Rouw- en verliesverwerking

Rouw- en verliesverwerking
1 / 32
volgende
Slide 1: Tekstslide
Verpleging en verzorgingMBOStudiejaar 2

In deze les zitten 32 slides, met interactieve quizzen, tekstslides en 1 video.

time-iconLesduur is: 120 min

Onderdelen in deze les

Rouw- en verliesverwerking

Slide 1 - Tekstslide

inhoud 
* Verlies 
* Wat is rouw
* Rouwreacties
* Fasen van rouw
* Rouwtaken
* Interventies bij rouw

Slide 2 - Tekstslide

De verliescirkel

Slide 3 - Tekstslide

Soorten verliezen
Lokaliseerbare verliezen. Deze verliezen zijn duidelijk in de tijd (periode) te herkennen en aan een moment (datum) te koppelen, te lokaliseren. Denk hierbij aan overlijden, echtscheiding, verhuizing, enzovoort. 
    

Diffuse verliezen. Hiervan is het tijdstip of de periode niet goed vast te stellen. Het gaat om minder tastbare zaken als een onvervulde kinderwens, een slechte relatie met (een van de) ouders, verloren hoop, verloren dromen, ziekte, enzovoort.

Slide 4 - Tekstslide

Primaire verliezen. Dit zijn de verliezen die het eerst merkbaar zijn, de verliezen die ‘op de voorgrond’ staan. Daarmee zijn het de verliezen die de directe aanleiding kunnen vormen voor de rouw.


Secundaire verliezen. Dit zijn de verliezen die, naar aanleiding van het primaire verlies, ‘op de achtergrond’ blijken te ontstaan. Zijn een direct gevolg van het primaire verlies, ook al zijn ze vaak niet meteen duidelijk. Het zijn verliezen die vaak verzwarend werken voor de  rouw.

Slide 5 - Tekstslide

Omschrijf kort in je eigen woorden wat rouw is

Slide 6 - Open vraag

definities van rouw
  • Rouwen is jouw proces om jezelf aan te passen aan die totaal veranderde situatie. 
  • Het totaal van gevoelens, gedachten en gedrag dat ontstaat ten gevolge van het permanent missen van iets of iemand dierbaars.
  • Een combinatie van emotionele, mentale, lichamelijke, spirituele en gedragsmatige reacties op verlies  

Slide 7 - Tekstslide

Wat zijn factoren het karakter van rouwreacties mede bepalen?

Slide 8 - Woordweb

Factoren die mede bepalend zijn voor rouwreacties

  • De relatie met de overledene.
  • De leeftijd van de rouwende en de overledene
  • Mate waarin we op het verlies zijn voorbereid.
  • De vooraf bestaande lichamelijke en geestelijke toestand van de rouwende (zelf ziek zijn, mentale sterkte, etc.)
  • Steun van buitenaf.

Slide 9 - Tekstslide

Is deze persoon rouwende?

A
ja
B
nee

Slide 10 - Quizvraag

Iedereen rouwt op zijn/haar eigen manier


Taak van de verpleegkundige is om de rouwende gerust te stellen.
Luisteren, aanwezig zijn, warmte bieden, initiatief tonen, evalueren   

Niet doen: vermijden, keurslijf.  

Slide 11 - Tekstslide

rouw reacties ingedeeld in groepen
Emotionele (verdriet, angst, agressie, opluchting, tevredenheid)
Mentale (verward, gespannen, hopeloos, zelfmoordgevoelens)
Lichamelijke (hoofdpijn, slaapproblemen, eet probleem)
Spirituele (vragen naar en twijfel aan de zin van alles, zinloosheid, ernstige eenzaamheid, angst voor de dood)
Gedrag (zoekgedrag, vermijden situaties/personen, opgewonden gedrag, terugtrekken)

Slide 12 - Tekstslide

Anticiperende rouw
Men ziet het einde aankomen en kan zich voorbereiden.
Voordeel: er is tijd om waardig afscheid te nemen, dit kan de gevoelens verlichten.
Nadeel: er kan al (te) vroegtijdig afscheid worden genomen, hierdoor kan de stervende het gevoel krijgen dat hij/zij in de steek gelaten wordt. 

