Paragraaf 1.4De nieuwe kaart van Europa
Paragraaf 1.4De nieuwe kaart van Europa
In deze presentatie leer je:
hoe na de Eerste Wereldoorlog vrede werd gesloten
welke invloed het nationalisme had
hoe de republiek Turkije ontstond
hoe nieuwe etnische spanningen ontstonden
De Vrede van Versailles
Nadat de geallieerden in 1918 de Eerste Wereldoorlog hadden gewonnen, sloten zij in 1919 de Vrede van Versailles met Duitsland.
In het vredesverdrag stond dat alleen de centralen schuldig waren aan de oorlog. Duitsland was hoofdschuldige en moest schade vergoeden, gebieden opgeven en het leger inperken.
Om toekomstige oorlogen te voorkomen werd de Volkenbond opgericht. Duitsland, de Sovjet-Unie en de VS werden geen lid.
Vrede van Versailles: vredesverdrag tussen geallieerden en Duitsland (1919)
Volkenbond: in 1919 opgerichte volkerenorganisatie
De invloed van het nationalisme
Na de Eerste Wereldoorlog vielen de multi-etnische staten uiteen, zoals het Habsburgse rijk (Oostenrijk-Hongarije).
Dit kwam door nationalisme en het zelfbeschikkingsrecht: het recht van een volk om zelf te bepalen bij welke staat zijn gebied hoort en hoe deze staat bestuurd wordt.
Als gevolg hiervan ontstonden nieuwe staten, zoals Tsjecho-Slowakije, Polen, Hongarije en Joegoslavië.
De stichting van Turkije
Ook het Ottomaanse rijk viel uiteen. Een groot deel werd namens de Volkenbond als mandaatgebieden bestuurd door Groot-Brittannië en Frankrijk.
De geallieerden wilden het Turkse gebied deels aan Griekenland geven. Turkse nationalisten verzetten zich, waarna de Grieken het gebied binnenvielen. Dit leidde tot etnische zuiveringen aan beide zijden.
De Turkse nationalisten verdreven de Grieken en riepen in 1923 de republiek Turkije uit. Generaal Mustafa Kemal (Atatürk) werd president.
mandaatgebied: gebied dat in opdracht van de Volkenbond door een geallieerde staat werd bestuurd
etnische zuivering: acties om etnische groepen in een gebied in aantal te verminderen
Aankomst van Mustafa Kemal (Atatürk) in 1922
Nieuwe etnische spanningen
Het zelfbeschikkingsrecht bevorderde de vorming van nieuwe natiestaten maar veroorzaakte ook spanningen, doordat het niet overal werd toegepast.
De geallieerden verhinderden bijvoorbeeld de vorming van onafhankelijke Arabische staten. Ook bestond de bevolking van de nieuwe staten toch weer deels uit etnische minderheden.