1.1 Kaarten, afstanden en Sydney
Planning
Terugblik/nakijken
Uitleg 1.2
Aan de slag
Evaluatie
1
m
00
s
Onderdelen in deze les
Planning
Terugblik/nakijken
Uitleg 1.2
Aan de slag
Evaluatie
1
m
00
s
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel
Ik kan de bevolkingsdichtheid van een gebied uitrekenen.
Ik weet welke 4 elementen op een kaart horen te staan.
Ik kan schaal omrekenen op een kaart.
De opgegeven leerdoelen zijn er vier. Volgens de instructie kies ik één centraal lesdoel. Deze les draait daarom om bevolkingsdichtheid als hoofdleerdoel. De andere doelen komen terug als inhoudelijke onderdelen in de lesslides.
Wat weet je na vorige les over kaarten?
Gebruik de woordwolk om voorkennis op te halen. Verwachte woorden: kaart, schaal, legenda, afstand, stad, noord, Sydney.
Lezen 1.1
'Leren over een gebied'
Bladzijde 8
1
m
00
s
Deze slide heeft geen instructies
Bevolkingsdichtheid: wat is dat?
Bevolkingsdichtheid laat zien hoeveel mensen in een gebied wonen.
Je kijkt naar:
het aantal inwoners
de oppervlakte van het gebied
Deze slide heeft geen instructies
Druk of rustig wonen
Veel mensen op weinig ruimte = hoge bevolkingsdichtheid
Weinig mensen op veel ruimte = lage bevolkingsdichtheid
Een stad is vaak dichter bevolkt dan het platteland
Leg het woord dichtheid eenvoudig uit als 'hoe vol een gebied is met mensen'.
De som
bevolkingsdichtheid = aantal inwoners ÷ oppervlakte
De uitkomst schrijf je vaak als:
inwoners per km²
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeld van een berekening
Een gebied heeft 20.000 inwoners.
De oppervlakte is 100 km².
20.000 ÷ 100 = 200
De bevolkingsdichtheid is 200 inwoners per km².
Schrijf de som stap voor stap voor op het bord. Benadruk dat km² de oppervlakte is, niet een afstand.
Hoe reken je bevolkingsdichtheid uit?
inwoners ÷ oppervlakte
oppervlakte ÷ inwoners
inwoners × oppervlakte
oppervlakte - inwoners
Controleert de kernsom van slides 2-5. Veelgemaakte fout: oppervlakte en inwoners omdraaien.
Maak de tekst compleet
Bevolkingsdichtheid laat zien hoeveel mensen in een gebied wonen. Je rekent met het aantal inwoners en de oppervlakte van het gebied. De uitkomst schrijf je vaak als inwoners per km².
De drie kernwoorden komen letterlijk uit de uitlegslides terug.
Aan de slag
Maken 1.1?
Opdr. 2, 3, 4, 5
WB - blz. 6
LB - blz. 8
Lezen '1.1 Sydney'
5
m
00
s
Deze slide heeft geen instructies
Wat heb je nodig op een kaart?
Vier belangrijke onderdelen van een kaart zijn:
de titel
de legenda
de schaal of schaalstok
de noordpijl
Gebruik precies deze termen steeds opnieuw, zodat leerlingen ze herkennen op volgende slides.
De titel en legenda
De titel vertelt waar de kaart over gaat.
De legenda legt kleuren en tekens uit.
Zo weet je wat je op de kaart ziet.
Deze slide heeft geen instructies
Schaal en windrichting
De schaal laat zien hoe groot de kaart is verkleind.
De noordpijl helpt je met noord, zuid, oost en west.
Zo kun je plaatsen beter vinden.
Noem dat de schaal als getal of als schaalstok kan staan. Dat bereidt de volgende slides voor.
Afstand op de kaart
Op een kaart is de echte afstand kleiner getekend.
Met de schaal of schaalstok reken je uit hoe ver twee plaatsen in werkelijkheid van elkaar liggen.
