H1.5 Promille

Promille berekenen

1 / 26
volgende
Slide 1: Slide
newEditorWiskundeMiddelbare schoolvmbo tLeerjaar 3

In deze les zitten 26 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Promille berekenen

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoel

Ik kan het promillage berekenen en rekenen met promille.

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden of situaties koppel jij aan promille?

Gebruik de reacties om voorkennis op te halen en kort het verschil tussen procent en promille te laten benoemen.

Wat betekent promille?

Promille betekent per duizend.

Je schrijft promille met het teken ‰.


  • 1‰ = 1 van de 1000

  • 5‰ = 5 van de 1000

  • 10‰ = 10 van de 1000

Benadruk het verschil in notatie: procent = %, promille = ‰. Leerlingen halen deze tekens vaak door elkaar.

Wanneer gebruik je promille?

Promille gebruik je vooral bij kleine toenames of kleine delen.


Een percentage kan dan onhandig klein worden, terwijl promille duidelijker laat zien hoe groot de verandering is.

Koppel dit aan intuïtie: 2,1‰ leest vaak natuurlijker dan 0,21% als het om een kleine verandering gaat.

Procent en promille vergelijken

  • Procent betekent per honderd

  • Promille betekent per duizend

  • 1% = 0,01

  • 1‰ = 0,001


Promille is dus tien keer zo klein als procent.

Laat eventueel kort zien dat 10‰ gelijk is aan 1%.

Vermenigvuldigingsfactor bij promille

Om met promille te rekenen, deel je het promillage door 1000.


  • 1,5‰ → 1,5 : 1000 = 0,0015

  • 5,1‰ → 5,1 : 1000 = 0,0051


Die uitkomst is de vermenigvuldigingsfactor.

Zeg expliciet dat leerlingen niet door 100 maar door 1000 delen. Dat is de kern van dit onderdeel.

Wat betekent 1‰?

A

1 van de 1000

B

1 van de 100

C

10 van de 1000

D

100 van de 1000

Controleert de kernbetekenis van promille. Afleiders sluiten aan bij verwarring met procent en plaatswaarde.

Maak de samenvatting compleet

Promille betekent per duizend en je schrijft het met ‰. Om een promillage om te zetten naar een factor deel je door 1000.

duizend
‰
1000
honderd
%
100
10

Alle drie de blanks zijn dragende begrippen uit het eerste blok: betekenis, notatie en omrekenen naar factor.

Voorbeeld: bevolkingstoename

Assen had in 2021 68 836 inwoners en in 2022 68 979 inwoners.


We willen weten: hoeveel promille is de toename?

Deze slide heeft geen instructies

Voorbeeld: stap voor stap

Eerst bereken je de toename:


68 979 - 68 836 = 143


Daarna gebruik je de formule:


143 : 68 836 × 1000

Laat leerlingen zien waarom 143 de verandering is en 68 836 de beginwaarde.

Uitkomst van het promillage

143 : 68 836 × 1000 = 2,077...


Afgerond op één decimaal:


2,1‰


De bevolkingstoename is dus 2,1 promille.

In het lesmateriaal staat dat promillage op één decimaal wordt afgerond; benoem dat expliciet.

Deel

Geheel

x 1000

Deze slide heeft geen instructies

Door welk getal deel je bij promillage berekenen?

A

de eindwaarde

B

de toename

C

de beginwaarde

D

het verschil

De formule is verandering : beginwaarde × 1000. Veel leerlingen kiezen ten onrechte de eindwaarde of het verschil.

Vul de stappen van het voorbeeld in

Bij Assen bereken je eerst de toename: 68 979 - 68 836 = 143. Daarna deel je door de beginwaarde en vermenigvuldig je met 1000.

toename
143
beginwaarde
eindwaarde
103
afname
68 979

Herhaalt de volgorde uit het worked example en legt nadruk op beginwaarde als noemer.

Waarom gebruik je in het voorbeeld 68 836 als beginwaarde?

Bespreek dat leerlingen moeten noemen: eerst verschil bepalen, daarna delen door de beginwaarde, daarna × 1000, en eventueel afronden op één decimaal.

Rekenen met promille

Soms is het promillage al gegeven en moet je het deel uitrekenen.


Aanpak:

  • zet promille om in een vermenigvuldigingsfactor

  • vermenigvuldig met het totaal

  • rond af als dat nodig is

Maak hier het onderscheid met de vorige slides: toen zochten we het promillage, nu zoeken we een hoeveelheid.

Voorbeeld: 1,5‰ van 126 600

Gegeven: 1,5‰ van 126 600 inwoners.


Eerst zet je 1,5‰ om:


1,5 : 1000 = 0,0015

Deze slide heeft geen instructies

Uitwerking van het voorbeeld

Nu vermenigvuldig je met het totaal:


0,0015 × 126 600 = 189,9


Afgerond:


190 inwoners

Bespreek waarom afronden hier logisch is: je kunt geen 0,9 inwoner hebben.

Nog een berekening met promille

Bij 5,1‰ hoort de vermenigvuldigingsfactor:


5,1 : 1000 = 0,0051


Daarna reken je:


0,0051 × 180 195

Laat leerlingen eventueel schatten: 5,1‰ is iets meer dan 5 per 1000, dus de uitkomst ligt iets boven 900.

Uitkomst bij 5,1‰

0,0051 × 180 195 = 919,9945


Afgerond op één decimaal:


920,0


Afgerond op hele aantallen is dat 920.

Benoem dat de gevraagde afronding afhangt van de context: één decimaal bij een rekenuitkomst, hele aantallen bij personen of objecten.

Promille in één overzicht

  • Promillage berekenen: verandering : beginwaarde × 1000

  • Rekenen met promille: promillage : 1000 × totaal

  • Gebruik het teken ‰

  • Rond promillage meestal af op één decimaal

Deze slide is een samenvatting van de twee hoofdroutes uit de les: promillage zoeken en hoeveelheid zoeken.

Wat is de vermenigvuldigingsfactor van 5,1‰?

A

0,051

B

0,0051

C

0,00051

D

0,51

Toetst of leerlingen echt door 1000 delen en niet door 100 of 10.

Maak de aanpak af

Als het promillage al gegeven is, zet je dat eerst om in een vermenigvuldigingsfactor. Daarna deel je het promillage door 1000 en vermenigvuldig je met het totaal.

vermenigvuldigingsfactor
1000
totaal
beginwaarde
100
verschil
percentage

Sluit aan bij de tweede hoofdroute van de les: van gegeven promillage naar hoeveelheid.

Wat is één ding over promille dat je nu goed begrijpt?

Reflectie zonder goed of fout. Laat leerlingen één concreet inzicht noemen, bijvoorbeeld verschil tussen procent en promille of de twee rekenroutes.

Begrippenlijst

promille - een deel per duizend

promillage - het aantal promille van een geheel

procent - een deel per honderd

vermenigvuldigingsfactor - het getal waarmee je vermenigvuldigt om een deel te berekenen

beginwaarde - de waarde waarmee je start

toename - hoeveel iets groter is geworden

afronden - een getal vereenvoudigen tot het gevraagde aantal decimalen

Deze slide heeft geen instructies