Jouw cultuur, waarden en gedrag

• newEditor
• Maatschappijleer
• Middelbare school
• vmbo b, k
• Leerjaar 3

Jouw cultuur, waarden en gedrag

Wat weet jij al over cultuur en normen?

Lesdoel

Aan het einde van de les kun je uitleggen hoe cultuur je gedrag beïnvloedt, weet je wat normen en waarden zijn, en herken je basiswaarden als gelijkwaardigheid en solidariteit.

Wat is cultuur?

A

Individuele voorkeuren

B

Alleen kunst en muziek

C

Slechts religieuze opvattingen

D

Gewoonten, regels en tradities van mensen

Wat zijn waarden?

A

Dingen die jij belangrijk vindt

B

Regels over hoe je je moet gedragen

Wat zijn normen?

A

Regels over hoe je je hoort te gedragen

B

Dingen die jij belangrijk vindt

Voorbeeld: boodschappen doen

Rayan helpt zijn buurman met boodschappen. Zijn waarde: anderen helpen = solidariteit.

Voorbeeld: studiekeuze

Luciana kiest zelf haar opleiding. Ze vindt het belangrijk dat iedereen gelijke kansen krijgt = gelijkwaardigheid.

Wat zijn gendernormen?

A

Voorkeuren voor kleuren en kleding

B

Regels over gedrag van jongens en meisjes

Waarom zijn gendernormen belangrijk?

A

Ze beïnvloeden sociale verwachtingen

B

Ze bepalen iemands seksuele geaardheid

Genderneutraal voorbeeld

Een school met een wc voor jongens én meisjes is een voorbeeld van genderneutraal.

Aangeboren of aangeleerd gedrag

Bijvoorbeeld huilen bij honger.

Aangeboren

Aangeleerd

Bijvoorbeeld ‘u’ zeggen tegen ouderen.

Wat is een voorbeeld van aangeleerd gedrag?

A

Taal leren van ouders

B

Zingen zonder ooit te oefenen

Is instinct een vorm van aangeboren gedrag?

A

Nee, instinct is altijd geleerd

B

Ja, instinct is aangeboren gedrag

Nog meer voorbeelden

- Huiswerk maken = aangeleerd - Frans spreken = aangeleerd

Wat is socialisatie?

A

Werken in een bedrijf

B

Aanleren van waarden en normen

C

Aanleren van gewoonten binnen groepen

D

Studeren in een klaslokaal

Waar vindt socialisatie plaats?

A

Bij vrienden en op school

B

In het gezin

C

Op de straat

D

In de supermarkt

Juist of onjuist?

1. Mensen leren waarden en normen aan.

2. Iedereen socialiseert op dezelfde manier.

3. Socialisatie stopt na 18 jaar.

4. Socialisatie vindt plaats in gezin, school, vrienden.

Wat is sociale controle?

A

Mensen letten op elkaars gedrag

B

Regels zijn niet belangrijk

C

Iedereen doet wat hij wil

D

Geen toezicht op gedrag

Noem een voorbeeld van sociale controle

Wat zijn groepsnormen?

Groepsnormen zijn afspraken of regels binnen een groep. Voorbeeld: op tijd komen bij voetbaltraining.

Wat is een groepsnorm in deze klas?

Wat zijn rolpatronen?

A

Tijdelijke gedragsveranderingen

B

Fysieke rollen in een team

C

Patronen in gedrag en interactie

D

Vaste regels voor communicatie

Wat is rolbevestigend gedrag?

A

Nieuw gedrag dat rollen verstoort

B

Gedrag dat bestaande rollen versterkt

C

Actief deelnemen aan conflicten

D

Onverschillig zijn in groepssituaties

Waarom zijn rolpatronen belangrijk?

A

Ze beïnvloeden groepsdynamiek en samenwerking

B

Ze zijn altijd negatief

C

Ze maken communicatie moeilijker

D

Ze zijn irrelevant voor teams

Reflectie: jouw eigen voorbeelden

Kun je een voorbeeld geven van een norm of waarde uit jouw eigen leven?

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Welk begrip vind je nog lastig?