De arbeidsmarkt, belastingen, welvaart en economie en consumentenprijsindexcijfer
Text
De arbeidsmarkt, belastingen, welvaart en economie en consumentenprijsindexcijfer
Text
Leerdoelen:
Aan het einde van deze oefenles kun je uitleggen hoe de arbeidsmarkt werkt, wie zijn de aanbieders en wie zijn de vragers, wat is een CAO en wat wordt hierin geregeld, hoeveel belastingen iemand moet betalen in box 1 en box 3, wat belastbaar inkomen is, wat heffingskortingen zijn. Ook weet je na de les wat de 4 productiefactoren zijn en welke beloningen hierbij horen. Je weet ook wat toegevoegde waarde en de bedrijfskolom is. Tenslotte weet je wat het nationaal inkomen of BBP is en hoe de economie in beweging is (conjuctuur) en wat een recessie en depressie is. Als laatste weet jij hoe je een indexcijfer uitrekent en hoe we het CPI berekenen.
Wat weet je over de arbeidsmarkt ?
Wie zijn de aanbieders?
Wie zijn de vragers?
Wanneer ontstaat er werkloosheid?
Wat weet je al?
De arbeidsmarkt is een ..........................(concrete/abstracte) markt
De aanbieders op de arbeidsmarkt zijn:.....................................
De vragers op de arbeidsmarkt zijn: .........................................
Wat is de arbeidsmarkt?
De arbeidsmarkt is de plek waar vraag naar en aanbod van arbeid samenkomen. Het is een abstracte markt.
Vraag en aanbod op de arbeidsmarkt
Vraag naar arbeid
Aanbod van arbeid
Werkzoekenden bieden hun arbeid aan voor loon.
Bedrijven hebben mensen nodig voor productiewerkzaamheden.
Krappe en ruime arbeidsmarkt
Wanneer is er sprake van een krappe arbeidsmarkt?
Wanneer is er sprake van een ruime arbeidsmarkt?
Wanneer is er werkloosheid?
Soorten werkloosheid
Er zijn verschillende soorten werkloosheid: frictie-, seizoen-, conjuncturele en structurele werkloosheid.
Oefening 1: soorten werkloosheid
Noem een voorbeeld van elk soort werkloosheid. Bespreek het in tweetallen.
Uitleg: frictiewerkloosheid
Frictiewerkloosheid ontstaat als je even zonder werk zit, bijvoorbeeld tussen twee banen in.
Flexibel en vast werk
Bij flexibel werk heb je tijdelijke contracten. Vast werk is een baan voor onbepaalde tijd.
Opgave: collectieve arbeidscontracten CAO
Wat is een CAO?
Wat wordt er in geregeld?
Voor wie geldt een CAO?
Hoe komt een CAO tot stand?
Belastingen op inkomen
Over je loon betaal je belasting. Dit heet loonheffing. De overheid gebruikt dit geld voor bijvoorbeeld onderwijs.
boxen in de inkomstenbelasting Box 1 en Box 3
Belastingen die je betaalt voor producten, bijvoorbeeld btw.
Box 3
Box 1
Belasting over je inkomen uit werk en woning.
Belastbaar inkomen bepalen:
Bruto jaarsalaris
Quizvraag: indirecte belastingen
Wat is een voorbeeld van een indirecte belasting?
Wat is koopkracht?
Koopkracht is wat je met je inkomen kunt kopen. Hogere prijzen verlagen je koopkracht.
Introductie consumentenprijsindex
De consumentenprijsindexcijfer (CPI) laat zien hoe prijzen gemiddeld veranderen.
Hoe werkt de CPI?
Het CBS berekent de CPI door prijzen van een mandje goederen te volgen.
Rekenen met de CPI
Opgave: Het CPI is 104 dit jaar en was 100 vorig jaar. Hoeveel procent zijn de prijzen gestegen?
Uitleg: Je antwoord controleren
De stijging is 4%. (104 – 100) ÷ 100 × 100% = 4%.
Inflatie en je portemonnee
Als inflatie hoog is, kun je minder kopen van hetzelfde geld. Dat voel je in je portemonnee.
Samenvatting van deze les
Je hebt geleerd over de arbeidsmarkt, soorten werkloosheid, belastingen, koopkracht en het CPI. Beantwoord nu de reflectievraag op de volgende slide.
Reflectievraag
Kun je uitleggen waarom het belangrijk is om de consumentenprijsindex te volgen? Geef een voorbeeld.
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.