Het werk van de gemeenteraad in Deventer

De gemeenteraad van Deventer

1 / 36
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBurgerschapMBOStudiejaar 1,2

In deze les zitten 36 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 20 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

De gemeenteraad van Deventer

Open met het idee dat veel besluiten die studenten dagelijks merken, lokaal worden genomen: verkeer, openbare ruimte, sport, cultuur en jongerenvoorzieningen.

Lesdoel

Ik kan uitleggen hoe de gemeenteraad van Deventer werkt en welke rol die raad heeft bij besluiten in de gemeente.

Deze slide heeft geen instructies

Waar denk je aan bij de gemeenteraad van Deventer?

Gebruik de woordwolk om voorkennis op te halen. Vraag kort door op woorden als stemmen, besluiten, burgemeester, wijk of geld.

Wat is de gemeenteraad?

De gemeenteraad is het hoogste bestuursorgaan van de gemeente.


De raad neemt besluiten over onderwerpen die belangrijk zijn voor inwoners van Deventer.


Denk aan wonen, verkeer, veiligheid, duurzaamheid, zorg, cultuur en jongerenbeleid.

Benadruk dat 'hoogste bestuursorgaan' niet betekent dat de raad alles zelf uitvoert. De raad stelt kaders en controleert; het college voert uit.

Waarom is de raad belangrijk?

  • De raad vertegenwoordigt de inwoners van Deventer

  • De raad maakt politieke keuzes

  • De raad beslist over geld en plannen

  • De raad controleert het gemeentebestuur

Deze slide heeft geen instructies

Voor wie werkt de raad?

Raadsleden horen niet alleen hun eigen mening te volgen. Zij moeten ook luisteren naar wat er leeft in de stad en in de dorpen van de gemeente.


In Deventer gaat het dus om belangen van inwoners uit bijvoorbeeld de stad zelf, Colmschate, Diepenveen, Bathmen, Schalkhaar en Lettele.

Noem dat Deventer als gemeente meer is dan alleen de binnenstad. Dit helpt leerlingen lokaal bestuur concreet te zien.

Waar gaat de raad in Deventer over?

  • woningbouw en leefbaarheid

  • verkeer en bereikbaarheid

  • armoede en ondersteuning

  • klimaat en energie

  • sport, cultuur en onderwijsomgeving

Maak duidelijk dat gemeenten geen landelijke wetten maken, maar wel veel invloed hebben op het dagelijks leven in de eigen gemeente.

Wie zitten er in de raad?

In de gemeenteraad zitten raadsleden van verschillende politieke partijen.


Zij zijn gekozen door de inwoners van Deventer tijdens de gemeenteraadsverkiezingen.


Elke partij kijkt vanuit eigen ideeën naar onderwerpen en oplossingen.

Je hoeft geen volledig partijoverzicht te geven; het gaat hier om het principe van vertegenwoordiging en politieke verschillen.

Waarom moet de raad naar stad én dorpen luisteren?

Bespreek antwoorden als: luisteren naar inwoners uit verschillende wijken en dorpen, niet alleen eigen mening volgen, belangen afwegen binnen heel Deventer.

Raadsleden en fracties

  • Raadsleden werken vaak samen in een fractie

  • Een fractie bestaat uit leden van dezelfde partij

  • Grote fracties hebben meestal meer invloed in debatten

  • Toch moet voor besluiten vaak steun van meerdere partijen komen

Leg uit dat invloed niet alleen afhangt van grootte, maar ook van samenwerking, argumentatie en coalities.

De voorzitter van de raad

De burgemeester is voorzitter van de gemeenteraad.


De voorzitter leidt de vergadering en bewaakt de orde, maar is niet hetzelfde als de raad zelf.


Zo blijft duidelijk wie debatteert en wie het proces begeleidt.

In veel gemeenten, ook in Deventer, heeft de burgemeester een bijzondere dubbele rol: voorzitter van raad en college. Dat kan hier kort worden benoemd.

Hoe komen raadsleden op hun plek?

Raadsleden worden gekozen via gemeenteraadsverkiezingen.


Inwoners van 18 jaar en ouder stemmen op een partij of kandidaat.


De uitslag bepaalt hoeveel zetels elke partij in de raad krijgt.

Deze slide heeft geen instructies

Wie is voorzitter van de gemeenteraad?

A

een wethouder

B

de griffier

C

de burgemeester

D

de grootste fractie

Controleert begrip van de bijzondere rol van de burgemeester.

Welk onderdeel lijkt jou het belangrijkst voor een raadslid?

1

luisteren

2

samenwerken

3

ordebewaken

4

verkiezing winnen

Deze slide heeft geen instructies

Wat doet de gemeenteraad precies?

De gemeenteraad heeft drie hoofdtaken:


  • vertegenwoordigen van inwoners

  • kaders stellen voor beleid en plannen

  • controleren of het college goed werkt

Deze driedeling is de kern van de les. Verwijs er in latere slides steeds naar terug.

Vertegenwoordigen

Raadsleden halen signalen op uit de samenleving.


Dat doen zij via gesprekken, werkbezoeken, e-mails, bijeenkomsten en contact met bewoners of organisaties.


Zo proberen zij mee te nemen wat inwoners van Deventer belangrijk vinden.

Maak het concreet met voorbeelden zoals klachten over verkeersveiligheid, wensen voor sportplekken of zorgen over woningen.

Kaders stellen

  • de raad bepaalt doelen en grenzen

  • de raad besluit over plannen en regels

  • de raad verdeelt geld via de begroting

  • het college moet binnen die kaders werken

Gebruik eventueel de vergelijking: de raad bepaalt 'wat' en 'waarom', het college vooral 'hoe'.

