Gastheerschap (Horeca, bakkerij en recreatie vmbo), les 2: Examentraining

• newEditor
• Horeca, bakkerij en recreatie
• Middelbare school
• vmbo b, k, g
• Leerjaar 3-5

Introductie

Examentraining met werksituaties: een prijs berekenen, gast en klacht, werkvolgorde en een offerte of tafelplan lezen. 8 vragen met uitwerking in de notities.

Een ober zet een gerecht neer bij een gast

GASTHEERSCHAP · 1.1-1.4

Examentraining

Gastheerschap: zo pak je examenvragen aan

Les 2 van 3. Laat leerlingen in tweetallen overleggen bij de open vragen. Image credit: Shixart1985 / Wikimedia Commons, CC BY 2.0

GASTHEERSCHAP · 1.1-1.4

Wat ga je kunnen?

Ik kan bij een werksituatie in de horeca de juiste handeling kiezen en een prijs of bedrag uitrekenen.

GASTHEERSCHAP · 1.1-1.4

Zo pak je een examenvraag aan

• 1. Lees: de werksituatie. Waar werk je en wat is er aan de hand?

• 2. Zoek: de gegevens in de vraag, de tabel of de tekening.

• 3. Kies of reken: schrijf je rekenstappen op en kies de handeling die bij de gast past.

• 4. Controleer: past je antwoord bij de gast, de regels en het bedrijf?

GASTHEERSCHAP · 1.1-1.4

Vraagtype 1: prijs berekenen

• Je krijgt gegevens over inkoop en kosten.

• Tel eerst de kosten op: dat is de kostprijs.

• Winstopslag erbij, dan de btw: dat is de consumentenprijs.

Wat is de kostprijs van één portie?

Je werkt in een eetcafé. Een portie nasi: ingrediënten 1,80 euro, arbeid 1,20 euro, overige kosten 0,50 euro.

A

3,00 euro

B

1,80 euro

C

3,50 euro

D

4,50 euro

Syllabus P/HBR/1.1.6.1. Uitwerking: 1,80 + 1,20 = 3,00. 3,00 + 0,50 = 3,50. Narekenen: 3,50 min 0,50 min 1,20 = 1,80. Verwachte fout: de overige kosten vergeten (3,00 euro).

Wat is de consumentenprijs in euro?

Je werkt in een eetcafé. Kostprijs 3,50 euro. Winstopslag 1,50 euro. Btw 9% over de prijs zonder btw.

Syllabus P/HBR/1.1.6.2 (alleen KB en GL). Uitwerking: 3,50 + 1,50 = 5,00 euro zonder btw. Btw: 9% van 5,00 = 0,45 euro. Consumentenprijs: 5,00 + 0,45 = 5,45 euro. Narekenen: 5,45 gedeeld door 1,09 = 5,00. Verwachte fout: de btw over 3,50 rekenen, of 9 euro optellen in plaats van 9 procent.

GASTHEERSCHAP · 1.1-1.4

Vraagtype 2: gast en klacht

• Je krijgt een situatie met een gast die iets vraagt of klaagt.

• Denk aan: luisteren, excuses, oplossen binnen je eigen ruimte.

• Kun je het niet oplossen? Schakel je leidinggevende in.

Wat doe je?

Je werkt in een café. Een gast zegt dat de koffie koud is. Je mag zelf een nieuwe koffie brengen.

A

Zeggen dat de koffie net is gezet

B

Je leidinggevende halen

C

Excuses aanbieden en een verse koffie brengen

D

De gast laten wachten tot je tijd hebt

Syllabus P/HBR/1.2.3.2 en 1.2.4.1. Een nieuwe koffie valt binnen je handelingsruimte, dus je lost het zelf op. Verwachte fout: de leidinggevende halen voor een klein probleem.

Een gast klaagt over koude soep. Zet de stappen op volgorde.

