Schrift
Boek
BiNaS
Reken-
machine
Schrift
Boek
BiNaS
Reken-
machine
H1.4 L12 Ondermaat en overmaat
Schrift
Boek
BiNaS
Reken-
machine
Leerdoelen:
Aan het eind van deze les:
Kun je op een systematische manier berekeningen uitvoeren aan chemische reacties, waarbij je gebruik maakt van molverhoudingen
Kun je berekenen hoe groot de overmaat of ondermaat is bij een chemische reactie
Rekenen aan reacties
ondermaat & overmaat
Via Magister worden er random groepjes van 2 of 3 gemaakt
De bovenste leerling van elke groep komt stift + wisdoekje halen
Ga naar het bord met hetzelfde nummer als je groep
Schrift en een pen mee om eventueel aantekeningen te maken
Op de beamer verschijnt een opdracht
Één persoon schrijft, de anderen vertellen/overleggen wat er op moet worden geschreven
Na elke opdracht wordt een andere leerling de ‘schrijver’
Zorg dat bij elk bord een Binas is!
Let op! Elke leerling moet het antwoord uit kunnen leggen!
Building Thinking Classrooms (BTC)
De synthese van aspartaam
50,0 g opgelost fenylalaninemethylester - C10H13NO2 (aq) – en 100 g opgelost asparaginezuur - C4H7NO4 (aq) – reageren samen tot de zoetstof aspartaam - C14H18N2O5 (s) - en water. Hoeveel gram aspartaam wordt er gevormd?
BTC-opdracht: Rekenen aan reacties met overmaat
De synthese van aspartaam
50,0 g opgelost fenylalaninemethylester - C10H13NO2 (aq) – en 100 g opgelost asparaginezuur - C4H7NO4 (aq) – reageren samen tot de zoetstof aspartaam - C14H18N2O5 (s) - en water. Hoeveel gram aspartaam wordt er gevormd?
Stap 1: geef de reactievergelijking
C10H13NO2 (aq) + C4H7NO4 (aq) -> C14H18N2O5 (s) + H2O (l)
Stap 2: geef de molverhouding
1 : 1 : 1 : 1
Stap 3: wat is gegeven en wat wordt gevraagd
gegeven gegeven gevraagd
50,0 g 100 g ? g
BTC-opdracht: Rekenen aan reacties met overmaat
De synthese van aspartaam
50,0 g opgelost fenylalaninemethylester - C10H13NO2 (aq) – en 100 g opgelost asparaginezuur - C4H7NO4 (aq) – reageren samen tot de zoetstof aspartaam - C14H18N2O5 (s) - en water. Hoeveel gram aspartaam wordt er gevormd?
Stap 1: geef de reactievergelijking
C10H13NO2 (aq) + C4H7NO4 (aq) -> C14H18N2O5 (s) + H2O (l)
Stap 2: geef de molverhouding
1 : 1 : 1 : 1
Stap 3: wat is gegeven en wat wordt gevraagd
m = 50,0 g m = 100 g gevraagd ? G
Stap 4: Reken de gegeven stoffen om naar mol
Voorbeeldopgave: Rekenen aan reacties met overmaat
De synthese van aspartaam
50,0 g opgelost fenylalaninemethylester - C10H13NO2 (aq) – en 100 g opgelost asparaginezuur - C4H7NO4 (aq) – reageren samen tot de zoetstof aspartaam - C14H18N2O5 (s) - en water. Hoeveel gram aspartaam wordt er gevormd?
Stap 1: geef de reactievergelijking
C10H13NO2 (aq) + C4H7NO4 (aq) -> C14H18N2O5 (s) + H2O (l)
Stap 2: geef de molverhouding
1 : 1 : 1 : 1
Stap 3: wat is gegeven en wat wordt gevraagd
m = 50,0 g m = 100 g gevraagd ? g
Stap 4: reken de gegeven stoffen om naar mol
n = 0,279 mol n = 0,751 mol
Stap 5: gebruik de molverhouding en bereken mol van gevraagde stof
Voorbeeldopgave: Rekenen aan reacties met overmaat
De beginstof die in ondermaat aanwezig is reageert op
De beginstof die in overmaat aanwezig is blijft deels over
Hoeveel mol aspartaam wordt er dus gevormd?
naspartaam = 0,279 mol
50,0 g opgelost fenylalaninemethylester - C10H13NO2 (aq) – en 100 g opgelost asparaginezuur - C4H7NO4 (aq) – reageren samen tot de zoetstof aspartaam - C14H18N2O5 (s) - en water. Hoeveel gram aspartaam wordt er gevormd?
Stap 1: geef de reactievergelijking
C10H13NO2 (aq) + C4H7NO4 (aq) -> C14H18N2O5 (s) + H2O (l)
Stap 2: geef de molverhouding
1 : 1 : 1 : 1
Stap 3: wat is gegeven en wat wordt gevraagd
m = 50,0 g m = 100 g gevraagd ? g
Stap 4: reken de gegeven stoffen om naar mol
n = 0,279 mol n = 0,751 mol
Stap 5: gebruik de molverhouding en bereken mol van gevraagde stof
naspartaam = 0,279 mol
Stap 6: Reken het aantal mol van de gevraagde stof om naar de gevraagde grootheid en eenheid
Voorbeeldopgave: Rekenen aan reacties met overmaat
50,0 g opgelost fenylalaninemethylester - C10H13NO2 (aq) – en 100 g opgelost asparaginezuur - C4H7NO4 (aq) – reageren samen tot de zoetstof aspartaam - C14H18N2O5 (s) - en water. Hoeveel gram aspartaam wordt er gevormd?
Stap 1: geef de reactievergelijking
C10H13NO2 (aq) + C4H7NO4 (aq) -> C14H18N2O5 (s) + H2O (l)
Stap 2: geef de molverhouding
1 : 1 : 1 : 1
Stap 3: wat is gegeven en wat wordt gevraagd
m = 50,0 g m = 100 g gevraagd ? g
Stap 4: reken de gegeven stoffen om naar mol
n = 0,279 mol n = 0,751 mol
Stap 5: gebruik de molverhouding en bereken mol van gevraagde stof
naspartaam = 0,279 mol
Stap 6: Reken het aantal mol van de gevraagde stof om naar de gevraagde grootheid en eenheid
maspartaam = 82,11 g
Stap 7: Controleer ALLES
Voorbeeldopgave: Rekenen aan reacties met overmaat
Bij deze reactie ontstaat 82,11 g ≈ 82,1 g aspartaam
Bij deze reactie ontstaat 82,1 g aspartaam
Lees H1.4 de uitleg over “molverhouding” op blz 38 en
voorbeeldopdracht 2 & 3 (blz 37-39)
Maak H1.4 opgave 8 en kijk je antwoorden na
(ELO>Studiewijzer>Uitwerkingen)
Leer Het 7-stappenplan en het rekenschema uit je hoofd!
Extra uitleg over rekenen met onder en overmaat in LU
Eigen werk:
Let op: huiswerk controle (opgave 1-8) op woensdag 14 oktober!
Extra uitleg: rekenen met overmaat of ondermaat