Klassesfeer en klassenafspraken
Samen werken in de klas
Lesduur is: 50 minOnderdelen in deze les
Samen werken in de klas
Open met het idee dat een fijne klas niet vanzelf ontstaat, maar dat afspraken daarbij helpen.
Leerdoel
Ik kan samen klassenafspraken formuleren, uitleggen waarom die nodig zijn en voorbeelden geven van gewenst gedrag in de klas.
Deze slide heeft geen instructies
Wat doet een goede docent / wat is een goede docent
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden passen bij een fijne klas?
Gebruik de woorden uit de woordwolk als start: welke woorden gaan over rust, respect of samenwerken?
Wat zijn klassenafspraken?
Klassenafspraken zijn afspraken over hoe we met elkaar omgaan en hoe we werken in de klas.
Ze maken duidelijk wat we verwachten van gedrag, samenwerken en omgaan met spullen.
Afspraken helpen de klas om veilig, rustig en duidelijk te blijven.
Benadruk dat afspraken niet alleen verboden zijn, maar vooral helpen om samen goed te kunnen leren.
Afspraken geven duidelijkheid
Je weet wat wel en niet handig is
Iedereen krijgt dezelfde basis
Minder onduidelijkheid en discussie
Meer aandacht voor de les
Deze slide heeft geen instructies
Waarom helpen afspraken?
Goede afspraken zorgen voor rust, respect en samenwerken.
Rust betekent dat je kunt opletten en werken.
Respect betekent dat iedereen zich serieus genomen voelt.
Samenwerken lukt beter als iedereen weet hoe je met elkaar omgaat.
Koppel deze drie woorden steeds terug in de rest van de les: rust, respect en samenwerken.
Klassesfeer
De klassesfeer is hoe het voelt in de klas.
Een goede sfeer herken je aan:
luisteren naar elkaar
fouten mogen maken
elkaar helpen
rustig kunnen werken
Leg uit dat sfeer niet alleen gezelligheid is, maar ook veiligheid en vertrouwen.
Waarom helpen klassenafspraken volgens de les vooral?
Voor rust en respect
Voor meer huiswerk
Voor strengere straf
Voor langere lessen
De kern van deze eerste subtopic is dat afspraken helpen bij rust, respect en samenwerken; de andere opties zijn bewuste mislezingen.
Maak de tekst compleet
Klassenafspraken geven duidelijkheid in de klas. Ze helpen voor rust, respect en samenwerken. Een goede sfeer betekent ook dat je rustig kunt werken.
De drie kernwoorden uit deze eerste reeks slides zijn duidelijkheid, rust en sfeer.
Op tijd komen
Op tijd komen is een belangrijke afspraak.
de les kan rustig beginnen
anderen worden niet gestoord
je mist minder uitleg
het laat zien dat je de les serieus neemt
Deze slide heeft geen instructies
Luisteren wanneer iemand praat
Je laat zien dat je aandacht hebt
De spreker hoeft niet te herhalen
Iedereen kan elkaar beter begrijpen
Het voorkomt door elkaar praten
Je kunt hier ook docent, klasgenoot of gastspreker als voorbeelden noemen van 'iemand'.
Respectvol aanspreken
Respectvol aanspreken betekent dat je netjes praat, ook als je het oneens bent.
geen schelden of uitlachen
rustig zeggen wat je bedoelt
rekening houden met gevoelens van anderen
elkaar serieus nemen
Noem dat respect niet betekent dat je altijd hetzelfde moet denken, maar wel dat je netjes blijft.
Netjes omgaan met materiaal
Materiaal in de klas is voor iedereen.
gebruik spullen zoals bedoeld
ruim ze weer op
maak niet expres iets kapot
zo blijft materiaal bruikbaar voor de groep
Deze slide heeft geen instructies
Rekening houden met verschillen
Niet iedereen is hetzelfde in een klas.
Verschillen kunnen gaan over tempo, mening, achtergrond of wat iemand nodig heeft om goed te leren.
Een belangrijke afspraak is daarom: geef elkaar ruimte en oordeel niet te snel.
Houd het op A2/B1-niveau: noem herkenbare verschillen zonder te zwaar of abstract te worden.
Als afspraken niet worden nageleefd
Wanneer afspraken vaak niet worden gevolgd, heeft dat gevolgen voor de klas:
meer onrust
minder concentratie
sneller ruzie of irritatie
minder fijne samenwerking
minder tijd om te leren
Blijf bij gevolgen voor de groep en het leren; maak het niet direct strafgericht.
Welk gedrag past het best bij respectvol aanspreken?
Door iemand heen praten
Rustig zeggen wat je bedoelt
Hard lachen om fouten
Spullen laten slingeren
Toetst begrip van de concrete afspraken: luisteren, respectvol spreken en netjes omgaan met materiaal.
