Les 7 Thema 9 basisstof 3 Het ruggenmerg en basisstof 4 De Hersenen
Lesduur is: 1 minOnderdelen in deze les
Deze slide heeft geen instructies
JdW-kijkwijzer
Lesopbouw:
Vooraf:
Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief HandelenInstructie:
Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief HandelenToepassing:
Actieve verwerking, Formatief handelenEvaluatie:
Afsluiting
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Startklaar
5
minute
00
second
Op je plek zitten
Telefoon in de kluis
Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
Schoolspullen op tafel: Boek, Chromebook, JdW-map, etui
Inloggen in LessonUp
1. Startklaar
Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.
Huiswerk bespreken
Basisstof: 1 Het zenuwstelsel en 2 Zenuwcellen en zenuwen
Pagina nummer: 106 t/m 109 en 114 t/m 118
Opdrachten: basisstof 1: 1, 2, 4, 6 en 7. Basisstof 2: 1, 2, 4, 5, 6 en 7
1. Startklaar
Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.
Docentnotitie: Bespreek alleen de opgaven waar de meeste vragen over zijn. De rest kijken leerlingen zelf na.
Thema 9 Regeling
Basisstof 3 Het ruggenmerg
Basisstof 4 De hersenen
Deze slide heeft geen instructies
In welk deel van een zenuwcel ligt de kern?
In het cellichaam
In de uitloper
In het isolerende laagje
In de zenuw
Toetst: leerdoel 9.2.1 (les 1)
Docentnotitie: B: leerlingen weten niet meer welk deel welk is. C: het laagje zit om de uitloper heen, het is geen deel met een kern. D: een zenuw is een bundel uitlopers, geen deel van één zenuwcel. Dit komt vandaag terug: in de grijze stof liggen cellichamen, in de witte stof uitlopers.
Je raakt een hete pan aan. Welke cel brengt de impuls van je huid naar je ruggenmerg?
Een gevoelszenuwcel
Een bewegingszenuwcel
Een schakelcel
Een spiercel
Toetst: leerdoel 9.2.2 (les 1)
Docentnotitie: B: leerlingen draaien de richting om. Een bewegingszenuwcel gaat naar de spier toe. C: een schakelcel blijft binnen het centrale zenuwstelsel. D: een spiercel is geen zenuwcel. Dit komt vandaag terug bij de zenuwcellen in het ruggenmerg (Basisstof 3, Afb. 3).
Een zenuw in je arm brengt impulsen van je huid én naar je spieren. Wat voor zenuw is dit?
Een gevoelszenuw
Een bewegingszenuw
Een gemengde zenuw
Een schakelzenuw
Toetst: leerdoel 9.2.3 (les 1)
Docentnotitie: A en B: leerlingen kijken maar naar één richting. D: een "schakelzenuw" bestaat niet. Schakelcellen liggen alleen in het centrale zenuwstelsel. Dit komt vandaag terug: een gemengde zenuw splitst zich vlak naast het ruggenmerg.
Leerdoelen
9.3.1 Je kunt de delen van het ruggenmerg noemen met hun functies en kenmerken.
9.4.1 Je kunt de delen van de hersenen noemen met hun functies en kenmerken.
9.4.2 Je kunt de invloed van medicijnen, alcohol en drugs op het zenuwstelsel beschrijven en de risico's van het gebruik van verslavende middelen noemen.
3. Leerdoelgericht werken
De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.
Het wervelkanaal
Het ruggenmerg verbindt de zenuwen en de hersenen met elkaar.
Het begint bij de hersenstam. Het stopt net boven het heiligbeen, onderaan je rug.
Het ligt in het wervelkanaal: een opening in je wervels. De wervels beschermen het ruggenmerg.
Tussen twee wervels komt aan twee kanten een zenuw uit het ruggenmerg.
