Les 1: water
Wat zit er onder het doekje?
Lesduur is: 45 minOnderdelen in deze les
Wat zit er onder het doekje?
Deze slide heeft geen instructies
Water in onze omgeving
Open vanuit de eigen leefomgeving: de Maas, Belfeld en water dat leerlingen elke dag gebruiken. Verbind het onderwerp meteen aan herkenbare plekken en aan kraanwater thuis.
Dit ga ik leren
Ik kan uitleggen:
Hoe de Maas belangrijk is voor mensen en natuur
Hoe de waterkringloop werkt
Deze slide heeft geen instructies
Waar denk jij aan bij het onderwerp: water?
Gebruik de woordwolk als start: laat leerlingen woorden noemen zoals rivier, drinkwater, vies, boot, natuur, regen of Belfeld. Pak verschillen tussen 'rivierwater' en 'kraanwater' op in het gesprek.
De Maas in onze omgeving
De Maas is een rivier in Limburg.
De Maas stroomt vlak bij dorpen, wegen en natuur, bijvoorbeeld langs Belfeld.
Een rivier is water in onze omgeving dat steeds in beweging is.
De Maas verbindt plaatsen met elkaar.
Laat op een kaart van Nederland eerst Limburg zien en zoom daarna in op Belfeld. Benadruk dat aardrijkskunde kijkt naar plaats, ligging en gebruik van de ruimte.
Waarvoor gebruiken we de Maas?
Scheepvaart: schepen varen over de rivier.
Natuur: planten en dieren leven in en langs het water.
Recreatie: mensen wandelen, vissen of varen er.
Waterwinning: rivierwater kan een bron zijn voor drinkwater.
De Maas is dus belangrijk voor mensen én natuur.
Gebruik de term functie van de Maas. Laat zien dat één rivier meerdere functies tegelijk kan hebben.
Wat doet een stuw?
Een stuw helpt het waterpeil in de Maas te regelen. Zo kan het water niet overal even laag of hoog worden. Dat is handig voor scheepvaart, waterbeheer en de omgeving langs de rivier.
Noem waterpeil als de hoogte van het water. Houd het eenvoudig: een stuw helpt mensen het water te sturen.
Stuw, sluis en dijk
Een stuw regelt het waterpeil (hoogte)
Een sluis helpt schepen van het ene waterniveau naar het andere.
Een dijk beschermt land tegen hoog water.
Samen horen ze bij het waterbeheer.
Maak het onderscheid scherp: stuw = water regelen, sluis = schepen laten passeren, dijk = bescherming. Dit voorkomt dat leerlingen de begrippen door elkaar halen.
Wat doet een stuw vooral?
Water zuiveren
Waterpeil regelen
Schepen tegenhouden
Vies water tegenhouden
De afleider 'water zuiveren' past bij later in de les. 'Schepen lossen' en 'land tekenen' controleren of leerlingen stuw niet verwarren met haven of kaart.
Wat doet een sluis vooral?
Water zuiveren
Waterpeil regelen
Schepen binnenlaten
Vies water tegenhouden
De afleider 'water zuiveren' past bij later in de les. 'Schepen lossen' en 'land tekenen' controleren of leerlingen stuw niet verwarren met haven of kaart.
Wat doet een dijk vooral?
Water zuiveren
Waterpeil regelen
Schepen binnenlaten
Hoog water tegenhouden
De afleider 'water zuiveren' past bij later in de les. 'Schepen lossen' en 'land tekenen' controleren of leerlingen stuw niet verwarren met haven of kaart.
Water blijft rondgaan
De waterkringloop betekent dat water steeds van plaats verandert, maar niet verdwijnt. Water uit rivieren, plassen en de zee gaat omhoog, komt terug als neerslag en stroomt daarna weer verder.
Dit is het grote idee van de les: water uit de omgeving hoort bij een groter systeem.
Soorten water
Water in de bodem
Ontstaat als water na neerslag infiltreert (langzaam in de bodem zakken)
Het zit dus onder de grond
Grondwater
Oppervlaktewater
Water dat je op het land ziet
Bijvoorbeeld: de Maas, een beek, een meer of een plas
Verbind oppervlaktewater direct aan de Maas. Zo zien leerlingen dat een bekend voorbeeld bij een begrip hoort.
Zoet water en zout water
Zoet water zit in rivieren, beken en veel grondwater.
Zout water zit vooral in de zee.
We gebruiken zoet water voor drinkwater.
Daarom is schoon zoet water heel belangrijk.
Maak geen chemisch verhaal van zoutgehalte; houd het functioneel: welk water gebruiken mensen meestal voor drinkwater?
Van regen naar rivier
Regenwater kan twee kanten op gaan: een deel zakt in de bodem en wordt grondwater, en een deel stroomt over het land naar sloten, beken en rivieren zoals de Maas. Zo zijn bodem, beek en rivier met elkaar verbonden.
Gebruik hier de term beek uit de begrippenlijst. Leg uit dat kleine waterlopen water naar grotere rivieren brengen.
Deze slide heeft geen instructies
Maak de tekst compleet
In de waterkringloop verdampt het zeewater. Daarna stijgt dit water op en komt dit in een wolk terecht. Dit valt dan weer als regen uit de lucht en eindigt weer in een rivier.
De woorden moeten op betekenisvolle plek staan; zo check je zowel volgorde als begrip van infiltratie.
Welk water noem je oppervlaktewater?
Water in wolken
Water in zeezout
Water in de bodem
Water in de Maas
De Maas is het duidelijke voorbeeld van oppervlaktewater uit de les. 'Water in de bodem' is de verwarring met grondwater.
Tijd voor het werkblad!
De hulpjes mogen de werkbladen uitdelen
zet je naam erop
maak dit werkblad voor jezelf
we kijken het werkblad dadelijk gezamelijk na
succes!
15
minute
00
second
Deze slide heeft geen instructies
