BOL 2
KSPD
Keuzedeel Specifieke Doelgroepen
16-09-2026
BOL 2
KSPD
Keuzedeel Specifieke Doelgroepen
16-09-2026
Omgaan met specifieke doelgroepen
Keuzedeel KSPD – Kinderen & Jongeren
Kinderen & Jongeren
zijn geen kleine volwassenen!
Wat vraagt een kind van jou als doktersassistent?
Het kind
De ouder / verzorger
Allebei
Ligt aan de situatie
Een kind komt bij jou aan de balie. Wie krijgt volgens jou de meeste aandacht?
Leerdoelen
Aan het einde van deze les kun je…
Uitleggen waarom kinderen een specifieke patiëntengroep zijn
Je communicatie aanpassen aan kinderen van verschillende leeftijden
Rekening houden met de rol en ongerustheid van ouders
Uitleggen waar je bij (telefonische) triage van een kind extra op let
Gezondheids- en leefstijlproblemen bij kinderen signaleren en bespreekbaar maken
Noem één reden waarom je een kind anders benadert dan een volwassen patiënt.
Waarom zijn kinderen geen kleine volwassenen?
Een kind ontwikkelt zich nog op verschillende gebieden:
🧠 Cognitief
Denken en begrijpen → stem je uitleg af op de leeftijd.
❤️ Sociaal-emotioneel
Omgaan met angst, pijn en spanning → bied veiligheid en geruststelling.
🩺 Lichamelijk
Het lichaam is nog in ontwikkeling → klachten en behandeling kunnen anders zijn.
🗣️ Communicatie
Een kind vertelt en begrijpt anders → gebruik duidelijke, eenvoudige taal.
💡 Onthouden:
Stem je benadering altijd af op de leeftijd en ontwikkeling van het kind.
Hoe praat je met een kind?
Je wil een 6-jarig kind iets vragen over zijn buikpijn.
Welke vraag vind je het meest passend?
Wat is de locatie van de pijn?
Kun je precies beschrijven hoe de pijn is ontstaan?
Waar doet je buik pijn?
Heb je sinds vanochtend abdominale klachten?
Belangrijk
Bij een kind:
gebruik eenvoudige woorden
stel korte, duidelijke vragen
stel één vraag tegelijk
pas je taal aan de leeftijd aan
geef het kind tijd om te antwoorden
💡 Onthouden
De informatie die je nodig hebt blijft hetzelfde, maar je manier van vragen stellen verandert.
Ouder en kind
Moeder is aan de balie met dochter en zegt : “Mijn dochter heeft koorts en drinkt bijna niets.”
Je vraagt het meisje zelf: “Heb je dorst?”
Het meisje zegt: “Nee.”
Wat doe je?
A Ik ga uit van het verhaal van de moeder
B Ik ga uit van het verhaal van het kind
C Ik luister naar allebei
D Ik weet het niet
Wat zou jij doen?
Een vader belt :
“Mijn dochter heeft 39,5 graden koorts!
Ze moet medicijnen krijgen.”
Wat is jouw eerste reactie?
“39,5 graden is niet altijd reden tot zorgen.”
“U hoeft zich geen zorgen te maken.”
“Ik begrijp dat u zich zorgen maakt. Ik wil u eerst een paar vragen stellen.”
“De huisarts bepaalt uiteindelijk of ze medicijnen krijgt.”
Oefencasus
Vader belt over zijn zoon Mohammed (9 jaar).
“Hij heeft keelpijn, wil niet eten en voelt warm.”
Zijn vader wil graag medicijnen.
💬 Wat wil jij weten?
Je geeft alvast advies.
Je vraagt de vader om alle vragen nog een keer te beantwoorden.
Je vraagt Mohammed zelf aan de telefoon.
Je maakt direct een afspraak zonder verder te vragen.
De vader is moeilijk te verstaan.
Sommige vragen zijn telefonisch lastig te beantwoorden.
Je krijgt te weinig informatie op dit moment.
Wat doe je?
Mohammed vertelt zelf..
Mohammed vertelt:
“Ik kan niet goed slikken omdat mijn keel pijn doet.”
Maar: “Ik voel me eigenlijk niet zo ziek.”
🤔 Wat valt op?
Je hebt nu informatie van:
👨 Vader
→ bezorgd, wil medicijnen
👦 Mohammed
→ keelpijn en slikklachten, maar voelt zich niet erg ziek
Waarom is het belangrijk om beide verhalen te horen?
Waar let je extra op?
👦 Het kind zelf
Wat vertelt het kind?
Hoe voelt het zich?
Hoe gedraagt het zich?
👨👩👧 De ouder
Wat heeft de ouder gezien?
Waar maakt de ouder zich zorgen over?
🩺 Algemene indruk
Hoe ziek lijkt het kind?
📞 Telefonisch beoordelen
Krijg je voldoende informatie?
Kun je de situatie veilig inschatten?
⭐ Belangrijk:
Als je telefonisch onvoldoende informatie krijgt om goed te kunnen beoordelen, moet je daar iets mee doen.
Triage bij een kind
Mohammed: hoe loopt het af?
Na overleg met de triagearts wordt besloten dat vader en Mohammed naar de huisartsenpost komen.
Waarom?
Omdat er telefonisch onvoldoende informatie is om de situatie goed te beoordelen.
💡 De onzekerheid is op zichzelf reden om verder te beoordelen.
Mohammed: hoe loopt het af?
Vader is teleurgesteld.
Hij verwacht dat Mohammed medicijnen krijgt.
Waarom kan dat voor een ouder belangrijk zijn?
Wat doe jij als doktersassistent?
Mohammed: hoe loopt het af?
Mohammed heeft geen medicatie nodig.
Je kunt wel uitleggen wat vader kan doen.
Bijvoorbeeld:
voldoende drinken;
koude dranken;
eventueel een ijsje;
zo nodig paracetamol, passend bij de situatie en volgens het gegeven advies.
Jongeren
Met wat voor klachten zouden specifiek jongeren zich kunnen melden in de huisartsenpraktijk ?
🥤 Voeding
🏃 Bewegen
🍺 Alcohol
🚬 Roken
💊 Drugs
🎮 Gamen/gokken
❤️ Relaties & seksualiteit
💊 Anticonceptie
Casus :
Een jongen (15) belt naar de praktijk vanwege vermoeidheid.
Tijdens het gesprek vertelt hij:
“Ik game eigenlijk iedere avond tot ongeveer 02.00 uur.”
🤔 Wat doe je als doktersassistent?
Je zegt dat hij minder moet gamen.
Je negeert het, want hij belt vanwege vermoeidheid.
Je herkent dit als mogelijk relevant signaal en vraagt verder.
Je verwijst hem direct door.
👀 Signaleren
“Je vertelt dat je vaak tot 02.00 uur gamet.”
⬇️
💬 Doorvragen
“Hoe vaak gebeurt dat?”
⬇️
🗣️ Bespreekbaar maken
“Merk je dat je daar overdag last van hebt?”
⬇️
👩⚕️ Zo nodig doorverwijzen
Afhankelijk van de situatie en hulpvraag.
⭐ Denk als doktersassistent:
Niet meteen oplossen → eerst begrijpen wat er speelt.
Van signaal naar gesprek
Jij zit aan de telefoon 📞
Een ouder belt over een ziek kind.
Zet de stappen in de juiste volgorde:
Stap 1
Stap 3
Stap 2
Stap 4
Advies geven
Informatie verzamelen
Beoordelen of verdere beoordeling nodig is
Zorg van ouder erkennen
Bij een kind let ik voortaan extra op ...
Zie It's Learning
voor de opdracht!