Techniekles 30-10-2026

• Techniek
• Basisschool
• Groep 5

Techniek

Aan het einde van de les kan ik uitleggen hoe een hefboom werkt met de woorden: draaipunt, korte arm en lange arm

Aan het einde van de les kan ik voorwerpen bedenken die een hefboom zijn.

Introductie

Wie krijgt dit met zijn blote handen open?

Hoe gaat dit wel lukken?

Hoe werkt een hefboom?

Kijk eens aan, we hebben net gezien hoe makkelijk die flessenopener de dop van het flesje wipte. Dat zo'n klein stukje ijzer ons zo sterk maakt, is eigenlijk een soort natuurkunde-magie. 

https://schooltv.nl/video-item/full-proof-full-proof

https://schooltv.nl/video-item/hefbomen-meer-kracht-door-het-gebruik-van-een-hefboom 

Hoe werkt een hefboom?

We weten nu dat een hefboom een draaipunt heeft en dat een lange kant je helpt. Maar wist je dat je eigen lichaam ook vol met hefbomen zit? We gaan een proefje doen met onze eigen arm en je werkt even samen met je buurman/buurvrouw. Daarna wisselen we.

Steek je arm recht naar voren. Je buur probeert je arm naar beneden te drukken. 

1. Eerst bij je schouder

Omwisselen

2. Halverwege je bovenarm

Omwisselen

3. Bij je elleboog

Omwisselen

4. Bij je hand

Omwisselen

Wanneer lukt dit het makkelijkste?

Voorbeelden

https://schooltv.nl/video-item/voorbeelden-van-hefbomen-hoe-worden-hefbomen-in-het-gewone-leven-gebruikt

https://schooltv.nl/video-item/hefbomen-hefbomen-worden-gebruikt-om-kracht-te-kunnen-zetten

Belangrijke woorden

Draaipunt = het punt dat stilstaat en waar de hefboom omheen draait. Voorbeeld: schaar.

De korte arm: Het stukje hefboom tussen het draaipunt en het zware ding dat je wilt bewegen.

De lange arm: Het stukje hefboom tussen het draaipunt en jouw hand (waar je spierkracht zet). Hoe langer deze arm is, hoe minder hard je hoeft te duwen!

Ik gebruik een flessenopener om een flesje bier open te maken. Waar zit het draaipunt (waar de opener op de dop leunt) als je de dop omhoog wipt?
Hint: wat is het punt dat stilstaat?

1. Aan de bovenkant van je hand waar je aan trekt
2. Op het randje van de dop zelf
3. Die is er niet, een flessenopener zweeft in de lucht
4. Onderin de fles

Jij bent een beetje licht, maar je wilt je superzware dinosaurus-knuffel (de last) omhoog wippen op de wipwap. Hoe zorg je dat het jou heel weinig kracht kost?
Hint: denk aan de lange arm.

1. Je gaat heel ver van het middelste draaipunt zitten
2. Je gaat heel hard lachen naar de dinosaurus
3. Je vlak bij het middelste draaipunt zitten
4. Je vraagt de sterke juf om de wipwap op te tillen

Je vindt een superzware schatkist in de zandbak (de last). Je steekt er een lange houten tak onder om hem op te wippen. Waar duw je met je handen op als je de kracht gebruikt?
Hint: denk aan de lange arm.

1. Vlakbij de schatkist
2. Zo ver mogelijk aan het einde van de tak
3. Op de schatkist
4. Je gaat op de tak springen

Een keukenschaar of notenkraker is eigenlijk een slimme hefboom! Waar zit bij een schaar het draaipunt (het scharniertje)?

Hint: het is het punt dat altijd op dezelfde plek blijft zitten wanneer je de schaar open en dicht doet

1. Aan de scherpe puntjes waarmee je knipt
2. Helemaal achterin bij de lussen waar je vingers zitten
3. Precies in het midden waar de twee messen aan elkaar vastzitten met een schroefje
4. In de la bij de juf

Stel je voor dat je een enorme stoeptegel wilt optillen met een stang. Je maakt de arm van je hefboom (het stuk waar je duwt) superveeel langer.

Wat merk je dan als je duwt?

1. De harde stoeptegel wordt een zachte spons
2. Je moet nu juist harder duwen
3. Er gebeurt niks
4. Je hebt juist weinig kracht nodig nu

Archimedes

Deze Griekse ontdekker zei altijd:

"Geef mij een steunpunt en een hefboom die 

lang genoeg is en ik kan de hele aarde optillen!" 

Wat bedoelt hij daarmee?

Voorbeeld hefboom

Werkblad maken

Je maakt het werkblad in twee of drietallen. Je mag zelf weten met wie. Maar.... wij zijn aardig en we zorgen dat niemand alleen overblijft.