Bijeenkomst 2
Autisme Spectrum Stoornis (ASS) en ADHD
en ADHD
Bijeenkomst 2
Autisme Spectrum Stoornis (ASS) en ADHD
en ADHD
Ophalen voorkennis
Autisme spectrum stoornis
ADHD
Opdrachten
LET OP! De antwoorden zullen volgende bijeenkomst gedeeld worden.
Inhoud
Wat weet je al over autisme?
Wat weet je al over ADHD?
Text
Text
Ook wel ASS of PDD genoemd (pervasieve ontwikkelingsstoornis= alle ontwikkelingsgebieden worden doordrongen door stoornis)
Stoornis in de sociaal affectieve contactname
Informatieverwerkingsstoornis
Vroeger onderscheid Asperger en PDD-NOS
Nu: ASS
ASS volgens de DSM-5
ng
¡C. De verschijnselen zijn aanwezig vanaf de vroegste kindertijd (maar worden soms pas later onderkend).
¡D. De verschijnselen veroorzaken klinisch significante lijdensdruk of beperkingen in het sociale of beroepsmatige functioneren of in het functioneren op andere belangrijke levensgebieden.
¡E. De stoornissen kunnen niet beter verklaard worden door een verstandelijke beperking of globale ontwikkelingsachterstand en de sociale communicatie moet minder zijn dan past bij het cognitieve niveau.
CC= centrale coherentie
Beperkte samenhang tussen losse elementen die het kind waarneemt
EF= executieve functies
TOM= theory of mind
Kind heeft nauwelijks het vermogen de binnenkant van zichzelf en de ander te herkennen
Kind heeft moeite om taken te plannen te organiseren en uit te voeren
Gevolgen voor het kind?? Gedrag kind?
Wat betekent dit voor de opvoeders??
Kwalitatieve afwijkingen op 3 domeinen
De kern is voor iedereen hetzelfde (= autistische triade).
Er zijn kwalitatieve afwijkingen op drie kerndomeinen
Het idee van zwakke centrale coherentie bij autisme werd geïntroduceerd door Uta Frith (1989) in haar boekhoofdstuk:
Frith, U. (1989). Autism: Explaining the enigma. Oxford: Blackwell.
Voor Theory of Mind verwijst men vaak naar het klassieke artikel:
Baron-Cohen, S., Leslie, A. M., & Frith, U. (1985). Does the autistic child have a “theory of mind”? Cognition, 21(1), 37-46.
Voor executieve functies bij autisme is een belangrijke bron:
Ozonoff, S., Pennington, B. F., & Rogers, S. J. (1991). Executive function deficits in high-functioning autistic individuals: Relationship to theory of mind. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 32(7), 1081-1105.
Bronvermelding
Centrale coherentie en autisme:
VIDEO centrale coherentie
Executieve functies en autisme:
VIDEO EXECUTIEVE FUNCTIES
Theorie of mind en autisme:
VIDEO TOM
Bekijk de filmpjes over de kerndomeinen waar kinderen met ASS een afwijking hebben
Voorspelbaarheid
Verduidelijking
Spelontwikkelingsachterstand
Vertonen nauwelijks of geen symbolisch spel
Spelen = chaos
De sociale interactie gedurende het spel is gering
Imitatie
Bizar spelgedrag
Fantasie/ werkelijkheid
‘Duidelijk’ spel
Spelen en ASS
Spelend manipuleren (tot 1 jaar)
minder experimenteren - vaak herhaling - in dezelfde bewegingen, handelingen blijven hangen - manipuleren speeltjes niet in hun geheel, details zijn belangrijk
combinatiespel (tot 2 jaar)
minder variaties - zinvolle combinaties ontbreken of maken vaak dezelfde combinaties
Functioneel spel (vanaf 2 jaar)