4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
Afbeelding ernaast: Basisstof 3, Afb. 1 (1 Het ruggenmerg verbindt de zenuwen en de hersenen met elkaar. 2 drie wervels met wervelkanaal)
Grijze stof en witte stof
In het midden ligt de grijze stof. Hier liggen cellichamen van schakelcellen en bewegingszenuwcellen.
Aan de buitenkant ligt de witte stof. Hier liggen veel uitlopers van schakelcellen.
Door de witte stof gaan impulsen van en naar de hersenen.
Om het ruggenmerg liggen vliezen → het schuurt niet tegen het bot. Ook beschermen ze tegen infecties.
4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
Afbeelding ernaast: Basisstof 3, Afb. 2 Ruggenmerg in het wervelkanaal (de onderste tekening)
Docentnotitie: Laat in de tekening aanwijzen: grijze stof (de vlindervorm), witte stof, vlies.
Zenuwen bij het ruggenmerg
Een gemengde zenuw splitst zich vlak naast het ruggenmerg in twee zenuwen.
De gevoelszenuw komt binnen aan de rugzijde (achterkant van je lichaam).
De bewegingszenuw gaat naar buiten aan de buikzijde (voorkant van je lichaam).
Cellichamen van gevoelszenuwcellen liggen in verdikkingen naast het ruggenmerg: de zenuwknopen.
4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
Afbeelding ernaast: Basisstof 3, Afb. 2 Ruggenmerg in het wervelkanaal (de onderste tekening)
Zenuwcellen in het ruggenmerg
Huid → gevoelszenuwcel → schakelcel in de grijze stof → bewegingszenuwcel → spier.
De uitloper van de bewegingszenuwcel verlaat het ruggenmerg aan de buikzijde.
Sommige schakelcellen sturen impulsen door de witte stof naar de hersenen. Of van de hersenen terug.
4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
Afbeelding ernaast: Basisstof 3, Afb. 3 Overzicht van de ligging van zenuwcellen in het ruggenmerg en daarbuiten.
Schermvullend, zonder tekst: Basisstof 3, Afb. 3 Overzicht van de ligging van zenuwcellen in het ruggenmerg en daarbuiten.
Docentnotitie: Volg samen de kleuren: groen (gevoelszenuwcel) van de huid naar binnen, oranje (schakelcel), blauw (bewegingszenuwcel) naar de spier.
Je stapt op een punaise. Hoe komt de impuls het ruggenmerg binnen?
Aan de buikzijde, via de bewegingszenuw
Aan de rugzijde, via de gevoelszenuw
Aan de buikzijde, via de gevoelszenuw
Aan de rugzijde, via de bewegingszenuw
7. Formatief handelen
De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.
Toetst: leerdoel 9.3.1
Docentnotitie: A: leerlingen halen binnenkomen en naar buiten gaan door elkaar. C: goede zenuw, verkeerde kant. Leerlingen verwarren buikzijde en rugzijde. D: goede kant, verkeerde zenuw. Leerlingen denken dat elke impuls via een bewegingszenuw gaat.
Wat ligt er in de witte stof van het ruggenmerg?
Cellichamen van schakelcellen
Uitlopers van schakelcellen
Cellichamen van bewegingszenuwcellen
Cellichamen van gevoelszenuwcellen
7. Formatief handelen
De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.
Toetst: leerdoel 9.3.1
Docentnotitie: A en C: dit ligt in de grijze stof. Leerlingen verwisselen grijze en witte stof. D: deze cellichamen liggen buiten het ruggenmerg, in de zenuwknopen.
De hersenen
Je hersenen hebben drie delen:
de hersenstam,
de grote hersenen
en de kleine hersenen.
In je hersenen liggen ongeveer honderd miljard zenuwcellen.
4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
Afbeelding ernaast: Basisstof 4, Afb. 1 De hersenen.
De hersenstam
De hersenstam ligt in het verlengde van het ruggenmerg.
Hij geeft impulsen door: ruggenmerg ↔ grote en kleine hersenen.
Ook: zintuigen in hoofd en hals → hersenen. En: hersenen → spieren en klieren in hoofd en hals.