Controleren

De raad kijkt of het college uitvoert wat is afgesproken.


Daarbij let de raad op resultaten, kosten en uitleg van besluiten.


Controle voorkomt dat bestuurders zonder tegenwicht kunnen handelen.

Je kunt hier de link leggen met democratie en machtenspreiding op lokaal niveau.

Hoe controleert de raad?

  • vragen stellen aan wethouders en burgemeester

  • debat voeren in vergaderingen

  • stukken en rapporten bespreken

  • moties of amendementen indienen

Licht kort toe: een motie is een uitspraak of verzoek; een amendement verandert een voorstel.

De raad en het college

De gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders hebben verschillende rollen.


De raad besluit over hoofdlijnen en controleert.

Het college bereidt beleid voor en voert besluiten uit.


Juist dat verschil maakt lokaal bestuur werkbaar.

Voorkom verwarring: het college is dus niet hetzelfde als de raad, ook al werken ze nauw samen.

Wie zitten er in het college?

Het college bestaat uit:


  • de burgemeester

  • de wethouders


Wethouders hebben vaak een eigen portefeuille, zoals financiën, jeugd, verkeer of duurzaamheid.

Een wethouder hoeft niet per se raadslid te blijven; na benoeming is de rol anders dan die van een raadslid.

Deze slide heeft geen instructies

Welke taak hoort niet bij de gemeenteraad?

A

inwoners vertegenwoordigen

B

beleid uitvoeren

C

kaders stellen

D

college controleren

Belangrijke scheiding tussen raad en college uit slides 10-17.

Maak de uitleg compleet

De gemeenteraad heeft drie hoofdtaken. Raadsleden vertegenwoordigen inwoners, stellen kaders voor beleid en plannen, en controleren of het college goed werkt.

vertegenwoordigen
kaders
controleren
uitvoeren
stemmen
portefeuilles
vergaderen
coalities

Kernzin uit dit blok; goed bruikbaar als gezamenlijke herhaling.

Hoe kan de raad het college kritisch volgen?

Let op antwoorden als: vragen stellen aan wethouders, debat voeren, stukken bespreken, moties of amendementen gebruiken. Laat leerlingen uitleggen hoe dat helpt bij controle.

Van idee naar besluit

Een onderwerp komt meestal niet in één stap op de agenda.


Signalen uit de samenleving, plannen van het college of landelijke veranderingen kunnen aanleiding zijn voor lokaal beleid.


Daarna volgt bespreking, debat en uiteindelijk een besluit.

Houd het proces algemeen; vermijd te technische details die per gemeente kunnen verschillen.

Stap voor stap in Deventer

signaal of voorstel → voorbereiding door college of raad → bespreking in vergadering → debat en mogelijke aanpassing → stemming in de raad → uitvoering door het college

Gebruik de pijlen alleen hier omdat het proces zelf de kern van de slide is.

Debat, amendement, motie

  • in een debat verdedigen partijen hun standpunt

  • met een amendement verandert de raad een voorstel

  • met een motie spreekt de raad een wens of oordeel uit

  • daarna volgt vaak de stemming

Laat zien dat besluiten niet vaststaan zodra een voorstel op tafel ligt; de raad kan bijsturen.

Waarom stemmen belangrijk is

Bij de stemming telt uiteindelijk of een voorstel genoeg steun krijgt.


Daarmee wordt zichtbaar welke keuzes de meerderheid van de raad maakt.


Zo krijgt beleid democratische legitimiteit binnen de gemeente.

Leg 'democratische legitimiteit' eenvoudig uit als: besluiten hebben steun van gekozen vertegenwoordigers.

Wat merken inwoners hiervan?

  • nieuwe woningen of bouwplannen

  • inrichting van straten en fietspaden

  • regels voor evenementen

  • keuzes over welzijn, sport en cultuur

Koppel steeds terug aan het dagelijks leven van studenten: wat zij zien in hun wijk is vaak het resultaat van lokaal bestuur.

Wat doet een amendement?

A

een voorstel uitvoeren

B

een debat afsluiten

C

een wens uitspreken

D

een voorstel wijzigen

Distractor 'een wens uitspreken' verwijst bewust naar motie, zodat het onderscheid zichtbaar wordt.

Zet het besluitproces goed neer

Een onderwerp begint vaak met een signaal of voorstel. Daarna volgt voorbereiding door college of raad, bespreking in de vergadering, debat en mogelijke aanpassing. Daarna komt de stemming en vervolgens de uitvoering door het college.

signaal
vergadering
stemming
portefeuille
fractie
begroting
burgemeester
zetel

Toetst het stappenplan van slide 19 plus de afronding met uitvoering.

Welk raadsbesluit merk je het snelst in je eigen buurt?

Goede antwoorden koppelen een lokaal besluit aan zichtbaar effect, zoals woningen, fietspaden, sport, cultuur, welzijn of evenementen in Deventer.

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

gemeenteraad - gekozen groep die besluiten neemt en het gemeentebestuur controleert

raadslid - lid van de gemeenteraad

fractie - groep raadsleden van dezelfde partij

college van burgemeester en wethouders - bestuur dat beleid voorbereidt en uitvoert

wethouder - bestuurder met een eigen beleidsterrein

burgemeester - voorzitter van de raad en lid van het college

zetel - plek van een partij in de raad

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

kaders stellen - bepalen welke doelen, regels en grenzen er gelden

controleren - nagaan of het college goed uitvoert wat is afgesproken

begroting - plan voor inkomsten en uitgaven van de gemeente

amendement - wijziging van een voorstel

motie - uitspraak of verzoek van de raad

stemming - moment waarop de raad voor of tegen een voorstel stemt

portefeuille - takenpakket van een wethouder

Deze slide heeft geen instructies