beperktere functionele handelingen - stereotiepe manier van omgaan met speelgoed - weinig imitatiedrang en interactie - veel herhaling - vaak niet meer dan aangeleerd of gekopieerd spel
Symbolisch spel (vanaf 2 jaar)
zeer beperkt aanwezig vaak aangeleerd of gekopieerd - vaak blijft enkel het aangeleerde en herhaalt dit zich steeds
Sociaal spel (vanaf 4 jaar)
vaak afwezig of zoals is aangeleerd, dominant
Spelontwikkeling ASS
Autisme en spelen
VIDEO ATISME EN SPELEN
Spelbegeleiding
oogcontact
aansluiten
Voordoen
Belonen(vaak niet gevoelig voor beloning)
Helpen
Structureren
Verwoorden
Samenhang laten zien
Vanuit het bekende handelen, daarop aansluiten
Gebruik zintuigelijke waarneming
Helpen orde te scheppen
Stoornis in de sociale wederkerigheid
Geen interesse in samen spelen met andere kinderen
Begrijpen regels spel andere kinderen niet
Moeite met samenwerken en/of samenspelen
Weinig oogcontact
Gebrek aan wederkerigheid in interactie
Geen/weinig ontwikkeling van TOM
Kunnen emoties niet aflezen
Weten niet hoe te reageren op gedrag van anderen
Is niet gevoelig voor gedragscodes in klas
Onevenwichtige verhouding met volwassenen
Stoornis in de communicatie
Vertraagde taalontwikkeling
Passief taalgebruik kan wel goed / redelijk ontwikkeld zijn
Praten vaak in de tweede of derde persoon over zichzelf
Echolalie/ neologismen>>> wat betekenen deze begrippen?
Eigenaardig/ correct taalgebruik
Letterlijk nemen van zaken
Taalgebruik past niet binnen sociale context
Kenmerken ASS jonge kind
Stoornis in het verbeeldend vermogen
het kind is in de ban van één thema, heeft éénzijdige interesses.
het kind stelt eindeloos vragen om het vragen
Moeilijk voorstellingen kunnen maken van iets wat niet in heden gebeurt.
er is sprake van gefragmenteerd denken en het kind heeft moeite met generaliseren.
Moeite met oorzaak-gevolg
Oog voor detail
het kind verliest zich in fantasieën; fantasie en werkelijkheid worden nauwelijks onderscheiden
Kenmerken ASS jonge kind
Gaan minder op onderzoek uit, vaak herhaling van het bekende (kind lijkt innerlijk ‘nee’ te zeggen tegen de wereld)
Sterk herhalend gedrag
Ernstige woede-uitbarstingen bij verandering
Ongewoon geheugen
Behoefte om alles hetzelfde te houden
Onvoldoende zelfredzaam
Motorische stereotypieën/afwijkend (bijv. fladderen met handen of op tenen lopen)
Beloningen en straffen lijken niet aan te slaan
Abnormale prikkelgevoeligheid
Aangeleerde dingen niet gebruiken in andere situaties
Overige Kenmerken ASS jonge kind
Geef korte overzichtelijke opdrachten
Geef het kind een vaste plek en geef materiaal een vaste plek, dat biedt veiligheid
Zorg voor voorspelbaarheid en regelmaat
Maak een duidelijk en expliciet dag- of weekprogramma
Bereid nieuwe/vrije situaties goed voor
Structureer situaties en opdrachtjes
Gebruik zo min mogelijk (impliciete) non-verbale communicatie
Houd taal zo concreet mogelijk, vermijd figuurlijke taal
Geef veel waardering, feedback en steun
Visualiseer waar nodig
Hanteer regels helder en consequent
Zorg voor een prikkelarme omgeving
Geef het kind de ruimte om tot rust te komen en dingen
voor zichzelf te mogen doen
Handelen
Geef me de vijf
Colette de Bruin
Wat. Alles wat uitgevoerd moet worden (de taak).
Hoe. De wijze waarop het moet gebeuren.
Wanneer. Wanneer start de taak en wanneer is deze klaar?