Hij stuurt levensfuncties: hartslag, ademhaling, bloeddruk en temperatuur. Dat gaat vanzelf, zonder nadenken.
4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
Afbeelding ernaast: Basisstof 4, Afb. 1 De hersenen (1 zijaanzicht)
De grote hersenen
De grote hersenen hebben een linkerhelft en een rechterhelft. Ze zijn sterk geplooid.
Buitenkant: de hersenschors. Hier ligt grijze stof → cellichamen van schakelcellen.
Binnenkant: witte stof → uitlopers van schakelcellen.
4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
Afbeelding ernaast: Basisstof 4, Afb. 2 De grote hersenen (dwarsdoorsnede).
Docentnotitie: Wijs op het verschil met het ruggenmerg. Daar ligt de grijze stof juist in het midden.
Hersencentra
In de hersenschors liggen groepen cellichamen van schakelcellen bij elkaar: de hersencentra.
Gevoelscentra krijgen informatie van zintuigen.
Bewegingscentra sturen spieren of klieren aan.
In beide hersenhelften liggen gevoelscentra en bewegingscentra.
4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
Afbeelding ernaast: Basisstof 4, Afb. 3 De hersenschors met de ligging van een aantal hersencentra.
Docentnotitie: Laat in de afbeelding het gezichtscentrum (achterkant) en het reukcentrum zoeken.
Wat doen de grote hersenen?
Waarnemen: zintuig → impuls → gevoelscentrum → je wordt je bewust van de prikkel.
Voorbeeld: impulsen uit je oogzenuwen → gezichtscentrum → je ziet iets.
De plek waar de impuls aankomt bepaalt wat je waarneemt: voelen, ruiken of zien.
Bewust bewegen: bewegingscentrum → centrale zenuwstelsel → bewegingszenuw → spier. Bijvoorbeeld zwaaien naar iemand.
4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
De kleine hersenen
Ook de kleine hersenen hebben een linker- en een rechterhelft.
Buiten: geplooid, grijze stof. Binnen: witte stof.
Ze zorgen dat al je bewegingen op elkaar zijn afgestemd. Dat heet coördinatie.
Zo kun je een bal vangen of je evenwicht bewaren.
4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
Afbeelding ernaast: Basisstof 4, Afb. 1 De hersenen (2 onderaanzicht)
Lees pagina 127-128
Kopjes:
Stoffen die het zenuwstelsel beïnvloeden.
Medicijnen
Drugs
Risico's
4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
Afbeelding ernaast: Basisstof 4, Afb. 1 De hersenen (2 onderaanzicht)
Medicijnen
Medicijnen, drugs, tabak en alcohol beïnvloeden je zenuwstelsel. Ze remmen of stimuleren het doorgeven van impulsen.
Pijnstiller: impulsen van pijnzintuigen komen niet meer bij de hersenen → je voelt geen pijn.
Pijnstillers, slaapmiddelen en kalmeringsmiddelen maken je suf.
Je waarnemingsvermogen en je reactievermogen nemen af → gevaarlijk in het verkeer. Dit staat op de verpakking.
4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
Afbeelding ernaast: Basisstof 4, Afb. 5 Sommige medicijnen kunnen de rijvaardigheid beïnvloeden.
Drugs (1)
Drugs beïnvloeden je centrale zenuwstelsel: je gevoel, je bewustzijn en je zintuigen.
Er zijn drie groepen drugs.
Verdovende middelen (downers): rustig en ontspannen. Hartslag en ademhaling langzamer. Bijv. alcohol, GHB, heroïne.
Stimulerende middelen (uppers): meer energie en zelfvertrouwen. Hart sneller, spieren gespannen. Bijv. energiedrankjes, tabak, xtc.
4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
Drugs (2)
Bewustzijnsveranderende middelen (trippers): je ziet dingen die er niet zijn. Je stemming verandert.
