluk voorkomen had kunnen worden

Verwijs hier naar de proloog op p. 5 t/m 7 zonder de tekst volledig samen te vatten.

De hoofdpersonen

De kern van het verhaal draait om drie vrienden:

• Ryan

• Lucas

• Ben

Hun vriendschap komt onder druk te staan door wat er gebeurt.

Voorlezen: pagina 15-17 over Ben en pagina 18+19 over Ryan.

Van grap naar gevaar

De jongens fietsen na een schoolfeest naar huis.

Wat eerst onschuldig of stoer lijkt, krijgt steeds ernstigere gevolgen. In dit verhaal zie je hoe één keuze kan uitgroeien tot een gebeurtenis die niet meer terug te draaien is.

Sluit aan op de passages rond Ben en Ryan op p. 15 t/m 19.

Het ongeluk onderweg

Ben haakt met zijn fietsstuur in dat van Ryan.

Ze vallen. Vanaf dat moment draait het verhaal niet alleen om wat er gebeurd is, maar ook om de vraag wie verantwoordelijkheid draagt.

Wie is schuldig?

Ben vindt dat Lucas en Ryan de meeste schuld hebben.

Zijn redenering is dat zij eerder de cementblokken hebben versjouwd en zo het gevaar mee hebben veroorzaakt. Het boek laat zien dat schuld niet altijd simpel is: er kan verschil zijn tussen meedoen, veroorzaken en verantwoordelijk zijn.

Benadruk dat de les niet draait om juridisch oordeel, maar om lezen, interpreteren en morele spanning in het verhaal.

Wie draagt volgens jou het meest verantwoordelijkheid?

1

Ben

2

Ryan

3

Lucas

4

alle drie

Waarom is schuld in dit verhaal niet simpel te verdelen?

Bespreek dat leerlingen onderscheid kunnen maken tussen meedoen, veroorzaken en verantwoordelijk zijn. Goede antwoorden verwijzen naar de cementblokken, het ongeluk onderweg en het idee dat schuld moreel ingewikkeld is.

Vertellen vanuit perspectief

Elk hoofdstuk wordt verteld vanuit één van de drie vrienden.

Het perspectief is het standpunt van waaruit je het verhaal meemaakt. Dat bepaalt:

• wat je als lezer ziet

• wat je wel of niet weet

• met wie je meeleeft

Ik-perspectief

Dit boek gebruikt het ik-perspectief.

Dat betekent:

• de verteller is zelf een personage in het verhaal

• je kijkt door de ogen van die 'ik'

• je kent alleen zijn gedachten, gevoelens en ervaringen

Daardoor voelt het verhaal direct en persoonlijk.

Wisselende ik-vertellers

Omdat de hoofdstukken per vriend wisselen, krijg je hetzelfde verhaal in delen vanuit verschillende kanten te zien.

Dat kan zorgen voor:

• meer begrip voor elk personage

• extra spanning

• verschillen in wat ieder personage vertelt of verzwijgt

Noem mondeling dat leerlingen dit verwarrend of juist helpend kunnen vinden, maar zet geen vraag op de slide.

Wat betekent ik-perspectief in dit boek?

A

Je kent alle gedachten

B

Een buitenstaander vertelt

C

Een personage vertelt

D

De schrijver spreekt zelf

Correct is: een personage vertelt zelf als 'ik'. De andere opties sluiten aan bij veelvoorkomende verwarringen over verteller, schrijver en alwetend perspectief.

Hoe werkt wisselend perspectief voor jou als lezer?

1

heel fijn

2

best fijn

3

beetje verwarrend

4

erg verwarrend

Tussen vrienden

In Roadblock is vriendschap niet alleen gezelligheid.

Vriendschap betekent hier ook:

• samen keuzes maken

• elkaar steunen

• elkaars fouten meemaken

• merken hoe kwetsbaar vertrouwen kan zijn

Vriendschap en loyaliteit

Vriendschap gaat over samen optrekken, vertrouwen en verbondenheid.

In het boek wordt die band op de proef gesteld door angst en geheimen.

Vriendschap

Loyaliteit is trouw blijven aan iemand.

Maar het boek laat zien dat loyaliteit moeilijk wordt als trouw zijn botst met eerlijk zijn.

Loyaliteit

Het geheim

Een geheim kan vrienden verbinden, maar ook uit elkaar trekken.

Zwijgen lijkt soms bescherming, maar maakt de spanning vaak groter. In dit verhaal groeit de druk juist doordat niet alles wordt uitgesproken.

Maak de samenvatting compleet

In Roadblock grijpen vriendschap, loyaliteit en schuldgevoel in elkaar. Daardoor blijft de spanning in het verhaal steeds voelbaar.

vriendschap

loyaliteit

schuldgevoel

spanning

perspectief

vertrouwen

waarheid

geheim

Alle vier kernwoorden zijn letterlijk opgebouwd in deze subtopic. Laat leerlingen na afloop kort toelichten hoe die begrippen samenhangen.

Van boek naar werkelijkheid

Het NOS-bericht over beton op de A1 laat zien dat het onderwerp van Roadblock niet alleen verzonnen voelt.

--> Auto's beschadigd door stukken beton op A1, vermoedelijk met opzet.

Verwijs mondeling naar het NOS-voorbeeld uit juli 2025 als actuele context bij het boek.

Aanrader!

De spanning in Roadblock ontstaat door een combinatie van factoren:

• een ernstig begin

• onduidelijke schuld

• meerdere perspectieven

• vriendschap onder druk

• een geheim dat blijft doorwerken

Zo wil je als lezer steeds verder lezen.

Zou jij kunnen leven met zo'n geheim? Waarom wel of niet?

Reflectie zonder fout antwoord. Let op morele, emotionele en praktische gevolgen, zoals wantrouwen, stress, schuldgevoel of afstand in vriendschappen.

Waar ben je nieuwsgierig naar geworden in dit boek?

Laat leerlingen benoemen wat hen het meest hielp: perspectief, thema's, het NOS-voorbeeld, de schuldvraag of de gesprekken in de klas.