Waar. Op welke plaats moet deze taak uitgevoerd worden?
Wie. Doet hij het zelf? Wat doet de ander?
VIDEO Geef me de vijf
Mapjes
Ongeluk op het schoolplein
Regel
Ga naar de juf toe op het schoolplein
Uitzondering
Meester of overblijfmama:
ga dan naar deze persoon
toe
Welke oplossingen moeten de opvoeders aandragen om een kind met een afwijking in de domeinen: CC-EF en ToM?
Wat hebben de oplossingen voor een effect voor het kind?
OpdracHT 1
Ieder groepslid neemt 3 minuten de tijd om de ballen te ordenen.
Bespreek hoe je de ballen geordend hebt.
Welke verschillen zijn er?
Odracht 2
Welke horen bij elkaar?
© Peter Vermeulen - Autisme Centraal
Waarom zet dit kind met ASS de autootjes op een rij?
Opdracht 3
Opdracht 4
Leentje opende de deur en zag dat Jumper niet langer in zijn kooi was. Al wenend liep ze naar haar moeder die haar vertelde dat hij niet ver weg zou vliegen en wel terug zou komen.
Bespreek met elkaar:
Welke zaken weet je vanuit je verbeelding?
Wat ‘weet’ je over Leentje? Leeftijd, geslacht, gemoedstoestand
Wat ‘weet’ je over Jumper? Soort dier, waar hij is?
Waarom zal een kind met ASS dit NIET kunnen?
Opdracht 5
Bekijk filmpje: link sheet
Werk 1 blokje uit voor een kind dat binnenkomt in de klas tijdens het inloopkwartier
Opdracht 6
Regel
Uitzondering
Maak een mapje voor een kind
https://www.autismejongekind.nl/professionals/vroegherkenning-van-ass-is-belangrijk/
https://www.autismejongekind.nl/vroege-kenmerken-van-ass/
Interessante links voor Jonge kind
Pluspunten Autisme
Opdracht Casus LIAM
Welke kenmerken van ASS herken je in Liam’s gedrag?
Hoe zou je als leerkracht omgaan met Liam’s uitdagingen in de klas?
Welke aanpassingen in de klas kunnen Liam helpen om zich prettiger te voelen?
Vragen casus Liam
Bijeenkomst 5
Intro
https://www.youtube.com/watch?v=T-Aw4Xk5O1I
https://www.youtube.com/watch?v=_cEYVpsSTuE
Bas, 4 jaar, is altijd een druk kind geweest. In moeders buik was hij al in de weer en als baby had hij af en toe huilbuien waarbij hij zich over- strekte. Met negen maanden kon Bas al lopen en sinds dat moment kenden zijn ouders geen moment rust meer. Hij zat overal aan, vernielde regelmatig iets en klauterde zonder vrees op de hoogste zetels.
Bas was een lieve baby en peuter, maar had een enorm sterke wil. Hij wilde overal bij, wilde alles zien en zat behoorlijk onder de blauwe plekken en bulten. In de eerste kleuterklas zat Bas in een groep met meer drukke kinderen, voornamelijk jongens. Thuis werden zijn buien steeds heftiger. Zijn broertje moest het ook ontgelden. Hij sprong er bovenop, duwde en sloeg hem en pakte zijn speelgoed af. Tijdens het boodschappen doen sprong Bas uit de buggy en rende door de straat of de winkel. De juf van zijn klas trok al snel aan de bel. Ze vond zijn gedrag heel opvallend en had veel moeite met hem. Na vier maanden volgde een schoolgesprek.
Is dit een kind met ADHD?
Ga in gesprek over de casus Bas
Welke kenmerken van ADHD denk je in de casus te herkennen?
Gebruik de criteria van de DSM 5
Conclusie?
