Geriatrie in de ouderenzorg

• newEditor
• Aardrijkskunde
• Basisschool
• Groep 3

Geriatrie in de ouderenzorg

Open met het onderwerp breed: zorg voor oudere mensen vraagt vaak om kijken naar meerdere problemen tegelijk, zoals gezondheid, dagelijks functioneren en welzijn.

Welke woorden passen volgens jou bij goede ouderenzorg?

Gebruik de antwoorden als startpunt. Haal woorden op zoals respect, hulp, veiligheid, geduld, luisteren, gezondheid of zelfstandig. Verbind daarna met het lesdoel en het brede kijken in de geriatrie.

Wat is geriatrie?

• Geriatrie is zorg voor oudere mensen met vaak meerdere gezondheidsproblemen

• Het gaat niet alleen om ziekte, maar ook om zelfstandig leven

• Artsen, verpleegkundigen en verzorgenden werken hierbij vaak samen

• Doel: gezondheid, veiligheid en kwaliteit van leven verbeteren

Benadruk het verschil tussen gewone ouderdom en medische problemen die extra zorg vragen.

Waarom is geriatrie belangrijk?

• Mensen worden gemiddeld ouder

• Ouderen hebben vaker meerdere aandoeningen tegelijk

• Kleine problemen kunnen grote gevolgen hebben in het dagelijks leven

• Goede ouderenzorg kan opname of achteruitgang helpen voorkomen

Noem voorbeelden zoals vallen, vergeten van medicijnen of minder goed eten en drinken.

De oudere patiënt is vaak kwetsbaar

Bij geriatrie gaat het vaak om kwetsbaarheid. Dat betekent dat iemand sneller uit balans raakt. Een blaasontsteking, val of weinig drinken kan dan al zorgen voor veel achteruitgang.

Leg uit dat kwetsbaarheid niet bij iedereen hetzelfde is. De ene oudere is fit, de andere heeft veel hulp nodig.

Meer dan één probleem tegelijk

• Lichamelijke klachten

• Geheugenproblemen

• Minder mobiel zijn

• Moeite met eten, slapen of medicijnen

Deze problemen beïnvloeden elkaar vaak.

Laat zien dat geriatrie vraagt om samenhang zien, niet om elk probleem los te bekijken.

Veelvoorkomende aandoeningen

• Dementie

• Delier

• Parkinson

• Artrose

• Hartfalen

• Diabetes

• Osteoporose

Je hoeft deze aandoeningen niet diep uit te leggen; het doel is laten zien dat geriatrische zorg vaak breed en complex is.

Waarom is geriatrie vaak nodig?

A

Mensen worden ouder

B

Ouderen sporten meer

C

Ziekten verdwijnen sneller

D

Medicijnen zijn overbodig

Sluit aan op slides 2 t/m 6: ouder worden, meerdere aandoeningen en kwetsbaarheid maken geriatrie belangrijk.

Dementie en delier

• Dementie ontstaat meestal langzaam en gaat vaak niet meer over

• Delier ontstaat plotseling, met verward gedrag

• Een delier heeft vaak een oorzaak, zoals ziekte, koorts of medicijnen

• Het verschil herkennen is belangrijk in de zorg

Veel studenten halen dementie en delier door elkaar. Benadruk: langzaam tegenover plotseling.

Vallen is een groot risico

• Minder spierkracht en evenwicht

• Slechter zien of horen

• Bijwerkingen van medicijnen

• Losse kleedjes of slechte verlichting

• Een val kan leiden tot angst en minder bewegen

Noem dat vallen niet alleen lichamelijke schade geeft, maar ook onzekerheid en verlies van zelfstandigheid.

Medicijnen vragen extra aandacht

• Ouderen gebruiken vaak meerdere medicijnen

• Dat vergroot de kans op bijwerkingen

• Verkeerd gebruik kan leiden tot vallen of verwardheid

• Controle en duidelijke uitleg zijn daarom belangrijk

Gebruik hier het begrip polyfarmacie mondeling als extra term, maar houd de slide simpel voor A2-niveau.

Kijken naar het dagelijks leven

In de ouderenzorg kijk je niet alleen naar een diagnose. Je kijkt ook of iemand zich kan wassen, aankleden, lopen, eten en veilig thuis kan wonen.

