EHBO les wondzorg 12/2/26
Waar denk je aan bij het onderwerp wonden?
Lesduur is: 90 minOnderdelen in deze les
Waar denk je aan bij het onderwerp wonden?
Deze slide heeft geen instructies
Waar let je op voordat je een wond gaat verbinden?
Nagaan of het slachtoffer stoornissen in bewustzijn en ademhaling heeft
Vaststellen ernst van de bloeding: levensbedreigend of niet
Verwijderen van sieraden aan vingers, handen, armen, voeten of been
Verwijderen van kleding die over het letsel heen zit
Slachtoffer laten zitten of liggen
Altijd: ABCDE - als er geen belemmeringen zijn in de ABCD, kun je aan de slag met E.
Als een bloeding niet levensbedreigend is gaat goede wondzorg voor.
Door sieraden te verwijderen voorkom je dat lichaamsdelen afknellen door zwelling. Laat dit bij voorkeur doen door het slachtoffer zelf.
Door de plaats van de wond vrij te maken van kleding kun je beter spoelen en verbinden. Kleding kun je wegschuiven of wegknippen. Over kleding heen verbinden heeft geen zin, de kleding is waarschijnlijk al vervuild en beschadigd toen de wond ontstond. Dit zou je dan in de wond duwen. Bij hevig bloedverlies kan het wel noodzakelijk zijn over de kleding heen te zwachtelen.
Hoe beschermen we onszelf en het slachtoffer tegen besmetting?
Voor en na verbinden handen wassen
Handschoenen dragen
Wond en verbandmateriaal niet aanraken
Wond ruim bedekken met verbandmateriaal
Alle antwoorden zijn juist.
Was voor en na het verbinden van letsels je handen. Je kunt ook ontsmettingsmiddel sprayen of druppelen op je handen
Zorg ervoor dat je de wond niet aanraakt met je vingers of de verpakking. Raak ook nooit het deel van een steriel kompres aan dat op de wond komt.
Wat kunnen gevolgen zijn van wonden?
Infectie
Wonden zijn altijd besmet. Het lichaam reageert hierop met een normale ontstekingsreactie: pijn, roodheid, zwelling. Deze reactie bevorderd het genezingsproces en neemt meestal binnen 24 uur af. Infectie kun je beperken door de wond schoon te spoelen en steriel af te dekken Belangrijk dus om een wond in de gaten te houden. Soms geneest een wond slecht of blijft hij pijnlijk.
Tetanus
Iedere wond kan leiden tot tetanus. Voornamelijk bij ernstig vervuilde wonden, bijtwonden en kleine (krab) wonden. Bel bij dit soort wonden altijd de huisarts of adviseer iemand langs de huisarts te gaan als de vaccinatie langer dan 10 jaar geleden is of wanneer dit onbekend is. Tetanus is gevaarlijk: iemand heeft hoofdpijn, ziek, spierpijn. Krampen in de kauwspieren en dit breidt uit over het hele gezicht en lijdt tot nekstijfheid, overstrekking rugspieren en plankharde buik. Door de verkramping moeite met ademen en slikproblemen.
Hondsdolheid
Na een beet van een wild of agressief dier (paard, vleermuis, vos, eekhoorn, hond, kat), mogelijk ook een mens. Ernstige infectie die zonder snelle behandeling dodelijk kan zijn. Binnen 24 uur naar een arts.
Litteken
Wonden kunnen littekens op de huid achterlaten. Wees je dus bewust van bijvoorbeeld wonden in het gezicht of op gewrichten.
Veel bloedverlies leidt tot shock. De lichaamscellen krijgen te weinig zuurstof, waardoor ze beschadigen. Het lichaam probeert zo lang mogelijk bloed en zuurstof naar de vitale organen te brengen. Hierdoor vallen andere organen uit. In welke volgorde?
Huid en slijmvliezen
Deze worden niet meer goed doorbloed, het slachtoffer ziet bleek en de huid voelt koud aan. Hij heeft dorst.
De hartslag versnelt en hij gaat meer zweten. De huid wordt bleker en klammer.
Spieren en onderhuids bindweefsel
De spieren en onderhuids bindweefsel worden niet meer goed doorbloed. Het slachtoffer is moe, heeft het koud, is krachteloos, de ademhaling wordt oppervlakkiger en soms gaat hij geeuwen.
Spijsvertering, lever en milt
De doorbloeding van het maag-darmstelsel neemt af. Het slachtoffer wordt misselijk en kan soms braken. De functies van de lever en milt vallen uit.
Nieren
De functie van de nieren vallen uit. Er is een afname van de urineproductie.
Hart, longen en hersenen
De doorbloeding van de hersenen neemt af. Het slachtoffer raakt bewusteloos. De ademhalingsfreqquentie neemt af en de hartspier zal niet goed meer functioneren.
Een wond schoonmaken doe je met:
Stromend water
Water en zeep
Ontsmettingsmiddel
Alle antwoorden zijn juist
Antwoord D
Wond spoelen: met schoon water.
Water en zeep bij bijtwonden. Als er geen stromend water is, dan ontsmetten: dit kan prikken.
Ontsmettingsmiddel ook ideaal om de huid rondom de wond (vettig en opgedroogd bloed) schoon te maken.
Wat doe je bij een afgescheurd lichaamsdeel?
112 bellen, slachtoffer laten liggen, absoluut geen druk geven
112 bellen, slachtoffer laten liggen, indien mogelijk druk geven
Lichaamsdeel in een plastic zak met melk
Lichaamsdeel in een plastic zak met ijswater
Meerdere antwoorden zijn goed (Antw. B en D)
112 bellen
Slachtoffer laten liggen
Druk geven op de wond als het kan, anders ernaast. Door samentrekking van spieren en bloedvaten treedt een hevige bloeding niet altijd meteen op.
Afgescheurd lichaamsdeel doe je in een schone, droge plastic zak. Deze doe je in een andere plastic zak met daarin smeltend ijs of een combinatie van water en ijs.
Wat doe je bij uitpuilende organen?
112 bellen en wachten tot er professionele hulp is
Strak afdekken met een nat niet-verklevend verband, plastic huishoudfolie of een natte schone doek of laken.
Losjes afdekken met een nat niet-verklevend verband, plastic huishoudfolie of een natte schone doek of laken
Afdekken met een niet-verklevend verband of een schone doek of laken
Antwoord C (A is een twijfelgeval, kan je ook goed rekenen)
112 bellen
Niet terugduwen, enkel losjes afdekken met een nat niet-verklevend verband, plastic huishoudfolie of een natte schone doek of laken. Zo voorkom je dat organen uitdrogen.
Voorwerpen uit een wond verwijder je altijd
Ja
Nee
Soms
Voorwerpen die diep in de wond steken mag je niet verwijderen (zo voorkom je dat de wond hevig gaat bloeden)
Splinters en oppervlakkig vuil (grind en glas) spoel je weg met schoon water. Lukt dit niet? Verwijder deze dan met een pincet of een zacht borsteltje. Splinter pak je zo dicht mogelijk bij de huid vast, en trekt hem eruit in de richting waarin hij wijst. Als verwijderen niet lukt neem contact op met de huisarts: ook met een vishaak of een velletje tussen een rits.