Definitie ADHD
In de DSM-5 wordt gesproken van aandachtsdeficiëntie-/hyperactiviteitsstoornis (ADHD). ADHD wordt in de DSM-5 tot de neurobiologische ontwikkelingsstoornissen gerekend en verwijst naar een hardnekkig patroon van onoplettendheid en/of hyperactiviteit-impulsiviteit dat het dagelijkse functioneren of de ontwikkeling in significante mate belemmert.
ADHD staat voor 'Attention Deficit Hyperactivity Disorder'
ADHD volgens de DSM-5
Het symptoomcriterium: de aanwezigheid van zes of meer symptomen van negen aandachtstekort symptomen, ofwel de aanwezigheid van zes of meer symptomen van negen hyperactiviteit-/impulsiviteitsymptomen, ofwel zes of meer symptomen van beide (aandachtstekort en hyperactiviteit-impulsiviteit) typen symptomen
https://adhdcentraal.nl/over-adhd/dsm/
Het leeftijdscriterium: meerdere van de symptomen van hyperactiviteit-impulsiviteit of onoplettendheid die beperkingen veroorzaken waren vóór het twaalfde jaar aanwezig.
Het contextcriterium: enkele beperkingen uit de groep symptomen zijn aanwezig op twee of meer terreinen (bijvoorbeeld op school of werk, met vrienden of thuis). De symptomen moeten aanwezig zijn in meer dan één context. Dus niet alleen in het gezin, of alleen op school.
Het beperkingscriterium (impairment): er moeten duidelijke aanwijzingen zijn dat de symptomen het sociale of schoolfunctioneren belemmeren of de kwaliteit ervan verminderen.
Het ‘andere stoornissen criterium’: de symptomen kunnen niet verklaard worden door een andere diagnose (bijvoorbeeld een stemmingsstoornis, angststoornis of een oppositionele–opstandige stoornis; in de DSM-IV was dit de ‘oppositioneel-opstandige gedragsstoornis’).
Video
VIDEO
Bekijk 10 minuten:
Welke kenmerken ADHD zie je bij Tom?
Wat neem jij mee/wel inzicht t.a.v leerkracht gedrag?
3 beelden (presentatities) ADHD volgens de DSM-5
Het overwegend onoplettende beeld: er is vooral sprake van ernstige en aanhoudende aandachtsproblemen.
Het overwegend hyperactieve/impulsieve beeld: er is vooral sprake van ernstige en aanhoudende impulsiviteit en hyperactiviteit.
Het gecombineerde beeld: beide soorten problemen komen samen voor>> deze vorm komt het meest voor
Prikkels
Een Kind met ADHD valt op in de klas en raken snel overprikkeld. De hersenen beschikken over een filterfunctie die bij kinderen met ADHD minder goed werkt. Deze filterfunctie maakt het mogelijk om de belangrijke prikkels uit de omgeving te halen. De ene prikkel komt wel binnen, de andere niet of minder. Bij kinderen met ADHD functioneert het filter minder goed: hierdoor komen álle prikkels binnen. Een kind met ADHD kan zich daardoor minder goed concentreren op een gesprek. De stem van de gesprekspartner klinkt even hard als de stem van iemand die een eindje verderop staat.
Symptomen ADHD
AANDACHTSTEKORT:
slagen er niet altijd in om voldoende aandacht te geven aan kun taken
houden niet van taken die lange aandacht vereisen
zijn snel afgeleid door prikkels van buitenaf
moeite met organiseren
raken vaak dingen kwijt
HYPERACTIVTEIT
extreme bewegelijkheid, moeilijk te onderdrukken
innerlijke onrust en impulsiviteit
ontstaat of verergert vooral in situaties met stress en/of veel prikkels
bewegen vaak onrustig met de handen en voeten, hebben veel moeite met stilzitten
hebben soms moeite om rustig te spelen
IMPULSIVITEIT
reageren gelijk op prikkels
onderscheid tussen belangrijke en minder belangrijke dingen is moeilijk, stellen daardoor soms verkeerde prioriteiten bij hun taken
vinden het erg moeilijk om op hun beurt te wachten, ze verstoren vaak de bezigheden van anderen en dringen zich dan op.
