Les 1 klinisch redeneren

• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 2

Les 1 klinisch redeneren

Wat is klinisch redeneren?

Klinisch redeneren is een dynamisch denkproces waarin je op een gestructureerde manier de gezondheidssituatie van een zorgvrager beoordeelt.

'Klinisch redeneren' wil dus zeggen dat je gezondheidsproblemen van een zorgvrager probeert te verklaren en uiteenzet.

Risico's inschatten, problemen in vroeg stadium herkennen

Weten wanneer in te grijpen en wanneer monitoren

Maken van xperts

e-Xpert mbo: 01 + 02. Pkr – Inleiding. Wat is klinisch redeneren? 

e-xpert mbo: 03. Pkr – De verschillende vormen van klinisch redeneren 

e-Xpert mbo: 05. Pkr – Redeneerhulpen 

Voorbeelden
klinisch redeneren

Voorbeelden

Mevrouw Pieterse onttrekt zich aan groepsactiviteiten. Wat kan er aan de hand zijn?

Je geeft aan meneer van Dam diclofenac omdat hij pijn heeft na een heupoperatie. Na enkele uren heeft meneer last van zijn maag en pijn achter borstbeen. Wat kan er aan de hand zijn?

Dit kan passen bij depressie of beginnende dementie.

Omeprazol = zuurremmend

Stappen klinisch redeneren

Observeren

Wat neem ik waar bij de zorgvrager?<br>Wat laten de metingen van de vitale functies zien?<br>Welke medische voorgeschiedenis heeft de zorgvrager?<br>Welke klachten heeft hij op dit moment?

kennis/ervaring

Je koppelt je de observaties en gegevens van de zorgvrager aan je eigen vakkennis en ervaring over ziektebeelden en de bijbehorende symptomen.

bloedonderzoek;<br>lichamelijk onderzoek;<br>röntgenonderzoek, CT- of MRI-sca

Interventies

De zorg en interventies die (op basis van klinisch redeneren) zijn bepaald, om de zorgvrager in goede conditie te houden of te krijgen.

Alert blijven op veranderingen in de gezondheidssituatie van de zorgvrager -&gt; gewenst effect -&gt; waarom wel/niet?<br><br>Evaluatie:<br><br>&nbsp; &nbsp; Welke verandering zie ik in de gezondheidssituatie van de zorgvrager?<br>&nbsp; &nbsp; Welke zorgactiviteit leek veel effect te hebben?<br>&nbsp; &nbsp; Wat kan er nog beter?<br>&nbsp; &nbsp; Wat is daarvoor nodig?<br>&nbsp; &nbsp; Hoe zou ik dit de volgende keer doen?

Stappen & redeneerhulpmiddelen

Stap 1: oriënteren op situatie (bijv. SBAR/MEWS/ABCDE)

Stap 1a: informatie verzamelen, stap 1b: risicoanalyse,  stap 1c: collega informeren indien nodig

Stap 2: mogelijke problemen in kaart brengen (Omaha/gordon)

Stap 2a: gegevens ordenen, stap 2b: hypothesen formuleren, stap 2c verbanden leggen.

Stap 3: Aanvullende observaties en onderzoeken (bijv. observatielijst of meting)

Stap 4: verpleegkundig beleid (PES/smart)

Stap 5: verloop monitoren (SOAP)

Stap 6: reflectie (STARRT)

Time-out praktijkmodel

ICF International Classification of Functioning, disability and health

Zorgfocus in trias (zorgthema's)

Triage

Je beoordeelt hoe urgent de hulpvraag van een zorgvrager is!

Acuut

Dringend

Standaard

D: controleren of hersenfunctie bedreigd is

E: b.v. onderkoeling, brandwonden, vergiftiging

Redeneerhulpmiddelen

verzamelwoord voor een lijst van methoden en stappenplannen die je kunt gebruiken om de huidige gezondheidssituatie van een zorgvrager in kaart te brengen

Niet-pluisgevoel

Het gevoel dat je kunt hebben wanneer je merkt dat er iets aan de hand is met een zorgvrager. 

Je voelt dát er iets is, maar je kunt nog niet duidelijk aantonen of verwoorden wát dit is. 

Intuïtie, voorgevoel of onderbuikgevoel genoemd.

Voorbeelden?

Soorten niet-pluissignalen

lichamelijke niet-pluissignalen;

psychische niet-pluissignalen;

niet-pluissignalen uit de leefomgeving.

Niet pluisgevoel

Welke psychische
niet-pluis signalen zijn er?

Psychische signalen

• slaapproblemen, zoals slapeloosheid, heftig dromen of extreme vermoeidheid;
  
• angstklachten, waardoor niet kunnen ontspannen, rusteloosheid of paniekaanvallen;
  
• somberheid, vaak te herkennen aan lusteloosheid, geen initiatief tonen of geen interesse meer hebben;
  
• verminderde zelfzorg of zelfverwaarlozing;
  
• slecht voedingspatroon, waardoor gewichtsverlies;
  
• vage of onbegrepen lichamelijke klachten, zoals maagklachten, spierspanning of hoofdpijn;
  
• een recente levensgebeurtenis, zoals nieuwe lichamelijke beperkingen, overlijden of ziekte van een dierbare, verhuizing;
  
• zorg weigeren of vermijden;
  
• vaker om hulp bellen of juist niet om hulp bellen;
  
• terugtrekken uit sociale omgeving.

Valkuilen bij
klinisch redeneren

Tunnelvisie

Valkuilen

• vastgeroeste denkbeelden, waardoor je niet goed meer kijkt naar nieuwe informatie;
• vooringenomenheid (vooroordelen);
• zoeken naar bevestiging: de neiging om alleen naar informatie te zoeken die jouw eigen idee ondersteunt, in plaats van ook te kijken naar informatie die jouw idee juist tegenspreekt;
• focus op één aandoening;
• denken dat de zorgvrager de klachten verzint;
• zelfoverschatting;
• te vroeg stoppen met klinisch redeneren.

Welke
redeneerhulpmiddelen
kennen jullie?

meetinstrumentenzorg.nl

Hulpmiddelen

Classificatiesystemen zoals NANDA, NIC, NOC, OMAHA, ICF

SBAR

SIRS

EMV score

AVPU score

EWS

ABCDE methodiek

SOAP rapportage

pijnscore

DOS

lastmeter

HADS

SNAQ

ALTIS

SCEGS

Opdracht ZVP 4.3 = 31-5-2026