Werkwoorden vervoegen

Werkwoorden in de tijd

1 / 30
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsISK

In deze les zitten 30 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Werkwoorden in de tijd

Deze slide heeft geen instructies

Lesdoel

Ik kan werkwoorden in de tegenwoordige tijd en verleden tijd goed vervoegen.

Deze slide heeft geen instructies

Welk werkwoord uit deze les ken jij al?

Gebruik de woorden in de woordwolk als start: welke werkwoorden kennen leerlingen al, en in welke tijd hebben ze die al gezien?

Tegenwoordige tijd

De tegenwoordige tijd gebruik je voor nu.


Bij de meeste werkwoorden is het schema:

  • ik stam

  • jij/u stam + t

  • hij/zij stam + t

  • wij/jullie/zij heel werkwoord

Leg kort uit wat de stam is: hele werkwoord min -en. Bijvoorbeeld luisteren → luister, noteren → noteer.

Verleden tijd

De verleden tijd gebruik je voor vroeger.


Vaak krijg je:

  • -de / -den of

  • -te / -ten


Je moet dus goed kijken naar de vorm van het werkwoord.

Houd het op A1-A2-niveau eenvoudig. Noem dat sommige werkwoorden regelmatig zijn en sommige niet.

Willen

Tegenwoordige tijd

  • ik wil

  • jij wilt

  • hij/zij wil

  • wij willen


Verleden tijd

  • ik wilde

  • wij wilden

Benadruk dat willen een onregelmatig werkwoord is. Gebruik korte voorbeelden: Ik wil koffie. Gisteren wilde ik thee.

Luisteren

Tegenwoordige tijd

  • ik luister

  • jij luistert

  • hij/zij luistert

  • wij luisteren


Verleden tijd

  • ik luisterde

  • wij luisterden

Deze slide heeft geen instructies

Sturen

Tegenwoordige tijd

  • ik stuur

  • jij stuurt

  • hij/zij stuurt

  • wij sturen


Verleden tijd

  • ik stuurde

  • wij stuurden

Deze slide heeft geen instructies

Welke vorm is verleden tijd van luisteren?

A

luisterde

B

luistert

C

geluisterd

D

luisteren

Check of leerlingen het verschil zien tussen tegenwoordige tijd, verleden tijd, infinitief en voltooid deelwoord.

Vul de juiste werkwoordsvormen in

Nu wil ik een bericht sturen. Gisteren stuurde ik al een e-mail. In de les luisterdenwij goed en daarna noteerden wij alles.

wil
stuurde
luisterden
noteerden
wilde
stuurt
luisterden
noteerden
luistert

Blokken 2-6 gaan over basisvormen in tegenwoordige en verleden tijd: willen, luisteren, sturen en noteren.

Noteren

Tegenwoordige tijd

  • ik noteer

  • jij noteert

  • hij/zij noteert

  • wij noteren


Verleden tijd

  • ik noteerde

  • wij noteerden

Deze slide heeft geen instructies

Verzetten

Tegenwoordige tijd

  • ik verzet

  • jij verzet

  • hij/zij verzet

  • wij verzetten


Verleden tijd

  • ik verzette

  • wij verzetten

Leg uit dat verzetten hier betekent: een afspraak naar een ander moment zetten.

Eindigen

Tegenwoordige tijd

  • ik eindig

  • jij eindigt

  • hij/zij eindigt

  • wij eindigen


Verleden tijd

  • ik eindigde

  • wij eindigden

Deze slide heeft geen instructies

Welke vorm hoort bij ik in de tegenwoordige tijd?

A

ik verzetten

B

ik eindigt

C

ik verzet

D

ik eindigde

Toetst of leerlingen de ik-vorm in de tegenwoordige tijd herkennen bij verzetten en het verschil zien met verleden tijd.

Kies de goede vormen

Vandaag verzet ik de afspraak. Vorige week verzette ik ook al iets. De les eindigt om drie uur. Gisteren eindigde de film laat.

verzet
verzette
eindigt
eindigde
verzetten
verzette
eindigen
eindigden
verzitten

Laat leerlingen goed kijken naar nu/vorige week en naar ik-vorm versus hij/zij-vorm.

Inspreken

Tegenwoordige tijd

  • ik spreek in

  • jij spreekt in

  • hij/zij spreekt in

  • wij spreken in


Verleden tijd

  • ik sprak in

  • wij spraken in

Leg uit dat dit een scheidbaar werkwoord is. In de tegenwoordige tijd gaat 'in' vaak achteraan: ik spreek een bericht in.