Niet ieder druk kind heeft ADHD
Als een kind symptomen van ADHD vertoont, wil dat nog niet zeggen dat het deze stoornis ook echt heeft. Tijdelijke of plotseling voorkomende symptomen van ADHD kunnen een reactie zijn op een traumatische gebeurtenis of een spannende periode. Rusteloosheid kan bijvoorbeeld ook het gevolg zijn van angst.
Bij kinderen die in hun dagelijkse functioneren belemmerd worden door een extreme mate van hyperactiviteit, impulsiviteit en/of aandachtstekort is sprake van de klinische diagnose ADHD (Gezondheidsraad, 2014).
Positieve symptomen
heel enthousiast en spontaan
denken onconventioneel en kijken op een verfrissende manier tegen
vanzelfsprekende dingen aan
hebben vaak veel fantasie
zijn erg creatief, vindingrijk en vernieuwend
denken vaak probleemoplossend en met ruimtelijk inzicht
kunnen zich in sommige gevallen heel sterk concentreren, hyperfocussen
Prevalentie
Van elke 100 kinderen en jeugdigen onder de 16 jaar heeft 3 op de 5 ADHD
Van elke 100 jong - volwassenen heeft 1 op de 3 ADHD
- Vaker bij jongens dan bij meisjes
- Bij volwassenen ligt dit percentage gelijk
*
Oorzaken en gevolgen
ADHD wordt gezien als neurobiologische en in belangrijke mate genetisch bepaalde ontwikkelingsstoornis.
Bepaalde hersenfuncties (zoals de ‘rem functie’, het straf- en beloningssysteem en het vermogen om te structureren, tijdsbesef, planning) ontwikkelen zich hierdoor later en/of minder goed. ADHD gedrag is hiervan het gevolg.
De genetische aanleg kan worden beïnvloed door de omgeving. Een gestructureerd gezin kan positief effect hebben, een chaotisch gezin kan negatief effect hebben op de ADHD symptomen en op het ADHD gedrag. Dat zelfde geldt ook voor andere omgevingen zoals school of verenigingen.
*
Gevolgen (1)
ADHD wordt vooral gekenmerkt door onderpresteren: wat er in zit, komt er niet uit. En dat op veel levensgebieden: school, vriendschappen, hobby’s en later: werk. Dit leidt tot frustraties bij de jeugdige zelf, zijn ouders en docenten. Het gevolg hiervan is: veel faal-ervaringen en weinig zelfvertrouwen.
Waarschijnlijk mede daardoor ontstaan andere psychische problemen: ernstige gedragsstoornissen, depressie en angst, verslaving.
*
Gevolgen (2)
ADHD-ers blijken, in vergelijking met personen zonder ADHD:
vaker te blijven zitten;
vaker van school te gaan zonder diploma;
minder vaak naar hoger onderwijs door te stromen;
vaker betrokken bij (ernstiger) verkeersongelukken;
vaker betrokken bij criminele activiteiten;
vaker verslaafd.
*
Zichtbaarheid bij kleuters/jonge kinderen
Verschillende onderzoeken tonen aan dat:
Diagnose van ADHD is moeilijk te stellen bij kinderen jonger dan vier of vijf jaar.
(DSM-IV-TR (APA, 2000))
Op 2 jaar kan ADHD betrouwbaar gediagnosticeerd worden. Dit leert men uit het onderzoek van 2006. (Egger, Kondo en Angold)
Doordat de symptomen van ADHD verschillend zijn van normaal leeftijdsgebonden gedrag van kleuters.
Aangezien ze voldoende onderscheid maken tussen wel en niet-normatief gedrag van kleuters.
Kan gebeuren door een ADHD-checklist voor kleuters, in te vullen door ouders en leerkrachten.