Leg uit dat functioneren vaak net zo belangrijk is als de ziekte zelf.

Wat past het best bij een delier?

A

Langzame achteruitgang

B

Plotseling verward

C

Alleen slecht horen

D

Altijd blij gedrag

Veel studenten halen dementie en delier door elkaar. Benadruk: delier ontstaat plotseling en heeft vaak een lichamelijke oorzaak.

Lichamelijke zorg

• Let op pijn, benauwdheid en vermoeidheid

• Kijk naar eten, drinken en gewicht

• Help bij bewegen en mobiliteit

• Voorkom doorliggen en uitdroging

Mentale en sociale zorg

• Let op geheugen en stemming

• Eenzaamheid komt vaak voor

• Rust, structuur en herkenning geven veiligheid

• Familie en mantelzorgers zijn vaak belangrijk

Maak duidelijk dat welzijn en contact ook deel zijn van goede zorg.

Zelfstandigheid behouden

• Niet alles overnemen

• Kijken wat iemand zelf nog kan

• Hulpmiddelen kunnen helpen

• Kleine successen geven vertrouwen

Dit is een kernpunt: zorg ondersteunen in plaats van onnodig overnemen.

Samenwerken in de zorg

• Verzorgende of verpleegkundige

• Arts of specialist ouderengeneeskunde

• Fysiotherapeut

• Ergotherapeut

• Diëtist

• Mantelzorger en familie

Laat zien dat goede geriatrie teamwerk is. Iedereen kijkt vanuit een andere taak naar dezelfde persoon.

Goed contact met ouderen

• Praat rustig en duidelijk

• Geef tijd voor een antwoord

• Maak oogcontact

• Controleer of de uitleg begrepen is

• Toon respect en geduld

Noem dat gehoorproblemen, geheugenproblemen of spanning invloed kunnen hebben op communicatie.

Goede ouderenzorg in de praktijk

Goede geriatrische zorg kijkt naar de hele mens: ziekte, veiligheid, geheugen, beweging, voeding, contact met anderen en wat iemand zelf nog kan. Zo blijft de zorg passend en menselijk.

Gebruik dit als samenvattende landingsslide voordat je naar de begrippen gaat.

Wat past het best bij goede ouderenzorg?

A

Alles overnemen

B

Alleen ziekte bekijken

C

Kijken naar de hele mens

D

Familie buiten zorg houden

Sluit aan op slides 11 t/m 16: lichamelijke zorg, mentale zorg, zelfstandigheid, samenwerken en communicatie.

Wat kun jij doen voor goed contact met een oudere?

Bespreek antwoorden zoals: rustig praten, tijd geven, oogcontact maken, controleren of iemand het begrijpt, respect tonen, niet alles overnemen.

Wat kun jij doen voor goed contact met een oudere?

• Gebruik LSD: Luisteren, Samenvatten en Doorvragen.

• Laat OMA thuis: Stel Oordelen, Meningen en Aannamen uit.

• Neem de tijd: Spreek rustig, vermijd lange zinnen en durf een stilte te laten vallen zodat de ander kan nadenken.

• Pas je aan: Ga op ooghoogte zitten, controleer of een gehoorapparaat werkt en praat met een rustige stem.

Wat is persoonsgerichte zorg?

Wat is persoonsgerichte zorg?

• De mens als uniek persoon: Zorgverleners kijken naar wie iemand is geweest en wat hij of zij nu belangrijk vindt. Denk aan op vaste tijden opstaan die bij iemands ritme passen, of eten wat diegene lekker vindt.

• Eigen regie en autonomie: De oudere beslist zoveel mogelijk zelf over het dagelijks leven en het welzijn, samen met eventuele naasten of mantelzorgers.

• Compassie en aandacht: Er is ruimte voor persoonlijke nabijheid, vertrouwen en een luisterend oor door het zorgpersoneel. [1]

• Samen beslissen: Doelen en afspraken over de zorg worden in een zorgplan vastgelegd in open overleg tussen de oudere, de familie en de zorgverlener

Wat is iets wat je is bijgebleven van mijn presentatie

Gebruik dit als korte afsluiting voor de begrippenlijst. Kijk welke kernwoorden blijven hangen, zoals geriatrie, kwetsbaarheid, delier, zelfstandigheid of respect.

Einde