Bij trippers gaat je hartslag iets sneller en je bloeddruk omhoog. Bijv. cannabis (hasj en wiet) en paddo's.
Sommige middelen doen meer dan één ding. Cannabis werkt verdovend, maar soms ook stimulerend en bewustzijnsveranderend.
4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
Risico's
Alcohol, tabak en drugs kunnen je lichaam beschadigen.
Voor jongeren is het risico groter. Je groeit nog en je hersenen ontwikkelen zich nog.
Alcohol en tabak mogen vanaf 18 jaar. De meeste drugs zijn illegaal. Cannabis wordt gedoogd: je wordt niet gestraft.
Illegale drugs: je weet nooit precies wat erin zit. Organisaties zoals Jellinek testen drugs.
4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
Verslaving
Verslaving: je bent afhankelijk van een middel. Je kunt niet meer zonder.
Nicotine (in tabak) → je hersenen maken dopamine → goed gevoel → je wilt dat gevoel steeds weer.
Tolerantie: je hebt steeds méér nodig voor hetzelfde goede gevoel.
Lichamelijke afhankelijkheid: stop je, dan protesteert je lichaam. Je gaat bijv. trillen of je wordt misselijk.
Geestelijke afhankelijkheid: je voelt dat je niet zonder kunt. Zonder het middel ben je down of onrustig.
4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
Voorbeelden
Beeld: drie foto's naast elkaar. Afb. 5 "Cannabis" (blz. 144), Afb. 6 "Xtc" (blz. 145) en Afb. 7 "Paddo's" (blz. 145).
vraag per foto: bij welke soort hoort dit middel? Cannabis: verdovend en bewustzijnsveranderend. Xtc: stimulerend. Paddo's: bewustzijnsveranderend.
In welk deel van de hersenen word je je bewust van een prikkel?
In de hersenstam
In de kleine hersenen
In de grote hersenen
In het ruggenmerg
7. Formatief handelen
De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.
Toetst: leerdoel 9.4.1
Docentnotitie: A: de hersenstam geeft impulsen door, maar daar word je je niet bewust. B: de kleine hersenen zorgen voor coördinatie. D: het ruggenmerg is geen deel van de hersenen; leerlingen denken dat elke verwerking daar gebeurt.
Na een ongeluk kan een keeper geen bal meer vangen. Zijn spieren werken wel. Welk deel is beschadigd?
De grote hersenen
De kleine hersenen
De hersenstam
Het wervelkanaal
7. Formatief handelen
De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.
Toetst: leerdoel 9.4.1
Docentnotitie: A: leerlingen denken dat alles met bewegen in de grote hersenen zit. Daar ontstaat de beweging, maar het afstemmen gebeurt in de kleine hersenen. C: de hersenstam regelt levensfuncties zoals ademhaling. D: het wervelkanaal is een opening in de wervels, geen deel van het zenuwstelsel.
Iemand heeft veel alcohol gedronken. Wat gebeurt er in zijn lichaam?
Zijn hartslag gaat sneller en zijn spieren spannen zich aan
Zijn hartslag en ademhaling worden langzamer
Hij ziet dingen die er niet zijn
Hij krijgt meer energie en zelfvertrouwen
7. Formatief handelen
De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.
Toetst: leerdoel 9.4.2
Docentnotitie: Alcohol is een verdovend middel (downer). A en D: dit zijn stimulerende middelen. Leerlingen denken dat alcohol oppept omdat mensen op feestjes druk worden. C: dit is een bewustzijnsveranderend middel.
Basisstof 3 Het ruggenmerg
ruggenmerg
wervelkanaal
zenuwknopen
3
minute
00
second
Verbindt de zenuwen en de hersenen met elkaar.
Opening in de wervels waarin het ruggenmerg beschermd ligt.
Verdikkingen naast het ruggenmerg waarin de cellichamen van gevoelszenuwcellen bij elkaar liggen.
8. Afsluiting
De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.
Docentnotitie: Leerlingen schrijven de begrippen over in hun schrift.