Barkley adviseert dat de symptomen bij jonge kinderen ten minste 12 maanden aanwezig moeten zijn. (Barkley e.a., 2002)
Zichtbaarheid bij kleuters/ jonge kinderen
Het overactieve, onaandachtige en impulsieve gedrag komt het meest tot uiting bij:
Omstandigheden die een volgehouden aandacht vereisen.
Omstandigheden die van mentale inspanning vereisen bij concrete, “echte” opdrachten
Omstandigheden waarin de kleuter rustig moet zijn.
ADHD komt vaak niet alleen...
Bij 70% van de gevallen komt ADHD samen met een andere aandoening.
Comorbiditeit = wat betekent dat twee of meerdere stoornissen samen optreden
(Angold, Costello & Erkanli, 1999; Gillberg e.a., 2004).
50% van de kleuters heeft samen met ADHD ook nog eens ODD(oppositioneel- opstandige gedragsstoornis). Wanneer je dit merkt als lkr. moet je onmiddellijk alarmeren.
Vaak worden spraakstoornissen en een vertraagde taalontwikkeling vastgesteld bij kinderen met ADHD.
Motorische onhandigheid, zowel voor fijne als grove motoriek, komt voor bij één op vier kinderen met ADHD (Taylor, Sandberg, Thorley & Giles, 1991).
Hoe ga je om met een ADHD kind in de klas?
Kinderen met ADHD zijn beweeglijk, kunnen moeilijk op hun plaats blijven zitten, wiebelen, praten veel, hebben vaak ongelukjes, verstoren het spel van andere kinderen, zijn snel gefrustreerd, ze zoeken sterke prikkels, hebben moeite met op tijd komen of op tijd dingen afmaken en missen een deel van de instructies.
Vaak openbaren de problemen zich al in groep 3. Dit komt omdat het kind opeens moet voldoen aan allerlei schoolse vaardigheden, zoals
stilzitten
luisteren
zich aan regels houden bij spelen
contact hebben met de leerkracht en klasgenootjes
ongewenst gedrag afremmen
Bescherm het kind tegen overprikkeling, zet het apart of op een rustige plek als het zich echt moet concentreren
Beloon goed gedrag in plaats van veel te straffen
Geef enkelvoudige taken en biedt veel structuur.
Samenwerken met ouders is belangrijk. Een ADHD kind is er bij gebaat als thuis en op school dezelfde afspraken gelden.
DO’s
Geef korte en duidelijke opdrachten;
Blijf regels en afspraken herhalen;
Zorg voor uitdagende lesstof;
Gebruik afwisselende werkvormen om de aandacht te vergroten;
Complimenteer vaak;
Benoem het gewenste gedrag en bied alternatieven bij ongewenst gedrag;
Houd in de gaten of de leerling gaat afdwalen of drukker wordt door zoveel mogelijk oogcontact te houden tijdens een klassikale les;
Plan rust- en ontspanningsmomenten in gedurende de les;
Laat je niet tot discussies verleiden. Vertel vriendelijk, maar strikt wat je van de leerling verwacht;
Verbaliseer niet te veel;
Bied de leerling een afgeschermde werkplek: apart en vooraan, dicht bij de leerkracht;
Leer slordigheidsfouten te voorkomen door het gemaakte werk altijd eerst na te laten kijken door de leerling zelf;
Blijf het pittige, energierijke, creatieve kind achter de druktemaker zien.
DONT’s
De leerling zonder enige begeleiding laten samenwerken;
Het ongewenste gedrag bestraffen zonder alternatieven aan te bieden;
Een plek bij het raam of de deur geven.
https://wij-leren.nl/adhd-tips.php
Hulpmiddelen (in de klas)
Er bestaan veel hulpmiddelen die kinderen kunnen helpen met het omgaan met de symptomen (in de klas).
Wellicht het meest bekende hulpmiddel zijn de beertjes van Meichenbaum (Timmermans 1998). De uitleg van de beertjes spreekt voor zich. Dit systeem helpt de kinderen zelfstandig werken.