Vul de juiste woorden in
Als je op tijd komt, kan de les rustig beginnen. Als iemand praat, is luisteren belangrijk. In de klas spreek je elkaar respectvol aan en houd je rekening met verschillen.
Alle antwoorden komen letterlijk of bijna letterlijk terug uit de behandelde afspraken.
Wat gebeurt er in de klas als afspraken vaak niet worden gevolgd?
Bespreek antwoorden klassikaal. Goede elementen: meer onrust, afleiding, minder concentratie, minder fijne samenwerking, tijdverlies, minder vertrouwen.
Gevolgen voor jezelf en anderen
Jij mist soms uitleg of werk
Anderen raken afgeleid
Vertrouwen kan afnemen
De docent moet meer tijd besteden aan orde
Leg uit dat gedrag vaak meer mensen beïnvloedt dan alleen degene die het doet.
Regels, rechten en verantwoordelijkheden
Deze woorden lijken op elkaar, maar betekenen niet hetzelfde.
Regels zeggen wat je wel of niet doet.
Rechten gaan over wat jij mag verwachten.
Verantwoordelijkheden gaan over wat jij moet bijdragen.
Dit is een kernonderscheid in de les. Houd de uitleg kort en concreet.
Het verschil in de klas
Voorbeelden van rechten
Voorbeelden van verantwoordelijkheden
anderen laten leren
meedoen aan de les
zorgvuldig omgaan met spullen
recht op een veilige klas
recht om te leren
recht om gehoord te worden
Maak duidelijk dat rechten en verantwoordelijkheden vaak bij elkaar horen.
Hoe hangen ze samen?
Rechten werken beter als mensen hun verantwoordelijkheden nemen.
veilig kunnen leren → elkaar niet storen
gehoord worden → ook zelf luisteren
materiaal kunnen gebruiken → er netjes mee omgaan
De pijlen helpen hier om samenhang zichtbaar te maken; lees ze hardop als koppels.
Samen afspraken formuleren
Goede klassenafspraken zijn:
duidelijk en kort
positief geformuleerd als dat kan
haalbaar voor iedereen
eerlijk voor de hele klas
gericht op rust, respect en samenwerken
Voorbeeld van positief formuleren: 'We luisteren uit' in plaats van alleen 'Niet door elkaar praten'.
Gewenst gedrag in de klas
Voorbeelden van gewenst gedrag:
op tijd klaarzitten
luisteren als iemand praat
rustig om hulp vragen
vriendelijk reageren
spullen opruimen
Verbind deze voorbeelden aan eerdere slides zodat leerlingen de afspraken terugzien in gedrag.
Samengevat
Klassenafspraken helpen om de klas prettig en duidelijk te maken.
Ze zorgen voor rust, respect en samenwerken.
Belangrijke afspraken gaan vaak over op tijd komen, luisteren, respectvol spreken, netjes omgaan met materiaal en rekening houden met verschillen.
Gebruik deze slide als inhoudelijke afronding vóór de begrippenlijst.
Wat is een verantwoordelijkheid in de klas?
Gehoord worden
Veilig leren
Meedoen aan de les
Uitleg krijgen
Laat leerlingen het verschil zien tussen rechten en verantwoordelijkheden. 'Meedoen aan de les' is bijdragen; de andere opties zijn dingen die je mag verwachten.
Maak de samenvatting af
Een regel zegt wat je wel of niet doet. Rechten gaan over wat jij mag verwachten. Verantwoordelijkheden laten zien wat jij moet bijdragen. Goede afspraken zijn kort, duidelijk en haalbaar.
Deze opdracht bundelt het kernonderscheid en de kenmerken van goede afspraken.
Noem één goede klassenafspraak voor jullie klas.
Bespreek of de afspraak kort, duidelijk, positief en haalbaar is, en of die helpt bij rust, respect of samenwerken.
Wat heb jij vandaag geleerd over klassenafspraken?
Laat leerlingen kort terugkijken op de les. Mogelijke punten: verschil tussen regels/rechten/verantwoordelijkheden, waarom afspraken helpen, voorbeelden van gewenst gedrag.
Welk onderdeel hielp jou het best om dit te begrijpen?
Gebruik de antwoorden om te zien welke werkvorm of uitleg leerlingen het meest hielp.
Begrippen
klassenafspraken - afspraken over gedrag en samenwerken in de klas
klassesfeer - hoe het voelt in de klas
respect - netjes en serieus met anderen omgaan
samenwerken - met anderen werken aan een gezamenlijke taak
gewenst gedrag - gedrag dat past bij de afspraken
regel - afspraak die zegt wat je wel of niet doet
recht - iets dat jij mag verwachten of krijgen
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
verantwoordelijkheid - wat jij hoort te doen of bij te dragen
rekening houden met verschillen - accepteren dat klasgenoten niet allemaal hetzelfde zijn
concentratie - je aandacht bij de les of opdracht houden
veilig klimaat - een klas waarin je zonder angst kunt leren en meedoen
Deze slide heeft geen instructies
