Schaal op kaarten
Schaal op kaarten
Korte les voor anderstalige leerlingen op A2-niveau. Houd de uitleg concreet en gebruik steeds dezelfde woorden: kaart, schaal, meten, echte afstand.
Lesdoel
Ik kan de schaal op een kaart lezen en een afstand op de kaart omrekenen naar een echte afstand.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden passen bij kaart en schaal?
Gebruik dit als voorkennis. Verwachte woorden: kaart, afstand, meten, cm, kilometer, route, klein, groot.
Wat heb je vandaag geleerd?
Bespreek kort wat leerlingen onthouden hebben, bijvoorbeeld: schaal lezen, afstand meten, omrekenen naar meter of kilometer.
Wat is schaal?
Een kaart is kleiner dan de echte wereld.
Schaal laat zien hoeveel kleiner.
Je vergelijkt afstand op de kaart met afstand in het echt.
Benadruk dat schaal altijd een verhouding is tussen tekening/kaart en werkelijkheid.
Wat betekent 1 : 50.000?
1 cm op de kaart = 50.000 cm echt
50.000 cm = 500 m
500 m = 0,5 km
Dus: 1 cm op de kaart is 0,5 km in het echt.
Schrijf de omzetting stap voor stap op het bord: cm naar m, daarna naar km.
Wat betekent schaal 1 : 10.000?
1 cm = 10.000 cm echt
10.000 cm = 1 cm echt
1 km = 10.000 cm kaart
10.000 m = 1 cm kaart
Controleert of leerlingen de verhouding goed lezen: kaart naar werkelijkheid.
Schaal schrijven
Vaak staat schaal zo: 1 : 10.000
Dat betekent:
1 cm op de kaart
is 10.000 cm in het echt
Laat leerlingen het hardop lezen: één staat tot tienduizend.
Vul de juiste woorden in
Een kaart is kleiner dan de werkelijkheid. De schaal laat zien hoeveel kleiner. Bij 1 : 50.000 is 1 cm op de kaart 0,5 km in het echt.
Sluit aan bij slides 2-4: betekenis van schaal en omzetting van 1 : 50.000.
Van kaart naar echt
Rekenen gaat zo:
afstand op kaart × schaal = echte afstand
Voorbeeld:
kaart: 3 cm
schaal: 1 : 10.000
echt: 3 × 10.000 = 30.000 cm
Wijs erop dat het antwoord vaak nog moet worden omgezet naar meter of kilometer.
Voorbeeldsom
Schaal: 1 : 25.000
Afstand op de kaart: 4 cm
4 × 25.000 = 100.000 cm
100.000 cm = 1.000 m = 1 km
Laat leerlingen zien dat 100 cm = 1 m en 1.000 m = 1 km.
Bij schaal 1 : 25.000 en 4 cm op de kaart is dat:
100 m
10 km
1 km
250 m
Leerlingen rekenen 4 × 25.000 = 100.000 cm en zetten dit om naar 1 km.
Maak de stappen af
Eerst meet je de afstand op de kaart. Daarna gebruik je de schaal om te rekenen. Bij 3 cm en schaal 1 : 10.000 is de echte afstand 30.000 cm.
Herhaalt de volgorde uit slides 5-7: meten, schaal gebruiken, uitkomst berekenen.
Grote en kleine schaal
1 : 10.000 is een grote schaal.
Je ziet dan meer details.
1 : 100.000 is een kleine schaal.
Je ziet een groter gebied, maar minder details.
Veel leerlingen vinden dit moeilijk: een groot schaalgetal betekent een kleine schaal. Benoem dit rustig.
Kaarten in het dagelijks leven
plattegrond van een school
kaart van een stad
routekaart in een atlas
kaart op je telefoon
Verbind met hun eigen ervaring: lopen naar school, busroute, route op telefoon.
Uitlegvideo
Bekijk een korte uitleg op YouTube over schaal berekenen met kaarten.
Er is geen directe link opgenomen. De docent kan zelf een passende Nederlandstalige video kiezen op eenvoudig niveau.
Belangrijke stappen
Lees de schaal.
Meet de afstand op de kaart.
Vermenigvuldig met het schaalgetal.
Zet het antwoord om naar meter of kilometer.
Gebruik dit als korte samenvatting voor het maken van opgaven.
Welke schaal laat meer details zien?
1 : 100.000
1 : 10.000
1 : 500.000
1 : 1.000.000
Veelgemaakte fout: leerlingen denken dat het grootste getal ook de grootste schaal is.
Welke stap vind jij het moeilijkst?
Schaal lezen
Afstand meten
Vermenigvuldigen
Omrekenen
Deze slide heeft geen instructies
Wat hielp jou het meest?
Laat leerlingen benoemen wat hielp: voorbeeldsom, stappenplan, video, plaatjes of samen oefenen.
Woordenlijst
schaal - verhouding tussen de kaart en de werkelijkheid
kaart - tekening van een gebied
afstand - lengte tussen twee plaatsen
meten - kijken hoeveel cm iets is
werkelijkheid - hoe groot iets echt is
omrekenen - van de ene maat naar een andere maat
kilometer - 1.000 meter
Maak opdrachten: 9, 10 en 11 blz. (boek 1FB 135-138)
Deze slide heeft geen instructies
Afstand meten op de kaart
Meet met een liniaal.
Kijk naar het aantal cm.
Gebruik daarna de schaal om te rekenen.
Noem ook dat je soms een touwtje kunt gebruiken bij een gebogen weg, maar houd de slide eenvoudig.