Hulpmiddelen (in de klas)
Bijtketting: in plaats van kauwen op potloden. Helpt met focus en concentratie.
Concentratiescherm: visuele- en geluidsprikkels worden weggenomen voor een betere concentratie.
Wiebelkussen:
Als een kind gebruikt maakt van een wiebelkussen zal hij of zij onbewust gaan wiebelen waardoor de concentratie verhoogd zal worden. Het gebruik van een wiebelkussen bevordert dynamisch zitten of actief zitten helpt met te focussen.
Tangle: Het verbetert het concentratievermogen. Goed voor de ontwikkeling van de fijne motoriek en coördinatie. Is een goed hulpmiddel bij ADHD en autisme. Maakt stramme handen los en versterkt de handspieren
Medicatie
Wanneer met enkel de hulpmiddelen er niet genoeg stemmings- en gedragsveranderingen bereikt kunnen worden, is medicatie een optie.
Medicatie 'geneest' ADHD niet, maar kan de symptomen wel verminderen of zelfs laten verdwijnen voor een bepaalde duur.
Medicijnen hebben een paradoxale werking -> mensen zonder ADHD worden er drukker door; mensen met ADHD worden er rustiger door.
Methylfenidaat: vermindert aandachtstekort, hyperactiviteit en impulsiviteit.
Meest bekende en meest gebruikte vorm hiervan is Rilatine.
Werkt maar voor korte tijd. Moet normaal om de 4 uur opnieuw ingenomen worden. Dit betekent dus ook dat de juf hier mee aan moet denken.
Mag alleen voorgeschreven worden aan mensen met ernstige ADHD die hierdoor hinder ondervinden.
Conclusie
ADHD is geen typische aandoening van het schoolgaande kind.
Ook in de peuter- en kleuterleeftijd kan het als een valide diagnose worden gesteld.
Naast de hoge continuïteit van ADHD als stoornis op zich blijft ook de comorbiditeit vrij constant aanwezig.
Pluspunten ADHD
Casus: Milan in de Kleuterklas
Milan is een jongen van 6,5 jaar in groep 3. Hij is een vrolijk kind met veel energie, maar heeft moeite om zich aan de klasregels te houden. Tijdens de kringmomenten wiebelt hij voortdurend op zijn stoel, staat hij soms spontaan op en praat hij door de juf heen. Hij lijkt de instructies vaak niet te horen of snel te vergeten.
Bij werkjes raakt Milan snel afgeleid. Als hij een knutselopdracht moet maken, begint hij enthousiast, maar na een paar minuten kijkt hij al om zich heen, praat met klasgenoten of begint aan iets anders. Soms maakt hij het werkje helemaal niet af. Als de juf hem hieraan herinnert, lijkt hij te zijn vergeten dat hij nog bezig was.
Tijdens het buitenspelen rent Milan veel rond en heeft hij moeite met beurtgedrag in spelletjes. Hij onderbreekt anderen vaak en kan impulsief reageren, bijvoorbeeld door onverwacht iets af te pakken of iemand een duwtje te geven. Als hij wordt aangesproken op zijn gedrag, lijkt hij het niet altijd door te hebben en zegt hij: “Maar ik deed niks!”
De leerkracht merkt dat Milan erg enthousiast is en graag wil meedoen, maar hij lijkt moeite te hebben om zijn aandacht erbij te houden en rustig te blijven. Dit zorgt soms voor frustratie bij klasgenoten en de juf.
Opdracht Casus Milan
Welke kenmerken van ADHD herken je in Milan’s gedrag?
Hoe zou je als leerkracht omgaan met Milan’s uitdagingen in de klas?
Welke aanpassingen in de klas kunnen Milan helpen om beter te functioneren?
Vragen casus Milan
ADHD in het brein
https://www.youtube.com/watch?v=ar4y9GA_9GM
Autisme en de hersenen
https://www.youtube.com/watch?v=-bW9EcY-8lA
Koppeling brein