16.4 Kracht en arbeid
16.4.1 Je kunt berekeningen uitvoeren met arbeid, kracht en afstand.
16.4.2 Je kunt uitleggen waarom 1 Nm arbeid op hetzelfde neerkomt als 1 J arbeid.
16.4.3 Je kunt berekeningen uitvoeren in situaties waarin de zwaarte-energie op het hoogste punt gelijk is aan de bewegingsenergie op het laagste punt.
16.4 Kracht en arbeid
16.4.1 Je kunt berekeningen uitvoeren met arbeid, kracht en afstand.
16.4.2 Je kunt uitleggen waarom 1 Nm arbeid op hetzelfde neerkomt als 1 J arbeid.
16.4.3 Je kunt berekeningen uitvoeren in situaties waarin de zwaarte-energie op het hoogste punt gelijk is aan de bewegingsenergie op het laagste punt.
Arbeid
Als het meer kracht kost om een voorwerp te verplaatsen, kost het ook meer energie.
Als je een voorwerp over een grotere afstand moet verplaatsen, kost het ook meer energie.
Energie die je moet leveren (arbeid) = kracht x afstand
Formule
Arbeid = kracht x afstand
W = F x s
F = kracht in N
s = afstand in m
W = arbeid in Nm = J
1 Nm = 1 J
Arbeid berekenen
Trekken en hijsen
Je kunt de formule W = F ∙ s gebruiken in situaties waarin een voorwerp vooruit getrokken of geduwd wordt. De kracht F is dan de geleverde trekkracht of duwkracht.
De formule W = F ∙ s is ook van toepassing in situaties waarin je een voorwerp omhooghijst of tilt. De kracht F is dan de geleverde hijskracht of tilkracht.
Als je een voorwerp omhooghijst, is de beweging eerst versneld (de hijskracht is dan groter dan de zwaartekracht). Daarna is de beweging een tijd lang eenparig (de hijskracht en de zwaartekracht zijn dan even groot). Tot slot beweegt het voorwerp nog even vertraagd (de hijskracht is dan kleiner dan de zwaartekracht).
Gemiddeld over de hele beweging is de hijskracht even groot als de zwaartekracht. Je gaat er dan wel van uit dat de wrijvingskrachten te verwaarlozen zijn.
Zwaarte-energie
Zwaarte-energie (ook wel potentiële energie genoemd) ontstaat doordat er een hoogteverschil is.
Een voorwerp dat gewoon op de grond staat, heeft geen zwaarte-energie. Hoe verder een voorwerp zich daarboven bevindt, des te meer zwaarte-energie het heeft. Je kunt de hoeveelheid zwaarte-energie berekenen met de formule:
Ez = m x g x h
Bewegingsenergie
De energie die een voorwerp heeft als het beweegt
Kinetische energie = bewegingsenergie