Honden in de geschiedenis: trouwe viervoeters en symbolen

Honden in de geschiedenis en cultuur

1 / 40
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolhavoLeerjaar 1

In deze les zitten 40 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Honden in de geschiedenis en cultuur

Deze slide heeft geen instructies

Wat weet je al over honden in religies en culturen?

1

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoel

Aan het einde van de les kun je uitleggen welke rol honden hebben gespeeld in verschillende beschavingen en waarom honden vaak als bijzondere dieren werden gezien.

Deze slide heeft geen instructies

Herhaling: Tekstsoort en tekstdoel

Tekstsoort:

Informerende tekst – legt uit of vertelt feiten.

Beschouwende tekst – geeft mening of laat de schrijver nadenken over iets.

Persuasieve/activerende tekst – probeert de lezer te overtuigen of tot actie aan te zetten.

Verhalende tekst – vertelt een verhaal met gebeurtenissen.


Tekstdoel

Informeren – de lezer iets leren.

Uitleggen – een proces of verschijnsel duidelijk maken.

Overtuigen – de lezer overtuigen van een mening.

Amuseren – de lezer vermaken.

Activeren – de lezer aanzetten tot actie.



Analyse van jouw tekst:

De tekst gaat over honden door de geschiedenis, met veel feiten over culturen, goden, heiligen en filosofen.

Er staat uitleg over tradities, medische kennis, en afbeeldingen van honden.

Er staan ook meningen van de schrijver: bijvoorbeeld hoe bijzonder hij de band met honden vindt, en vergelijkingen met vroeger.

Er zitten verhalende elementen in, zoals het verhaal over Rochus en zijn hond.


Mengvorm van informerende en beschouwende tekst.


Analyse van jouw tekst:

De schrijver legt historische feiten en tradities uit. → informeren

Hij geeft zijn persoonlijke ervaring en bewondering voor honden. → beschouwen/overdenken

Wat voor tekst is dit? Met welk doel heeft de schrijver deze tekst geschreven?

A

Beschouwing - beschouwen

B

Uiteenzetting - informeren

C

Betoog - overtuigen

D

Activerende tekst - activeren

Deze slide heeft geen instructies

Wat is de overeenkomst tussen de schrijver en mensen uit de oudheid als het gaat om het vastleggen van hun hond?

Zowel de schrijver als de mensen uit de oudheid willen hun hond vastleggen uit liefde.

Alinea 1 en 2. Wat betekent goddelijk? Wat maakt een hond goddelijk?

1

minute

00

second

Goddelijk verwijst naar iets heiligs, bovennatuurlijks of volmaakt is. Honden worden als goddelijk beschouwd vanwege hun onvoorwaardelijke trouw, waakzaamheid, helende aanwezigheid en rol als spirituele gidsen tussen werelden. De hond symboliseert de ziel die verlangt naar de goddelijke oorsprong.


Combinatie van hun beschermende aard, constante gezelschap en pure emotionele steun maakt dat mensen honden vaak een verheven, bijna heilige rol toedichten.

Honden als goddelijke boodschappers

In veel religies kregen honden een heilige rol. Ze werden gezien als goede geesten of goddelijke boodschappers en afgebeeld in tempels en op kunstwerken.

Deze slide heeft geen instructies

Anubis: de Egyptische god

Anubis, de jakhalsgod, begeleidde zielen naar het hiernamaals. In het oude Egypte stond hij symbool voor bescherming na de dood.

Deze slide heeft geen instructies

Alinea 3: " Dat is het mooie: voor een hond is iedereen gelijk."

a. Naar wat verwijst dat?

b. Waarom wordt hier het woord dat gebruikt en niet dit?

a. Dat verwijst naar het idee dat voor een hond iedereen gelijk is.

b. omdat het verwijst naar iets wat al genoemd is (het is een terugverwijzing)

Wat betekent de naam Anubis?

A

Koningskind

B

Bewaker van de doden

C

God van de liefde

D

Heer van de honden

Deze slide heeft geen instructies

Wat betekent vereeuwigen in alinea 6?

A

Iets vergeten

B

Iets verwaarlozen

C

Iets voor altijd vastleggen

D

Iets tijdelijk opslaan

Deze slide heeft geen instructies

Welke rol speelden honden volgens de tekst in de geneeskunde van vroeger? Noem twee voorbeelden.