Slide 13 - Tekstslide

Misverstanden over rouw
Veel praten over het verlies is de beste manier.
Er zit een einde aan rouwen.
Je moet het verlies loslaten om verder te kunnen met je leven.
Je hebt geen verdriet als je niet huilt.
Verbreek de band met een overledene.
Rouwen doe je pas na een verlies.
Rouw is altijd hetzelfde.
Rouwen doe je alleen.
Rouw is na 1 jaar voorbij.
Verlies kent alleen maar negatieve kanten.

Slide 14 - Tekstslide

rouw model
Er bestaan verschillende manieren (modellen) die aangeven hoe een rouwproces verloopt. 
Deze modellen kunnen aangeven in welke fase men zit en welke zorg misschien nodig is.

Slide 15 - Tekstslide

Kubler Ross model
Elisabeth Kübler-Ross onderscheidde in het rouwproces 5 fasen. Ze beschouwde rouw echter niet als een lineair proces, dat iedereen stap voor stap doorloopt. 
Bij iedereen verloopt het rouwproces anders. Sommige mensen slaan fasen over. Anderen blijven lang in één fase hangen of hernemen een eerdere fase. Ook verlieservaringen uit het verleden bepalen mee hoe iemand vandaag omgaat met rouw.


Slide 16 - Tekstslide

Rouw fasen volgens psychiater Elisabeth Kubler Ross:
  1. Ontkenning;
  2. Woede en vertwijfeling;
  3. Onderhandelen en/of gevecht aangaan;
  4. Depressie;
  5. Aanvaarding

Slide 17 - Tekstslide

Wat gebeurt er in fase een: ontkenning?

Slide 18 - Open vraag

Wat gebeurt er in fase twee: woede en vertwijfeling?

Slide 19 - Open vraag

Wat gebeurt er in fase drie: gevecht aangaan?

Slide 20 - Open vraag

Wat gebeurt er in fase vier: erkenning van de realiteit?

Slide 21 - Open vraag

Wat gebeurt er in fase vijf: aanvaarding?

Slide 22 - Open vraag

William Worden

Slide 23 - Tekstslide

Rouwfasen








Bron: https://www.zorgwelzijn.nl/blog/blog-rouwfasen-kubler-ross-achterhaald/

Slide 24 - Tekstslide

Slide 25 - Video

Pathologische rouw
de rouwreacties zijn veel sterker of langduriger dan redelijkerwijs verwacht mag worden.

Als de verschillende fasen worden doorlopen maar er komt geen juiste afsluiting van het proces dan kunnen er complicaties optreden.

Slide 26 - Tekstslide

Rouwen na overlijden
De fase van verdoofd zijn.
De fase van verlangen en zoeken naar degene die er niet meer is.
De fase van in verwarring zijn en de wanhoop.
De fase van reorganisatie.

Slide 27 - Tekstslide

Welke zaken kunnen gevaarlijk worden voor de rouwende?

Slide 28 - Woordweb

 Interventies bij rouw

Er is een verschil bij rouw tussen kinderen en volwassenen.

Dit heeft te maken met de verstandelijke ontwikkeling en het vermogen tot relativeren.

Slide 29 - Tekstslide

Interventies bij volwassen
  • Verlies vaststellen en definiëren
  • Stimulering tot uiting van gevoelens
  • Begrip tonen
  • Ondersteuning bij individuele coping strategieën
  • Uitleg geven over de fase van rouw
  • Stimulering van spirituele/ culturele/ religieuze uitingen
  • Bied een luisterend oor aan

Slide 30 - Tekstslide

....en de zorgverlener?
Als de zorgverleners geen emoties kunnen uiten kan dit leiden tot overbelasting en uiteindelijk tot uitval.
Jarenlang is hier weinig aandacht aan besteed.

Slide 31 - Tekstslide

Wat is je het meest bijgebleven van deze les?

Slide 32 - Woordweb