Promille berekenen
Promille berekenen
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoel
Ik kan het promillage berekenen en rekenen met promille.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden of situaties koppel jij aan promille?
Gebruik de reacties om voorkennis op te halen en kort het verschil tussen procent en promille te laten benoemen.
Wat betekent promille?
Promille betekent per duizend.
Je schrijft promille met het teken ‰.
1‰ = 1 van de 1000
5‰ = 5 van de 1000
10‰ = 10 van de 1000
Benadruk het verschil in notatie: procent = %, promille = ‰. Leerlingen halen deze tekens vaak door elkaar.
Wanneer gebruik je promille?
Promille gebruik je vooral bij kleine toenames of kleine delen.
Een percentage kan dan onhandig klein worden, terwijl promille duidelijker laat zien hoe groot de verandering is.
Koppel dit aan intuïtie: 2,1‰ leest vaak natuurlijker dan 0,21% als het om een kleine verandering gaat.
Procent en promille vergelijken
Procent betekent per honderd
Promille betekent per duizend
1% = 0,01
1‰ = 0,001
Promille is dus tien keer zo klein als procent.
Laat eventueel kort zien dat 10‰ gelijk is aan 1%.
Vermenigvuldigingsfactor bij promille
Om met promille te rekenen, deel je het promillage door 1000.
1,5‰ → 1,5 : 1000 = 0,0015
5,1‰ → 5,1 : 1000 = 0,0051
Die uitkomst is de vermenigvuldigingsfactor.
Zeg expliciet dat leerlingen niet door 100 maar door 1000 delen. Dat is de kern van dit onderdeel.
Wat betekent 1‰?
1 van de 1000
1 van de 100
10 van de 1000
100 van de 1000
Controleert de kernbetekenis van promille. Afleiders sluiten aan bij verwarring met procent en plaatswaarde.
Maak de samenvatting compleet
Promille betekent per duizend en je schrijft het met ‰. Om een promillage om te zetten naar een factor deel je door 1000.
Alle drie de blanks zijn dragende begrippen uit het eerste blok: betekenis, notatie en omrekenen naar factor.
Voorbeeld: bevolkingstoename
Assen had in 2021 68 836 inwoners en in 2022 68 979 inwoners.
We willen weten: hoeveel promille is de toename?
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeld: stap voor stap
Eerst bereken je de toename:
68 979 - 68 836 = 143
Daarna gebruik je de formule:
143 : 68 836 × 1000
Laat leerlingen zien waarom 143 de verandering is en 68 836 de beginwaarde.
Uitkomst van het promillage
143 : 68 836 × 1000 = 2,077...
Afgerond op één decimaal:
2,1‰
De bevolkingstoename is dus 2,1 promille.
In het lesmateriaal staat dat promillage op één decimaal wordt afgerond; benoem dat expliciet.
Deel
Geheel
x 1000
Deze slide heeft geen instructies
Door welk getal deel je bij promillage berekenen?
de eindwaarde
de toename
de beginwaarde
het verschil
De formule is verandering : beginwaarde × 1000. Veel leerlingen kiezen ten onrechte de eindwaarde of het verschil.
Vul de stappen van het voorbeeld in
Bij Assen bereken je eerst de toename: 68 979 - 68 836 = 143. Daarna deel je door de beginwaarde en vermenigvuldig je met 1000.
Herhaalt de volgorde uit het worked example en legt nadruk op beginwaarde als noemer.
Waarom gebruik je in het voorbeeld 68 836 als beginwaarde?
Bespreek dat leerlingen moeten noemen: eerst verschil bepalen, daarna delen door de beginwaarde, daarna × 1000, en eventueel afronden op één decimaal.
Rekenen met promille
Soms is het promillage al gegeven en moet je het deel uitrekenen.
Aanpak:
zet promille om in een vermenigvuldigingsfactor
vermenigvuldig met het totaal
rond af als dat nodig is
Maak hier het onderscheid met de vorige slides: toen zochten we het promillage, nu zoeken we een hoeveelheid.
Voorbeeld: 1,5‰ van 126 600
Gegeven: 1,5‰ van 126 600 inwoners.
Eerst zet je 1,5‰ om:
1,5 : 1000 = 0,0015
Deze slide heeft geen instructies
Uitwerking van het voorbeeld
Nu vermenigvuldig je met het totaal:
0,0015 × 126 600 = 189,9
Afgerond:
190 inwoners
Bespreek waarom afronden hier logisch is: je kunt geen 0,9 inwoner hebben.
Nog een berekening met promille
Bij 5,1‰ hoort de vermenigvuldigingsfactor:
5,1 : 1000 = 0,0051
Daarna reken je:
0,0051 × 180 195
Laat leerlingen eventueel schatten: 5,1‰ is iets meer dan 5 per 1000, dus de uitkomst ligt iets boven 900.
Uitkomst bij 5,1‰
0,0051 × 180 195 = 919,9945
Afgerond op één decimaal:
920,0
Afgerond op hele aantallen is dat 920.
Benoem dat de gevraagde afronding afhangt van de context: één decimaal bij een rekenuitkomst, hele aantallen bij personen of objecten.
Promille in één overzicht
Promillage berekenen: verandering : beginwaarde × 1000
Rekenen met promille: promillage : 1000 × totaal
Gebruik het teken ‰
Rond promillage meestal af op één decimaal
Deze slide is een samenvatting van de twee hoofdroutes uit de les: promillage zoeken en hoeveelheid zoeken.
Wat is de vermenigvuldigingsfactor van 5,1‰?
0,051
0,0051
0,00051
0,51
Toetst of leerlingen echt door 1000 delen en niet door 100 of 10.
Maak de aanpak af
Als het promillage al gegeven is, zet je dat eerst om in een vermenigvuldigingsfactor. Daarna deel je het promillage door 1000 en vermenigvuldig je met het totaal.
Sluit aan bij de tweede hoofdroute van de les: van gegeven promillage naar hoeveelheid.
Wat is één ding over promille dat je nu goed begrijpt?
Reflectie zonder goed of fout. Laat leerlingen één concreet inzicht noemen, bijvoorbeeld verschil tussen procent en promille of de twee rekenroutes.
Begrippenlijst
promille - een deel per duizend
promillage - het aantal promille van een geheel
procent - een deel per honderd
vermenigvuldigingsfactor - het getal waarmee je vermenigvuldigt om een deel te berekenen
beginwaarde - de waarde waarmee je start
toename - hoeveel iets groter is geworden
afronden - een getal vereenvoudigen tot het gevraagde aantal decimalen
Deze slide heeft geen instructies