Ouderen
Ouderen
Waar denk je aan bij ouderen?
Leeftijdsgroepen
12-21 jaar Puber – adolescent
Vanaf 21 jaar - Volwassene
60 jaar en ouder - Oudere
80 jaar en ouder - (Hoog) bejaarde
STARTVRAAG
Wanneer ben je eigenlijk oud?
02
Leeftijd zegt niet alles.
De één fietst op zijn 80e nog elke dag.
De ander heeft op zijn 70e veel hulp nodig.
DENK – DEEL – WISSEL
Welke beelden heb jij bij ouderen?
Welke kloppen misschien wel?
Welke zijn vooroordelen?
2 minuten
Bespreek • denk • doe
LICHAMELIJK
Mogelijke lichamelijke veranderingen
03
👀
Zien
Minder scherp zien of meer licht nodig
👂
Horen
Gesprekken moeilijker volgen
🦵
Bewegen
Minder kracht, balans of conditie
💊
Gezondheid
Vaker chronische aandoeningen of medicatie
Let op: dit kán voorkomen — het hoeft niet.
Bespreek • denk • doe
MENTAAL & SOCIAAL
Niet alles is zichtbaar
04
🧠
Geheugen en denken
• Dingen langzamer verwerken
• Vergeetachtigheid
• Soms dementie — maar vergeetachtig zijn is niet meteen dementie
💬
Gevoel en contact
• Verdriet of angst
• Verlies van partner of vrienden
• Minder contacten door ziekte of vervoer
Goede hulp begint met luisteren, niet met invullen.
Bespreek • denk • doe
WONEN
Van zelfstandig wonen tot intensieve zorg
05
1
Eigen huis
Zelfstandig
→
2
Seniorenwoning
Gelijkvloers / aangepast
→
3
Geclusterd wonen
Eigen woning + nabijheid
→
4
Zorg thuis
Hulp of verpleging aan huis
→
5
Verpleeghuis
24-uurs zorg of toezicht
De juiste woonvorm past bij wensen, veiligheid, zelfstandigheid en zorgbehoefte.
Bespreek • denk • doe
KIES BEWUST
Welke woonvorm past bij mevrouw De Vries?
06
MEVROUW DE VRIES • 79
Ze woont alleen.
Ze kookt zelf en fietst nog. Traplopen wordt lastig. Haar dochter woont ver weg. Ze wil graag mensen in de buurt, maar wel haar eigen voordeur.
Bespreek in een groepje
1. Welke woonvorm kies je?
2. Welke aanpassing of hulp is nuttig?
3. Hoe blijft zij zelfstandig?
4. Hoe voorkom je eenzaamheid?
Leg je keuze uit
Samenwerken • argumenteren • respectvol spreken
PREVENTIE
Voorkomen is eerder handelen
07
Preventie helpt problemen voorkomen, uitstellen of kleiner maken.
🏃
Bewegen
kracht, balans, wandelen
🥗
Gezond leven
eten, drinken, slaap
🏠
Veilig huis
licht, leuningen, geen losse kleedjes
🩺
Op tijd signaleren
gehoor, ogen, medicatie, valrisico
🤝
Contact houden
vaste momenten en activiteiten
Niet alles overnemen: ondersteun wat iemand zelf nog kan.
Bespreek • denk • doe
EENZAAMHEID
Alleen zijn is niet hetzelfde als je alleen vóélen
08
Alleen zijn
Een feitelijke situatie.
Sommige mensen vinden dit juist prettig.
Kan een keuze zijn
Eenzaam voelen
Je mist verbondenheid, aandacht of iemand bij wie je terechtkunt.
Is persoonlijk
Vraag door: “Hoe is dat voor u?”
SIGNALEREN
Wat kan wijzen op eenzaamheid?
09
• Minder naar buiten gaan
• Afspraken afzeggen
• Somber of stil worden
• Slecht eten of minder zelfzorg
• Veel vertellen bij kort bezoek
• Zeggen: “Niemand heeft tijd”
• Een partner of vrienden verliezen
• Geen passend vervoer of activiteit
Eén signaal bewijst niets. Kijk, luister en vraag.
Bespreek • denk • doe
HANDELEN
Eenzaamheid voorkom je samen
10
1
Vraag
Wat vindt iemand leuk?
2
Sluit aan
Kies iets dat past
3
Maak concreet
Wie doet wat en wanneer?
4
Blijf kijken
Werkt het echt?
Een activiteit helpt alleen als die betekenisvol is voor déze persoon.
Bespreek • denk • doe
DOE-MIDDAG • LES 1
Hallo,
wie bent u?
Kennismaken met ouderen
zonder rare aannames
Klas 1 & 2 vmbo
BINNENKOMER
Stel je voor…
Je krijgt 10 seconden om een
80-jarige te begroeten.
Wat zeg je? Hoe kijk je? Wat doe je?
10
SECONDEN
Draai naar je buur en speel het uit.
ACTIE!
KIJK & KRAAK
Wat gaat hier mis?
▶
Dennis kan goed communiceren
met bejaarden
Sluipschutters
Let op:
• stemgebruik
• woordkeuze
• houding
• aannames
NA HET FILMPJE
Lachen… en dan ontleden
05
1
Wat deed Dennis?
2
Welke aanname zat daarachter?
3
Hoe voelde dat voor de ouderen?
4
Hoe kan het wél?
DENK → DEEL → KLASSIKAAL
Wat deed Dennis?
Welke aanname zat hierachter?
Hoe voelde dat voor de ouderen?
MINI-CHALLENGE
Feit of aanname?
06
steek je linkerhand op voor FEIT
en steek je rechterhand op voor een AANNAME.
1. Ouderen hebben veel levenservaring.
2. Ouderen horen allemaal slecht.
3. Een oudere kan zenuwachtig zijn in een nieuwe groep.
4. Ouderen houden alleen van spelletjes van vroeger.
5. Vraag wat iemand prettig vindt.
FEIT
AANNAME
Twijfel? Leg uit waarom.
DE GOUDEN REGEL
Praat mét iemand,
niet óver iemand.
1
Begin normaal
2
Vraag wat prettig is
3
Eén stap tegelijk
4
Check: ‘Is het duidelijk?’
VOORONDERZOEK
Interview een oudere
09
Geen oudere in de buurt? Interview een medewerker op school over een oudere die hij/zij goed kent.
01
Wat doet u graag voor uw plezier?
02
Welke muziek maakt u blij?
03
Wat vindt u leuk om samen met jongeren te doen?
04
Waar moeten wij tijdens de middag rekening mee houden?
05
Welke activiteit zou u zéker overslaan?
Werk in
je boekje
je interview
uit
MAAK HET CONCREET
Bedenk een activiteit die verbindt
10
Gebruik de formule:
IETS DAT WIJ KUNNEN
+
IETS DAT ZIJ LEUK VINDEN
= SAMEN PLEZIER
Voorbeelden om je brein te starten:
muziekbingo • telefoonhulp • samen koken • quiz vroeger/nu • creatief maken
BEDENK ER 3 — KIES DE BESTE
Bedenk 3 activiteiten die je met ouderen kunt doen?
EXIT-TICKET
Voor je de deur uitgaat…
Schrijf op één briefje:
1 ding dat je vandaag hebt ontdekt
1 vraag die je aan een oudere wilt stellen
BONUS
Geef onze doemiddag
een geweldige naam.
Volgende les: van idee naar activiteit
→
spelletjes spelen
Je mag een spel uit kiezen en met elkaar spelen