Basisstof 4 De hersenen (deel 1)
hersenstam
grote hersenen
hersencentra
gevoelscentra
bewegingscentra
kleine hersenen
4
minute
00
second
Ligt in het verlengde van het ruggenmerg. Geleidt impulsen en stuurt belangrijke levensfuncties aan, zoals hartslag en ademhaling.
Hier komen impulsen van zintuigen aan. Pas als ze daar zijn verwerkt, word je je bewust van een prikkel.
Groepen cellichamen van schakelcellen in de hersenschors.
Hersencentra die informatie van zintuigen ontvangen.
Hersencentra die spieren of klieren aansturen.
Zorgen ervoor dat alle bewegingen van je lichaam op elkaar zijn afgestemd (coördinatie).
8. Afsluiting
De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.
Docentnotitie: Leerlingen schrijven de begrippen over in hun schrift.
Basisstof 4 De hersenen (deel 2)
waarnemingsvermogen
reactievermogen
drugs
verdovende middelen (downers)
stimulerende middelen (uppers)
bewustzijnsveranderende middelen (trippers)
4
minute
00
second
Hoe goed je hersenen prikkels uit de omgeving verwerken.
Hoe snel je reageert.
Stoffen die de werking van het centrale zenuwstelsel beïnvloeden.
Geven je een ontspannen gevoel. Ze maken je rustig.
Geven je het gevoel dat je meer energie en zelfvertrouwen hebt.
Verstoren je waarnemingen en veranderen je stemming.
8. Afsluiting
De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.
Docentnotitie: Leerlingen schrijven de begrippen over in hun schrift. Let op: het boek geeft voor waarnemingsvermogen en reactievermogen geen eigen omschrijving in de lestekst. Controleer deze twee in de begrippenlijst.
Basisstof 4 De hersenen (deel 3)
verslaving
dopamine
tolerantie
lichamelijke afhankelijkheid
geestelijke afhankelijkheid
4
minute
00
second
Je bent afhankelijk van een middel: je kunt niet meer zonder.
Stofje dat je een goed gevoel geeft.
Je hebt steeds meer van een middel nodig om hetzelfde goede gevoel te krijgen.
Je krijgt ontwenningsverschijnselen als je stopt met het middel.
Je hebt het gevoel dat je niet zonder het middel kunt.
8. Afsluiting
De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.
Docentnotitie: Leerlingen schrijven de begrippen over in hun schrift.
Aan de slag
20 minuten · zelfstandig werken · zachtjes overleggen mag
IN DE LES — 20 MINUTEN
Basisstof 3 – Kennis: opdracht 1 en 2 (blz. 121) en opdracht 3 (blz. 122)
Basisstof 4 – Kennis: opdracht 1, 2 en 3 (blz. 129)
HUISWERK
Maak af:
Basisstof 3: opdracht 1, 2 (blz. 121) en 3 (blz. 122)
Basisstof 4: opdracht 1, 2 en 3 (blz. 129)
Maak:
Basisstof 3: opdracht 4 en 6 (blz. 123)
Basisstof 4: opdracht 4 (blz. 130 en 131), opdracht 7 en 8 (blz. 134)
Leer de begrippen van deze les uit de woordenlijst op teams
Niet af in de les? Dan maak je het thuis af. Volgende les kijken we het samen na.
17
20
minute
00
second
Deze slide heeft geen instructies
Terugkijken
op de leerdoelen
9.3.1 Je kunt de delen van het ruggenmerg noemen met hun functies en kenmerken.
9.4.1 Je kunt de delen van de hersenen noemen met hun functies en kenmerken.
9.4.2 Je kunt de invloed van medicijnen, alcohol en drugs op het zenuwstelsel beschrijven en de risico's van het gebruik van verslavende middelen noemen.
8. Afsluiting
De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.
Docentnotitie: Vraag per leerdoel om een duim omhoog, opzij of omlaag. Geen exitticket en geen eindslide: daar is geen tijd voor.
