T
Persoonlijkheidsstoornissen
T
Persoonlijkheidsstoornissen
Wat is persoonlijkheid?
Persoonlijkheid
Staat voor je geheel van eigenschappen die bepaalt hoe je reageert in verschillende situaties.
Karakter en temperament zijn hierbij belangrijke onderdelen.
Temperament door erfelijke aanleg
Karakter wordt gevormd door temperament i.c.m. sociale en materiële omgeving vanaf kind zijn.
Welke persoonlijkheidsstoornissen kennen jullie?
DSM-V
Er bestaan volgens het psychiatrisch handboek DSM-V vijf soorten persoonlijkheidsstoornissen.
het antisociale / psychopathische type
het vermijdende type
het borderline type
het obsessief-compulsieve type
het schizofrene type
Welke persoonlijkheidsstoornis behoort tot DSM-V?
het schizofrene type
het borderline type
het antisociale type
het depressieve type
Wat is een kenmerk van persoonlijkheidsstoornissen?
optimistische wereldvisie
gebrekkige vaardigheden
verhoogde creativiteit
gebrekkige identiteit
Hoe wordt de diagnose van persoonlijkheidsstoornissen gesteld?
met een vragenlijst
door bloedonderzoek
met een 5-puntsschaal
DM V
De DSM-V geeft als definitie van een persoonlijkheidsstoornis dat er een gebrekkige identiteit is en ook gebrekkige vaardigheden voor het interpersoonlijk functioneren.
Diagnose wordt gesteld in een 5- puntsschaal:
0 = geen beperkingen
1 = geringe beperkingen
2 = duidelijke beperkingen
3 = ernstige beperkingen
4 = zeer ernstige beperkingen
Wat is een kenmerk van een persoonlijkheidsstoornis?
Tijdelijke veranderingen in gedrag
Geen invloed van gebeurtenissen
Duurzaam en star patroon van gedrag
Flexibel en aanpasbaar gedrag
Hoe wordt de diagnose van een persoonlijkheidsstoornis gesteld?
Met een 5-puntsschaal
Met een vragenlijst van 10 punten
Via een schriftelijke test
Door observatie van vrienden
Wat kan blijvende veranderingen in de hersenen veroorzaken?
Positieve sociale interacties
Blootstelling aan traumatische stress
Gezonde voeding
Regelmatige lichaamsbeweging
Persoonlijkheidsontwikkeling
Fysiologie = mensen veranderen naarmate ze ouder worden, voortdurende blootstelling aan traumatische stress zorgt voor blijvende veranderingen van de prikkeloverdracht in de hersenen = verhoogd stressgevoel
Gebeurtenissen in leven of omgeving = mensen veranderen onder invloed van gebeurtenissen, door deze ervaringen maken mensen een wereldbeeld
Kenmerken van een persoonlijkheidsstoornis
duurzaam en star patroon van niet-functioneel denken
duurzaam en star patroon van niet-functioneel voelen en/of beleven
duurzaam en star patroon van onaangepast gedrag en impulsen
Text
Cluster A, B en C
Er bestaan volgens het psychiatrisch handboek DSM-IV elf soorten persoonlijkheidsstoornissen. Deze zijn onderverdeeld in 3 clusters.
Cluster A
Paranoïde persoonlijkheidsstoornis
Schizoïde persoonlijkheidsstoornis
Schizotypische persoonlijkheidsstoornis
Kenmerken:
Weinig contact
Beperking sociale relaties
Leven geïsoleerd
Hulp vermijdend.
Wantrouwen
Merkwaardige gedachten
Cluster B
Borderline persoonlijkheidsstoornis
Antisociale persoonlijkheidsstoornis
Narcistische persoonlijkheidsstoornis
theatrale persoonlijkheidsstoornis
Kenmerken
Dramatisch en onvoorspelbaar gedrag
Weinig beheersing impulsen en emoties.
Snelle behoeftebevrediging
Slecht in het onderhouden van (stabiele) relaties.
Verstorend effect op omgeving
Weinig zelfinzicht / verwijtend naar anderen
Cluster C
Afhankelijke persoonlijkheidsstoornis
Vermijdende persoonlijkheidsstoornis
Dwangmatige (obsessief-compulsieve) persoonlijkheidsst.
Kenmerken
Sociale vermijding
Dwangmatig handelen
Onzelfstandigheid.
Beter aanpassen maatschappij dan cluster A en B
Wat is een kenmerk van Cluster A?
Weinig contact
Leven geïsoleerd
Sociale vermijding
Dramatisch gedrag
Welke stoornis valt onder Cluster B?
Afhankelijke persoonlijkheidsstoornis
Borderline persoonlijkheidsstoornis
Narcistische persoonlijkheidsstoornis
Schizoïde persoonlijkheidsstoornis
Wat beschrijft een kenmerk van Cluster C?
Dwangmatig handelen
Merkwaardige gedachten
Slechte impulsenbeheersing
Onzelfstandigheid
Wat beïnvloedt persoonlijkheidsontwikkeling?
Levenservaringen
Blootstelling aan trauma
Genetische factoren
Opleidingsniveau
Wat is een kenmerk van Cluster B?
Hulp vermijdend
Beperking sociale relaties
Dramatische emoties
Slecht in stabiele relaties
Afhankelijke
Je kan het leven niet alleen aan
Weinig vertrouwen/ geen beslissingen kunnen nemen
verlangen naar steun: relaties aangaan met mensen die misbruik van hen maken (uitbuiting/ geweld e.a.)
Vermijdende
sociale situaties vermijden
angst afkeuring / minderwaardig voelen/ onzeker
Combinatie psychotherapie (liefst groep)
tijdens jongvolwassenheid
Dwangmatige
Sterke drang om alles onder controle te houden
perfect/ ordelijk/ foutloos/zonder emotie/ moeite delegeren
Koppig & behoefte aan routine
Symptomen van een persoonlijkheidsstoornis kunnen zijn:
Het gevoel dat je waardeloos bent
Wantrouwen richting andere mensen
Moeizame relaties
Moeite hebben met het uiten van gevoelens of gevoelens juist te snel uiten
Impulsief reageren
Heel perfectionistisch zijn
Teruggetrokken en angstig zijn
Moeite hebben om zelfstandig te functioneren
Stemmingswisselingen
Behandelingen
Vormen van behandeling zijn psychotherapie, schemagerichte therapie en diverse trainingen met als doel het accepteren en leren omgaan met de stoornis.
Wat is een kenmerk van afhankelijkheid?
Weinig vertrouwen in anderen
Sterke behoefte aan controle
Moeite met beslissingen nemen
Impulsief reageren
Wat is een mogelijke behandeling?
Schemagerichte therapie
Psychotherapie
Medicijnen alleen
Geen behandeling nodig
Wat ervaren veel mensen met deze stoornis?
Altijd gelukkig zijn
Volledige controle over emoties
Gevoel van waardeloosheid
Angst voor afkeuring
Wat is een symptoom van de stoornis?
Perfectie in alles
Moeite met relaties
Altijd sociaal zijn
Stemmingswisselingen
Houding verpleegkundige
Zelfverzekerd / Niet autoritair / Neutrale houding
Structurerend / Eenduidigheid / Afspraken nakomen
Nabijheid met afstand
Zo min mogelijke beperkingen / Autonomie behouden / Zelfregie / Keuzevrijheid.