Opbellen

Tegenwoordige tijd

  • ik bel op

  • jij belt op

  • hij/zij belt op

  • wij bellen op


Verleden tijd

  • ik belde op

  • wij belden op

Ook dit is een scheidbaar werkwoord. Geef een voorbeeldzin: Ik bel mijn moeder op.

Afzeggen

Tegenwoordige tijd

  • ik zeg af

  • jij zegt af

  • hij/zij zegt af

  • wij zeggen af


Verleden tijd

  • ik zei af

  • wij zeiden af

Benadruk dat afzeggen in de verleden tijd onregelmatig is: zei, zeiden.

Doorgeven

Tegenwoordige tijd

  • ik geef door

  • jij geeft door

  • hij/zij geeft door

  • wij geven door


Verleden tijd

  • ik gaf door

  • wij gaven door

Noem dat doorgeven ook scheidbaar is en in de verleden tijd onregelmatig: gaf, gaven.

Onregelmatige werkwoorden

Deze werkwoorden zijn onregelmatig:

  • willen → wilde

  • inspreken → sprak in

  • afzeggen → zei af

  • doorgeven → gaf door


Deze vormen moet je vaak apart leren en oefenen.

Deze slide heeft geen instructies

Welke verleden tijd is goed?

A

ik zegde af

B

ik sprak in

C

ik geeft door

D

ik bel op

De juiste optie is onregelmatige verleden tijd van inspreken. De andere opties lijken op tegenwoordige tijd of fout gevormde verleden tijd.

Vul de scheidbare werkwoorden in

Nu bel ik mijn moeder op. Gisteren zei hij de afspraak af. Daarna gaf zij het nieuws door.

bel
op
zei
af
gaf
door
belt
belde
zegt
in
opbellen
gaven

Checkt of leerlingen de losse delen van scheidbare werkwoorden en de onregelmatige verleden tijd herkennen.

Regelmatige werkwoorden

Deze werkwoorden zijn regelmatig:

  • luisteren → luisterde

  • sturen → stuurde

  • noteren → noteerde

  • eindigen → eindigde

  • opbellen → belde op


De vorm in de verleden tijd volgt een vaste regel.

Gebruik dit overzicht om verschil te maken tussen regelmatige en onregelmatige werkwoorden.

Scheidbare werkwoorden

Bij scheidbare werkwoorden splitst het werkwoord vaak:

  • inspreken → ik spreek in

  • opbellen → ik bel op

  • afzeggen → ik zeg af

  • doorgeven → ik geef door


In het hele werkwoord blijven de delen samen.

Vergelijk: ik bel op / wij opbellen. Zo zien leerlingen het verschil tussen persoonsvorm en infinitief.

Welk werkwoord is regelmatig?

A

afzeggen

B

inspreken

C

doorgeven

D

opbellen

Sluit aan bij het overzicht regelmatig/onregelmatig en scheidbare werkwoorden. Opbellen is scheidbaar én regelmatig.

Wat zie je bij scheidbare werkwoorden in een zin?

Verwachte elementen: leerlingen noemen dat het werkwoord uit twee delen bestaat in de zin, bijvoorbeeld bel ... op, zeg ... af, geef ... door, spreek ... in. Ze mogen ook uitleggen dat de delen samenblijven in het hele werkwoord.

Kijk goed naar de regel

Sommige werkwoorden zijn regelmatig, zoals luisteren en opbellen. Andere werkwoorden zijn onregelmatig, zoals afzeggen en doorgeven. Bij een scheidbaar werkwoord staan de delen in een zin vaak los.

regelmatig
onregelmatig
scheidbaar
tegenwoordige
verleden
hele
stam

Samenvattende check van de laatste drie slides: regelmatig, onregelmatig en scheidbaar.

Wat heb jij vandaag goed geleerd?

Reflectie zonder goed of fout. Mogelijke antwoorden: een werkwoordsvorm, verschil tussen nu en vroeger, scheidbare werkwoorden, regelmatig/onregelmatig.

Wat vind jij nog moeilijk?

Reflectie zonder goed of fout. Laat leerlingen benoemen waar ze nog hulp bij willen, bijvoorbeeld verleden tijd of scheidbare werkwoorden.

Woordenlijst

werkwoord - woord dat een handeling of toestand zegt

tegenwoordige tijd - vorm van het werkwoord voor nu

verleden tijd - vorm van het werkwoord voor vroeger

stam - het werkwoord zonder -en

regelmatig - werkwoord met een vaste regel

onregelmatig - werkwoord zonder vaste regel

scheidbaar werkwoord - werkwoord dat in een zin uit twee delen kan bestaan

Deze slide heeft geen instructies