1

Los het op binnen je eigen ruimte

2

Vraag of de gast nu tevreden is

3

Bied je excuses aan

4

Luister zonder te onderbreken

5

Leg de klacht vast

Syllabus P/HBR/1.2.4.1 en 1.1.5.6 (klachtengesprek met registratie: alleen KB en GL; BB herkent en handelt volgens het bedrijf). Eerst luisteren, dan excuses, dan oplossen, dan controleren en vastleggen. Verwachte fout: eerst de oplossing geven zonder te luisteren.

GASTHEERSCHAP · 1.1-1.4

Vraagtype 3: werkvolgorde

• Je zet de stappen van een handeling op volgorde.

• Denk: eerst voorbereiden, dan doen, dan controleren.

• Let op: eerst schoon, dan het volgende.

Een gast bestelt. Zet de stappen op volgorde.

1

Geef de kaart aan de tafel

2

Herhaal de hele bestelling

3

Geef de bon door aan keuken of bar

4

Neem eerst de dranken op

5

Neem daarna de gerechten op

Syllabus P/HBR/1.2.7.1 en 1.2.7.2 (procedure bestelling opnemen: volgorde, controleren, doorgeven). Verwachte fout: de bestelling doorgeven voor je hem herhaald hebt.

Je maakt de zaal klaar voor de gasten. Zet de stappen op volgorde.

1

Controleer de zaal en meld defecten

2

Neem het stof van tafels en stoelen af

3

Vul menage en glaswerk aan

4

Stofzuig of veeg de vloer

Syllabus P/HBR/1.3.2.1 (mastiek maken). Eerst stof afnemen, dan stofzuigen, dan aanvullen en als laatste controleren en defecten melden. Verwachte fout: eerst stofzuigen.

GASTHEERSCHAP · 1.1-1.4

Vraagtype 4: een bron lezen

• Je krijgt een tabel of tekening, bijvoorbeeld een offerte of tafelplan.

• Zoek eerst wat de vraag nodig heeft.

• Let op uitzonderingen: maximum aantal gasten, reserveringen.

Je zoekt de goedkoopste offerte voor 25 gasten. Welke kies je?

A

Offerte B (537,50 euro)

B

Offerte A (550 euro)

C

Offerte C (525 euro)

D

Geen van de drie

Syllabus P/HBR/1.1.7.3 en 1.1.7.4 (offertes vergelijken en op argumenten kiezen). Uitwerking: A: 150 + 25 x 6 + 25 x 10 = 550. B: 0 + 25 x 7,50 + 25 x 11 + 75 = 187,50 + 275 + 75 = 537,50. C: 100 + 25 x 5 + 25 x 12 = 525, maar C is maximaal voor 20 gasten, dus valt af. Narekenen: B is goedkoper dan A en past bij 25 gasten. Verwachte fout: C kiezen omdat het totaal het laagst is. Image credit: Eigen figuur

Een gezelschap van 5 personen komt binnen. Welke tafel krijgt het?

A

Tafel 1

B

Tafel 3

C

Tafel 5

D

Tafel 4

Syllabus P/HBR/1.2.2.1 en 1.2.2.2. Tafel 4 is vrij en heeft zes plaatsen. Tafel 3 heeft er maar vier. Tafel 5 is voor 19.15 uur gereserveerd. Verwachte fout: tafel 5 kiezen omdat die het grootst is. Image credit: Eigen figuur

Welk vraagtype vind jij het lastigst?

1

Prijs berekenen

2

Gast en klacht

3

Werkvolgorde

4

Een bron lezen

GASTHEERSCHAP · 1.1-1.4

Tips voor op het examen

• Lees de situatie twee keer: wie ben jij en wat vraagt de gast?

• Reken stap voor stap en schrijf elke stap op.

• Bij een klacht: luisteren, excuses, oplossen, en weet waar jouw grens ligt.

• Controleer bij een tabel eerst de uitzonderingen, zoals een maximum aantal gasten.