Wonden likken en het herkennen van ziektes

Babylon: genezende kracht van honden

Honden werden in Babylon (Mesopotamië) gewaardeerd voor hun medische kwaliteiten. Het likken van wonden door honden werd als helend beschouwd.

Deze slide heeft geen instructies

Wat symboliseerden honden in Babylon?

A

Genezing

B

Vriendschap

C

Oorlog

D

Kracht

Deze slide heeft geen instructies

"Dat honden medische kennis kunnen hebben, was mensen in de oudheid dus al opgevallen."

a. Waar verwijst dat naar?

b. Is dat hier een verwijswoord of een voegwoord? Leg uit.

a. Dat verwijst naar de hele bijzin "honden medische kennis kunnen hebben"

b. Het is een verwijswoord, omdat het terugverwijst naar een inhoudelijke gedachte. Een voegwoord plaats je tussen een hoofd en bijzin.


Voegwoorden (zoals en, want, omdat, maar) verbinden zinnen en woorden, terwijl verwijswoorden (zoals hij, zij, die, dat, deze) terugwijzen naar eerder genoemde personen of zaken om herhaling te voorkomen. Kortom: voegwoord = verbinden, verwijswoord = verwijzen.

Perzië: honden als zegen of straf

Wie zijn hond goed behandelde, werd beloond in het hiernamaals. Het contact met een hond werd als geestelijke reiniging gezien.

Deze slide heeft geen instructies

Hoe werden honden in het oude Perzië neergezet?

A

Als jachtpartner

B

Als waakhond

C

Als oorlogshond

D

Als gezinslid

Deze slide heeft geen instructies

Waar verwijst het woord 'het' naar in alinea 8?

'het' verwijst naar 'als de hond je even aankeek', dit werd namelijk als reiniging van je ziel gezien en dus een zegening.

Honden en filosofen in Griekenland

Socrates roemde de wijsheid van honden. Grote denkers als Diogenes en Aristoteles lieten zich inspireren door hun eenvoud en eerlijkheid.

Deze slide heeft geen instructies

Wat zou Socrates bedoelen wanneer hij zegt: "Ze onderscheiden vriend en vijand met als enige criterium hun kennis van de mens" in alinea 9

Honden beoordelen mensen niet op status, rijkdom of afkomst, maar op gedrag en intentie.


Honden kijken naar daden, niet naar woorden. Ze voelen feilloos aan wie betrouwbaar is.

Ze zijn vrij van vooroordelen. Geen sociale hiërarchie, geen politieke voorkeur, geen maskers.

Hun oordeel komt voort uit ervaring. Ze baseren zich op hoe iemand hen behandelt, niet op reputatie.


In die zin zijn honden bijna filosofen: ze reduceren de wereld tot wat echt telt — karakter, aandacht, zorg en eerlijkheid.

Wie schreef een studie over honden in de oudheid?

A

Plato

B

Aristoteles

C

Socrates

D

Hades

Deze slide heeft geen instructies

Honden in kunst en monumenten

Romeinen eerden honden met monumenten en mozaïeken. Maecenas liet het beeld van zijn geliefde hond in hard groen marmer maken.

Deze slide heeft geen instructies

Wat is een mecenas?

A

Een lid van een politieke partij

B

Een kunstcriticus

C

Een andere naam voor beeldhouwer

D

Een persoon die kunst steunt

Deze slide heeft geen instructies

Welke instanties zijn afhankelijk van mecenassen?

A

Sportclubs

B

Commerciële bedrijven

C

Musea

D

Onderwijsinstellingen

Deze slide heeft geen instructies

Cerberus: de driekoppige waakhond

In de Griekse mythologie bewaakte Cerberus de onderwereld. Zijn drie koppen hielden iedereen in de gaten.

Deze slide heeft geen instructies

Wat is Cerberus bekend om?

A

Huisdier van de farao

B

Beschermer van de doden

C

Hond van de liefde

D

Bewaker van de onderwereld

Deze slide heeft geen instructies

Beschermheilige Sint-Rochus en zijn hond

Sint-Rochus genas van de pest dankzij een hond die zijn wond likte. Sindsdien geldt hij als beschermheilige van honden.

Deze slide heeft geen instructies

Hoe wordt 'de builenpest' ook wel genoemd?