Deze slide heeft geen instructies
Rekenen met schaal
Bij een schaal van 1 : 100.000 geldt:
1 cm op de kaart = 100.000 cm in werkelijkheid
100.000 cm = 1 km (-00.000)
Dus: 1 cm op de kaart = 1 km in het echt
Houd de omzetting simpel. Voor deze doelgroep is het vooral belangrijk dat leerlingen het verband zien tussen kaartafstand en werkelijke afstand.
Slide tekst
Deze slide heeft geen instructies
Als de klas een atlas gebruikt, laat een echte schaalstok zien en wijs de stukjes aan.
Welke vier onderdelen horen bij een kaart?
titel, legenda, schaal, windrichting
titel, stad, schaal, kleur
legenda, wijk, noord, afstand
titel, inwoners, platteland, schaal
Toetst herkenning van de vier vaste kaartonderdelen uit slides 6-8.
Vul de kaartwoorden in
De titel vertelt waar de kaart over gaat. De legenda legt kleuren en tekens uit. De windrichting helpt je met noord, zuid, oost en west. Met de schaal reken je de echte afstand uit.
Alleen de drie woorden passen logisch op deze plek in de tekst.
Bij schaal 1 : 100.000 is 1 cm op de kaart...
100 km echt
1 km echt
10 km echt
1000 km echt
Gebaseerd op slide 10. Distractors testen of leerlingen nullen verkeerd lezen.
Sydney als grote stad
Introductie van de laatste inhoudelijke lijn: leefomgeving vergelijken. Houd het geografisch: plaats, stad, vervoer, schoolomgeving.
Verschillen met jouw omgeving
Tussen Sydney en jouw omgeving kunnen verschillen zitten, zoals:
Sydney is veel groter dan de meeste Nederlandse plaatsen.
Er wonen meer mensen.
Kinderen reizen soms verder naar school.
Formuleer het voorzichtig met 'kunnen', omdat de eigen omgeving van leerlingen kan verschillen.
Overeenkomsten met jouw omgeving
Er zijn ook overeenkomsten:
Kinderen gaan naar school.
Er zijn wegen, huizen en winkels.
Mensen wonen in een wijk en reizen door de stad of het dorp.
Deze slide heeft geen instructies
Waarom vergelijken?
Door plaatsen te vergelijken zie je:
hoe mensen wonen
hoe druk een gebied is
hoe belangrijk kaarten zijn om een gebied te begrijpen
Verbind hier alle onderdelen van de les: kaartgebruik, afstand en bevolkingsdichtheid helpen om verschillen tussen gebieden te begrijpen.
Wat is een verschil tussen Sydney en jouw omgeving?
kinderen gaan naar school
er zijn wegen en winkels
Sydney is vaak veel groter
mensen wonen in een wijk
Toetst het verschil tussen overeenkomsten en verschillen uit slides 12-15.
Wat lijkt jou het grootste verschil met Sydney?
grootte van de stad
aantal mensen
afstand naar school
bijna geen verschil
Deze slide heeft geen instructies
Noem 1 overeenkomst met Sydney.
Bespreek antwoorden klassikaal. Goede elementen: een overeenkomst zoals naar school gaan, wegen/huizen/winkels, wonen in een wijk.
Wat heb jij vandaag geleerd?
Reflectie zonder goed of fout. Laat leerlingen kort terugkijken op hun eigen leren.
Wat vond jij het lastigst?
Reflectie zonder goed of fout. Antwoorden kunnen gaan over sommen, kaartdelen, schaal of vergelijken met Sydney.
Begrippen
bevolkingsdichtheid - het aantal mensen dat in een gebied woont
oppervlakte - hoe groot een gebied is
inwoners per km² - het aantal inwoners op één vierkante kilometer
titel - naam van de kaart
legenda - uitleg van kleuren en tekens
windrichting - richting zoals noord, zuid, oost en west
schaal - laat zien hoeveel de werkelijkheid is verkleind
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
schaalstok - een getekende lijn waarmee je echte afstand kunt meten
werkelijke afstand - de echte afstand tussen twee plaatsen
kaartafstand - de gemeten afstand op de kaart
Sydney - grote stad in Australië
wijk - deel van een stad of dorp
platteland - gebied met weinig huizen en minder mensen
Deze slide heeft geen instructies
