3.3 Arme en rijke gebieden

• newEditor
• Aardrijkskunde
• Middelbare school
• vmbo t
• Leerjaar 2

3.3 Arme en rijke gebieden

BB 3.3 Centrum of periferie

Startvraag

Woon jij in het centrum of in de periferie?

Belangrijk

Leerdoelen:

BB

• Je kunt de wereld indelen in centrum en periferie. 

• Je kent de kenmerken van het centrum en de periferie in de wereld.

KGTH

• Je kunt uitleggen hoe kolonialisme heeft bijgedragen aan de verschillen tussen arm en rijk in de wereld.

• Je kunt de wereld indelen in centrum, semiperiferie en periferie. 

• Je kunt de relaties tussen landen in het centrum en landen in de periferie beschrijven.

Paragraaf:

Wat gaan we doen:

• kringgesprek

• aantekeningen

• test jezelf

• eventueel opdrachten maken

• oefentoets

De wereld indelen

We kunnen de wereld indelen op verschillende manier.

Eerste manier:

• centrum = dit zijn landen met heel veel macht en veel geld.

• periferie = dit zijn landen met heel weinig macht en weinig geld.

Maar een heleboel landen hebben zich in de afgelopen jaren ontwikkeld. Dus er moest een categorie bij: semi-periferie.

Zet de werelddelen op de goede plek

De centrumlanden liggen vooral in drie werelddelen: Europa, Noord-Amerika en Oceanie

De meeste periferie landen liggen in Afrika

In Azie en Zuid-Amerkiahoren de meeste landen bij de semi periferie

Europa,

Noord-Amerika

Oceanie

Afrika

Azie

Zuid-Amerkia

Centrum en periferie

Kenmerken van deze landen zijn:

• veel geld

• hoog bbp

• weinig analfabetisme

• goede gezondheidszorg

• veel mensen werken in de diensten

Deze landen noemen we ook westerse landen.

Kenmerken van deze landen zijn:

• weinig geld

• laag bbp

• veel analfabetisme

• slechte gezondheidszorg

• veel mensen werken in de landbouw

Deze landen noemen we ook ontwikkelingslanden

Centrum

Periferie

Economische sectoren in de land

Alle banen kan je indelen in deze sectoren.

Wij doen even:

1. Landbouw

2. Industrie

3. Diensten

Wat is de grootste sector in Nederland?

A

Transport

B

Landbouw

C

Industrie

D

Diensten

Welke sector heeft de meeste werkgelegenheid?

A

Technologie

B

Diensten

C

Industrie

D

Landbouw

Wat is een kenmerk van de landbouwsector?

A

Dienstverlening

B

Productie van voedsel

C

Bouwactiviteiten

D

Technologische innovatie

Wat is de rol van de industrie?

A

Gezondheidszorg

B

Educatie

C

Verwerken van grondstoffen

D

Teelt van gewassen

Handel tussen de landen

Nu is er handel tussen het centrum - periferie en de semi-periferie

Goedkope producten gaan altijd naar het centrum. Dure producten worden gemaakt in het centrum.

BB

KTH

Centrum - semi periferie - periferie

Landen in de periferie leveren landbouwproducten voor landen in het centrum en de semi periferie

Landen in het centrum en de semi periferie gebruiken grondstoffen uit de periferie voor het maken van industriële producten

landbouwproducten

het centrum

de semi periferie

de periferie

industriële producten

BB kan aan het werk

Neem eerst de tekst nog een keer door op Lessonup.

Daarna beging je aan de test jezelf op its - MM jr 2 - content - ak - goede niveau kiezen - hoofdstuk 3.

Waar komt deze verdeling vandaan?

Dan moeten we een eind terug in de tijd. Terug naar het einde van de middeleeuwen.

In 1492 ging Columbus als een van de eerste naar de andere kant van de wereld, voor producten die wij hier niet hadden. Zoals: nootmuskaat, peper, rubber ed.

Wat is kolonialisme?

A

Vrijwillige samenwerking tussen landen

B

Economische uitbuiting van gebieden

C

Culturele uitwisseling zonder macht.

D

Bezetting van een ander land

Welke landen waren koloniale machten?

A

Zuid-Afrika

B

Verenigd Koninkrijk

C

Japan

D

Nederland

Wanneer eindigde de meeste kolonies?

A

In de 19e eeuw

B

Tijdens de Koude Oorlog

C

Na de Tweede Wereldoorlog

Wat was een gevolg van kolonialisme?

A

Gelijke rechten voor iedereen

B

Volledige onafhankelijkheid

C

Economische ongelijkheid

D

Culturele uitwisseling

Ongelijkheid

De rijke landen hebben hebben heel veel grondstoffen uit de arme landen gehaald.

Deze grondstoffen gebruikten ze voor hun eigen industrie. De producten die ze maakten verkochten ze weer voor veel geld aan de arme landen.

Zo werden de rijke landen steeds rijker.

Veel koloniën zijn onafhankelijk geworden, maar het verschil tussen rijk en arm is er nog wel.

Belangrijk

Wat moet je nu kunnen en kennen:

• je moet antwoord kunnen geven op de leerdoelen.

• je moet de begrippen kunnen uitleggen.

• je moet de test jezelf nu kunnen maken.

Belangrijke begrippen:

• kolonialisme

• kolonie

• centrum *

• periferie *

• semi periferie

• ontwikkelingslanden *

BB

• westerse land