A

de zwarte dood

B

de griep

C

de mazelen

D

de verkoudheid

Deze slide heeft geen instructies

Wie is de beschermheilige van honden?

A

Sint-Rochus

B

Cerberus

C

Diana

D

Anubis

Deze slide heeft geen instructies

In de zin: "Daarom zie je ze in musea altijd samen."

a. Naar wie of wat verwijst ze?

b. Hoe weet je dat dit verwijswoord correct is?

a. Ze verwijst naar Sint Rochus en zijn hond

b. Omdat het verwijswoord in getal en betekenis klopt met waarnaar verwezen wordt.

Zoek twee andere verwijswoorden in de tekst. Schrijf de volledige zin op en noteer waar elk verwijswoord naar verwijst.

Deze slide heeft geen instructies

Wat is volgens jou de centrale gedachte van de tekst?

Centrale gedachte kan zijn de bijzondere band tussen mens en hond door alle tijden heen.

Reflectie

Welke rol speelt jouw huisdier of favoriete dier in jouw leven? Zie je overeenkomsten met hoe mensen vroeger dachten over honden?

Deze slide heeft geen instructies

Voordat we naar het huiswerk gaan, een spelletje

Slide tekst

Deze slide heeft geen instructies

Honden in het museum

"Rembrandt baseerde de blaffende hond op De Nachtwacht op een vroeg 17de-eeuwse tekening van Adriaen van de Venne (1590–1662), zo blijkt uit kunsthistorisch onderzoek tijdens Operatie Nachtwacht. De opvallende gelijkenis tussen de hond van Rembrandt en de hond op de tekening, die al meer dan honderd jaar in de collectie van het Rijksmuseum is, werd recentelijk ontdekt".


bron: Originele tekening hond op De Nachtwacht ontdekt - Rijksmuseum

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Huiswerk


Jullie gaan nu zelf aan de slag. Op de website van het Rijksmuseum (je moet hiervoor een account aanmaken) ga je op zoek naar een schilderij of ander kunstvoorwerp met een hond. Je gaat onderzoek doen naar de maker van het kunstwerk, wanneer en waar het gemaakt is, de betekenis achter het kunstwerk en tot slot probeer je onder woorden te brengen wat jouw gevoel is bij het kunstwerk. Je mag hierbij informatie gebruiken uit verschillende bronnen. Voorzie de tekst van passende structuur bij de tekstsoort, breng alinea’s aan en geef verbanden aan via signaal- en verwijswoorden. Dit wordt dus zowel een informatieve als een beschouwende tekst waarin je ook je eigen mening geeft.


Je verslag bestaat uit ongeveer 300 woorden

Deze slide heeft geen instructies

Bouwplan opstel

Stap 1 – Oriënteren (vooraf denken)

Welk schilderij heb je gekozen?

Wie is de schilder?

Wanneer is het schilderij gemaakt?

Welke hond zie je? (houding, uiterlijk, plaats in het schilderij)

Waarom heb je juist dit schilderij gekozen?


Stap 2 – Informatie verzamelen

Noteer feiten (géén mening):

Naam schilder

Titel van het schilderij

Jaartal / periode

Kunststroming (als die bekend is)

Bijzonderheden over honden in die tijd


Deze slide heeft geen instructies

Bouwplan opstel

Stap 3 – Je mening voorbereiden

Denk na over je persoonlijke reactie:

Wat vind je mooi of juist niet?

Welke sfeer roept het schilderij op?

Wat vind je van de manier waarop de hond is afgebeeld?

Vind je dat de hond een belangrijke rol speelt in het schilderij? Waarom?


Stap 4 – Tekst indelen (bouwplan tekst)

Inleiding: Introduceer het schilderij, noem titel, schilder en onderwerp, maak de lezer nieuwsgierig.

Middenstuk – Informatie: Vertel achtergrondinformatie over de schilder, de tijd waarin het werk is gemaakt, de rol van de hond (gebruik signaalwoorden!)

Middenstuk – Mening: Geef je eigen mening, leg uit waarom je dat vindt

Slot: Rond af met een conclusie, beantwoord de vraag: Wat maakt dit schilderij bijzonder?


Stap 5 – Schrijven

Schrijf nu je tekst: In alinea’s, met volledige zinnen, in tegenwoordige tijd!

Deze slide heeft geen instructies